ANKARA — Türkiye’nin enerji geleceğinde stratejik bir dönüm noktası olarak değerlendirilen Sinop nükleer santral projesi ve kritik madencilik mutabakatları kapsamında, Güney Kore ile finansman işbirliği adımları resmen atıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un gerçekleştirdiği kritik zirve sonrasında, iki ülke arasında enerji, savunma sanayisi, ticaret ve teknoloji alanlarını kapsayan kapsamlı anlaşmalar imzalanırken, projenin detayları ve olası çevresel ile ekonomik yansımaları kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.
- Sinop’ta inşa edilmesi planlanan nükleer santral projesi için Güney Kore ile Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı imzalandı.
- Tahmini maliyeti 30 milyar dolar olan projenin, Türkiye’nin elektrik ihtiyacının yüzde 10’unu karşılaması ve 5 bin 600 megavat güce ulaşması öngörülüyor.
- Anlaşma, nükleer enerjinin yanı sıra Türkiye’nin kritik mineral ve nadir toprak elementi kaynaklarını da kapsıyor ancak detaylar belirsizliğini koruyor.
- Muhalefet kanadından projeye yönelik ‘yabancı ülkelere uzun vadeli vatan toprağı tahsisi’ eleştirileri ve Akkuyu Nükleer Santrali kıyaslamaları yükseliyor.
Sinop Nükleer Santrali İçin Güney Kore ile Finansman Mutabakatı İmzalandı
Türkiye’nin uzun yıllardır enerji politikasının merkezinde yer alan Sinop’taki nükleer santral projesinde yeni bir aşamaya geçildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Güney Kore’ye gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ile ortak bir basın toplantısı düzenlendi. Bu tarihi zirvede, iki ülke arasında nükleer enerji, savunma sanayisi, ticaret ve teknoloji başta olmak üzere birçok stratejik alanda işbirliği anlaşmaları masaya yatırılarak imzalandı. Türkiye’deki nükleer santral projesine yönelik işbirliğinin bugüne kadar sorunsuz bir şekilde ilerlediğini kaydeden konuk Devlet Başkanı Lee Jae Myung, ‘Bu sonuçları ileri taşıyıp, Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı’nı imzaladık’ ifadeleriyle yeni dönemin sinyallerini verdi. Ancak Türkiye’nin kritik mineral ve nadir toprak elementi kaynaklarını da kapsadığı belirtilen bu devasa anlaşmanın tüm detayları ve hukuki çerçevesi henüz netlik kazanmazken, konunun uzmanları ve kamuoyu sürecin şeffaf bir şekilde yürütülmesini talep ediyor.
Geçmişten Günümüze Sinop Projesi: 30 Milyar Dolarlık Maliyet ve Çevresel Tartışmalar
Sinop’ta gerçekleştirilmesi planlanan nükleer santral projesi, Türkiye’nin enerji tarihinde uzun yıllardır tartışılan en büyük yatırımlar arasında bulunuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile dönemin Orman ve Su İşleri Bakanlığı arasında 2012 yılında imzalanan protokol doğrultusunda, İnceburun bölgesindeki yaklaşık bin 10 hektarlık ormanlık arazi nükleer santral yapımı amacıyla Elektrik Üretim AŞ’ye (EÜAŞ) tahsis edilmişti. Bu tahsis kararının ardından bölgede uzun yıllar önce başlayan orman katliamı çevrecilerin ve sivil toplum kuruluşlarının tepkisini çekmişti. Ekonomik boyutuyla da dikkat çeken projenin toplam maliyetinin 30 milyar doları bulacağı tahmin edilirken, buna karşın Türkiye’nin toplam elektrik ihtiyacının yalnızca yüzde 10’unluk kısmını karşılayabilecek olması maliyet-fayda analizleri açısından soru işaretleri yaratıyor. Bununla birlikte, kurulması planlanan santralin 5 bin 600 megavat gibi devasa bir güce ve 80 yıla varan uzun bir işletme ömrüne sahip olması planlanıyor; fakat bu hususlar enerji uzmanları arasında çeşitli tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Siyasette Nükleer Santral Tartışmaları: Yavuzyılmaz’dan ‘Tahsis’ ve ‘Akkuyu’ Çıkışı
Türkiye’nin nükleer enerji hamleleri siyaset sahnesinde de sert tartışmalara neden oluyor. Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, geçtiğimiz aylarda Sinop’ta yapılması planlanan nükleer santrale ilişkin çok sert bir değerlendirmede bulunarak, ‘Doğu Akdeniz’de bir vatan toprağı Rusya’ya terk ediliyordu. Şimdi de Karadeniz’de, Sinop’ta bir vatan toprağı aynı şekilde yine bir yabancı ülkeye 100 yılı bulacak şekilde tahsis edilmek üzere’ sözleriyle tepkisini dile getirmişti. Sinop için Güney Kore ile imzalanan nükleer anlaşma bir yana dursun, Mersin’de Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu Rosatom tarafından inşa edilen Akkuyu Güç Santrali’nin de 2027 yılında elektrik üretmeye başlaması öngörülüyor. Konuyla ilgili daha önce kapsamlı açıklamalarda bulunan CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz, Rusya’nın 60 yıllık işletme süresi boyunca Akkuyu Güç Santrali’nden elde edeceği net kârın 207 milyar doları bulacağını belirtmişti. Yavuzyılmaz, ‘Akkuyu’da sadece bu kâr Rusya’ya sunulmuyor. Diğer yandan da teşvik kapsamında da indirimler yapılıyor. Bunların da belgelerine ulaştık. AKP’nin Rusya’ya verdiği yatırımlar…’ diyerek projenin ekonomik getiri ve götürülerine dair iktidarı eleştirmişti.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sinop nükleer santral projesi ve madencilik anlaşmaları ekseninde Güney Kore ile atılan bu yeni adımlar, Türkiye’nin enerji portföyünün çeşitlendirilmesi ve dışa bağımlılık dengeleri açısından kritik bir eşik oluşturuyor. Önümüzdeki süreçte, imzalanan finansman mutabakat zaptının uygulama planları, yer üstü ve yer altı kaynaklarının kullanımına dair detaylar ile çevresel ve hukuki süreçlerin nasıl şekilleneceği hem iç politikanın hem de uluslararası enerji diplomasisinin en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam edecek.
Kaynak: Evrensel