ANKARA — Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2024 yılında pilot uygulama olarak hayata geçirdiği ve 2026’da yenilerini eklediği meslek ortaokulları ile 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında, mesleki eğitim yaşının 10’a düşürüleceği ve müfredatın tamamen özel sektörün talepleri doğrultusunda şekillendirileceği bildirildi.
- Meslek ortaokullarının sayısı artırılarak çocuklar 10 yaşından itibaren sanayi ve patronların ihtiyaçlarına göre eğitime tabi tutulacak.
- 2024’te 28 ilde 34 okul olarak başlayan pilot uygulamaya 2026’da 7 yeni okul eklendi ve 2027 programıyla bu model yaygınlaştırılıyor.
- Müfredat ve ders seçimleri dahil olmak üzere tüm karar alma süreçlerine özel sektör ve patronlar doğrudan dahil olacak.
- Sektör içi okul, sektöre entegre okul, bölge okulu ve ihtisaslaşmış meslek liseleri ile eğitim-istihdam ilişkisi yeniden yapılandırılacak.
Ne Oldu? 10 Yaşından İtibaren Mesleki Eğitim Süreci Nasıl İşleyecek?
Türkiye’de mesleki eğitim adı altında çocukların eğitimi sermayenin ve sanayinin anlık ihtiyaçlarına göre yeniden şekillendiriliyor. Mesleki eğitim merkezleri (MESEM) ile halihazırda yarım milyon öğrenci okul sıralarından koparılıp doğrudan sanayiye sürülürken, bu kez mesleki eğitim yaşı çok daha alt sınırlara çekiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) 2024 yılında pilot uygulama olarak 28 ilde açtığı 34 meslek ortaokuluna, 2026 yılı itibarıyla 7 yeni okul daha eklendi. Sürecin bununla sınırlı kalmayacağı, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na dayanılarak netleştirildi. Programda yer alan hedeflere göre, mesleki ve teknik Anadolu liseleri bünyesinde açılacak meslek ortaokullarının sayısı hızla artırılacak. Bu hamleyle birlikte öğrenciler, henüz 10 yaşındayken, yani ilkokul kademesini tamamlar tamamlamaz patronlar neye ihtiyaç duyuyorsa ona göre hazırlanmış özel bir eğitime tabi tutulacaklar. Derslerin içeriğinden haftalık ders saatlerine kadar pek çok unsurun sermaye çevrelerinin talepleri doğrultusunda belirleneceği ifade ediliyor.
Neden Şimdi? Patronlar ve Özel Sektör Müfredata Nasıl Müdahil Olacak?
Eğitim ile istihdam arasındaki bağın kurulması gerekçesiyle hayata geçirilen bu yeni modelde, patron örgütleriyle yapılan protokoller, proje çalışmaları ve Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ile yürütülen iş birlikleri en üst seviyeye çıkarılıyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre, sanayinin ihtiyaç duyduğu ara eleman ve iş gücünün yetiştirilmesi amacıyla yaygın eğitim faaliyetleri hız kazandırılacak. Eğitim-istihdam ilişkisini güçlendirme bahanesiyle ‘sektör içi okul’, ‘sektöre entegre okul’, ‘bölge okulu’ ve ‘ihtisaslaşmış meslek liseleri’ ülke genelinde yaygınlaştırılacak. En dikkat çekici noktalardan biri ise okullardaki karar alma süreçlerinde yaşanacak değişimler oldu. Okullarda karar alma süreçlerine tüm paydaşların dahil edilmesine imkan sağlanacağı iddia edilirken, pratikte mesleki eğitimde ders seçimi dahil olmak üzere tüm kritik süreçlere özel sektörün ve iş dünyasının katılımı mutlak hale getirilecek. Özel sektör ile mesleki ve teknik eğitim arasındaki iş birliğini kurumsal bir yapıya kavuşturmak, tarafların rol ve sorumluluklarını net bir şekilde tanımlamak üzere yeni bir mesleki eğitim yönetim modeli geliştirilecek. Bu yeni model çerçevesinde, talep edilen alanlarda bölge okulu, sektör içi okul ve sektöre entegre okul benzeri iş birliği modelleri tüm ülkeye yayılacak.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte, mesleki ve teknik ortaöğretimde alan ve dal açma ile kapatma süreçlerinin tamamen yerel ihtiyaçlar ve sektör talepleri doğrultusunda yürütülmesi öngörülüyor. Sektörün güncel ihtiyaçlarına uygun yeni alan ve dalların açılması hedeflenirken, önümüzdeki yıllarda çocukların eğitim hakkının ve pedagojik gelişiminin sanayi odaklı bu yeni yönetim modeliyle nasıl dengeleneceği kamuoyunun ve eğitim sendikalarının en önemli gündem maddesi olmaya devam ediyor.
Kaynak: Evrensel