İSTANBUL — Dünyanın hangi değerler ve kimin yüzü suyu hürmetine döndüğü sorusu son yıllarda toplumsal ve felsefi tartışmaların odağında yer alırken, uzmanlar ve yazarlar bu durumun bilimsel bir zeminden ziyade derin bir kahve muhabbeti edasıyla ele alındığını belirtiyor. Memlekette akademik iddiası bulunan pek çok tartışmanın kahve sohbetlerinden farksız olduğu gerçeğinden hareketle, dünyanın hala ince fikirlilerin ve inceliğin öncülüğünde döndüğü vurgulanıyor.
- Dünyanın iyilikler, yenilikler ve devrimler ekseninde ince fikirlilerin öncülüğünde döndüğü ifade ediliyor.
- Kış mevsiminin ve sıcak bir sobanın getirdiği huzur ortamında belleğin işlevselliği yeniden tanımlanıyor.
- Yaşar Kemal’in ölümsüz eseri İnce Memed, adaletsizliğe başkaldırının ve yeryüzü destancılığının simgesi olarak öne çıkıyor.
İncilik ve İyiliğin Evrensel Döngüsü: Kahve Muhabbetlerinden Felsefi Derinliğe
Eskilerin ‘rivayet muhtelif’ dedikleri gibi, dünyanın neyin ve kimin yüzü suyu hürmetine döndüğü konusunda pek çok tevatür bulunmaktadır. Bilimsel açıdan doğrudan ele alınmayan ve felsefi bir boyutu ilk bakışta görünmeyen bu konular, bir tür kahve muhabbeti gibi değerlendirilmektedir. Ancak memlekette akademik olduğu söylenen pek çok iddia ve tartışmanın da kahve muhabbetinden pek ileri gitmediği gerçeği ortadadır. Buradan yola çıkarak, dünyanın hala incelerin ve ince fikirlilerin yüzü suyu hürmetine döndüğü tezi savunulmaktadır. İyilikler, yenilikler ve devrimler de tam olarak bu kesimin öncülüğünde gerçekleştirilmektedir. İncelik, insanlığın her zaman gereksinim duyduğu en temel unsurlardan biridir çünkü dünyanın hep iyiliğe ihtiyacı vardır.
Kışın Soğuğunda Belleğin Okşayıcı Sıcaklığı ve Uygarlık İzleri
Bellek, insan zihninde son derece okşayıcı ve insana derin bir kış huzuru veren bir sözcük olarak karşımıza çıkar. Sokaktaki hayvanların beslendiği, sokak insanlarının kar kalkıncaya kadar sıcak mekanlarda konuk edildiği ve evde soba veya kaloriferin yandığı anlar, yaşamayı mutlulukla bitirmenin tam zamanı olarak nitelendirilir. Bu atmosferde Vivaldi’nin “Dört Mevsim” adlı yapıtından ‘Kış Konçertosu’nu dinlemek, kemanın sesiyle kendinden geçip rüyalara dalmaya hazırdır ve bu durum fazlasıyla hak edilmiştir. Bellek belki de en çok kış mevsiminde gereklidir. Sıcak bir sözcük olan bellek ve onun eski karşılığı hafıza, aktif olarak işlediğini ve çalıştığını gösteren seslere sahiptir. Bellek kazısı yapıldığında çıkacak gömüde sadece birkaç altın para veya Göbeklitepe değil, insanın aydınlık geleceğine umut beslememize yol açacak uygarlık izleri ve belgelerin bulunduğu antik bir ören yeri hayal edilir. İncelik ve iyilik de bu tür bir kazı çalışmasında bulunabilecek antik uygarlık değerleri olarak görülmektedir. Bellek, konuklarına güler yüzüyle çay, kahve, nane ve ıhlamur ikram eden zarif bir ev sahibi gibidir; insan bu tür ağırlamalarda ‘ne iyi etmişiz de gelmişiz’ duygusunu derinden hisseder.
Yaşar Kemal’in Mirası: İnce Memed’in Dağlara Uzanan İsyanı
Sıcak bellek ve incelik kavramları insan zihninde hemen eşsiz bir edebiyat figürünü, İnce Memed’i canlandırır. Yeryüzü destancımız Yaşar Kemal’in ölümsüz yapıtı, Türk edebiyatının en güçlü adalet arayışı metinlerinden biridir. Annesine, ailesine ve tüm köylüye zulmeden Abdi Ağa’nın, sevgilisi Hatçe’yi yeğeniyle evlendirmeye kalkışması bardağı taşıran son damla olur. Memed bu adaletsizliğe başkaldırır, ağayı vurur ve ardından dağlara çeker gider. İnce Memed, yalnızca sıradan bir roman kahramanı olmanın ötesinde, toplumsal vicdanın ve direnişin destansı bir sembolü olarak hafızalardaki yerini korumaktadır.
Gelişmeler ve Beklentiler
Geleceğe dönük toplumsal beklentiler ve kültürel süreçler değerlendirildiğinde; insanlığın bellek, incelik ve edebiyatın evrensel değerleri etrafında kenetlenmesinin önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Yaşar Kemal gibi ustaların mirası ve ince fikirlerin kılavuzluğunda, toplumsal vicdanın ve yardımlaşma kültürünün güçlenerek süreceği öngörülmektedir.
Kaynak: BirGün Manşet