İSTANBUL — ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni askerî hamleler öncesinde diplomasiye şans tanımak istemesi ve bu doğrultuda atılan adımlar, küresel enerji piyasalarında dalgalanmayı durdurarak petrol fiyatlarının yeni haftaya düşüşle başlamasına yol açtı; Brent petrolün varil fiyatı 111 dolara, Batı Teksas türü ham petrol ise 102 dolara geriledi.
- ABD Başkanı Trump’ın diplomasiye öncelik tanıma kararı, Cuma günü yüzde 2’yi aşan artış yaşayan Brent petrolü 111 dolara düşürdü.
- Batı Teksas türü (WTI) ham petrol piyasalarında varil fiyatı 102 dolar seviyelerinde dengelenme gösterdi.
- Axios kaynaklı bilgilere göre Trump’ın İsrail Başbakanı Netanyahu ile görüşmesinde diplomatik çözümü vurgulaması müttefikte endişe yarattı.
- ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’a yönelik yeni askerî operasyonlar konusunda nihai bir karar alınmadığını resmen teyit etti.
Küresel Enerji Piyasalarında Trump’ın Diplomasi Hamlesi ve Fiyatlardaki Düşüş
Küresel finans ve enerji piyasaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırılar öncesinde diplomasiye daha fazla zaman tanımak istediğine ilişkin haberler üzerine hareketli bir gün geçirdi. Geçtiğimiz Cuma günü yüzde 2’nin üzerinde yükseliş kaydeden Brent petrol, yeni haftanın açılışıyla birlikte varil başına 111 dolar seviyesine geriledi. Benzer şekilde, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün fiyatı da düşüş eğilimi göstererek 102 dolar civarında işlem görmeye başladı. Bloomberg HT’nin aktardığı piyasa analizlerine göre, Trump’ın ABD’deki kritik ara seçimlerin ardından İran’a yönelik saldırıları yeniden başlatıp başlatmayacağına karar vermeden önce diplomatik girişimlerin somut sonucunu beklemek istediğine ilişkin haber akışı, yatırımcıların üzerindeki jeopolitik baskıyı hafifletti ve petrol fiyatlarında aşağı yönlü bir düzeltmeyi tetikledi.
Washington-Tel Aviv Hattında Diplomatik Çatlak ve İstihbarat Raporları
Olayın arka planındaki diplomatik ve askerî diplomasi trafiği de hız kesmeden devam ediyor. Axios’un güvenilir kaynaklara dayandırdığı haberine göre Başkan Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, askerî seçeneklerden ziyade diplomatik çözümü tercih ettiğini çok net bir şekilde belirtti. Trump’ın bu uzlaşmacı ve temkinli yaklaşımının, sert politikalardan yana olan Netanyahu yönetiminde ciddi bir endişeye yol açtığı öne sürüldü. Hatırlanacağı üzere ABD ve İsrail orduları, şubat ayı sonunda İran’a yönelik ortak saldırılar başlatmış ve bölgedeki tansiyonu tırmandırmıştı. Öte yandan, Wall Street Journal’ın haberine göre perşembe günü üst düzey bir ABD’li komutan, Oval Ofis’te Trump’a İran’a yönelik olası tüm askeri senaryolar ve seçenekler hakkında kapsamlı bir brifing verdi. Bu askeri hazırlıklara rağmen, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio cumartesi günü yaptığı resmi açıklamada, İran’a yönelik yeni saldırılar hususunda henüz kesin bir karar alınmadığını, Trump’ın ısrarla diplomatik çözümden yana tutum sergilediğini kamuoyuna duyurdu.
Hürmüz Boğazı’ndaki Riskler ve Uzmanların Gelecek Beklentileri
Bölgedeki fiziki arz güvenliği ve sevkiyat hatları da yakından izleniyor. Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere yönelik saldırıların ve tacizlerin ara vermeden devam etmesine rağmen, uluslararası arenadaki yoğun diplomatik girişimlere dair yapılan açıklamalar, çatışmaların kısa vadede yeniden şiddetlenebileceğine yönelik endişeleri bir ölçüde azalttı. Tarihsel verilere bakıldığında Brent petrol, Hürmüz Boğazı üzerinden ham petrol sevkiyatının fiilen yeniden başlamasına rağmen ekim ayında yükseliş trendini sürdürmüş ve son altı ayın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Başkan Trump, geçen hafta yaptığı açıklamalarda bir yandan İran ile barış görüşmelerinin kararlılıkla sürdüğünü ifade ederken, diğer yandan ABD’deki ara seçimlerin hemen ardından saldırıların yeniden başlayabileceği yönündeki tehditlerini ve aba altından sopa gösterme politikasını da sürdürmekten geri durmadı. Rabobank Kıdemli Enerji Stratejisti Florence Schmit ve diğer piyasa uzmanları, bu hassas dengenin enerji maliyetlerini doğrudan etkilemeye devam edeceğini vurguluyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak; ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslar ve Washington-Tel Aviv eksenindeki stratejik ayrışmalar, küresel petrol fiyatlarında geçici bir rahatlama ve gerileme sağlasa da, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri ve yaklaşan ara seçim süreçleri nedeniyle enerji piyasalarındaki belirsizlik yüksek kalmaya devam etmektedir. Resmi süreçlerin ve tarafların atacağı yeni adımların varil fiyatlarının yönünü tayin etmesi beklenmektedir.
Kaynak: Evrensel