ANKARA — Türkiye’nin 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde sandık başından çıkan ‘kırmızı’ ağırlıklı siyasi haritası, aradan geçen 30 aylık kritik süreçte yargısal müdahaleler, tutuklamalar, görevden almalar, atanan kayyumlar ve siyasi partiler arasındaki tartışmalı transferlerle sil baştan yenilendi. Ülke genelinde 81 ilin 37’sinde belediye yönetimleri el değiştirirken, dengeler tamamen sarsıldı.
- 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından geçen iki buçuk yıllık sürede, 81 ilin 37’sinde belediyeyi yöneten partiler çeşitli gerekçelerle değişti.
- AKP seçimde 24 ili yönetmek üzere yetki alırken, bu sayıyı 29’a yükseltti; CHP ise 35 ilden geriye düşerek şu an altı ili yönetiyor.
- CHP’den ayrılarak kurulan YENİ Parti, yaşanan mutlak butlan kararının ardından 21 ili yöneten bir konuma ulaştı.
Yargısal Müdahaleler ve Siyasi Tarihte Görülmemiş Dönüşüm
Türkiye siyasi tarihinde hiçbir yerel seçimde görülmemiş bir hızla ve boyutta değişen siyasi harita, ülkenin idari ve hukuki gündeminde üst sıralarda yer almaya devam ediyor. 31 Mart 2024 tarihinde seçmenin büyük bir coşku ve katılımıyla sandıkta belirlediği tercihler, aradan geçen iki buçuk yıllık zaman zarfında kökten bir değişime uğradı. Bu olağanüstü değişimin arkasında yatan temel etkenler arasında; yargısal müdahaleler, peş peşe gelen tutuklamalar, idari görevden almalar, kritik noktalara atanan kayyumlar ve muhalefet partilerinin liderleri tarafından şantajla yapıldığı iddia edilen dikkat çekici transferler yer alıyor. Büyükşehir belediyeleri ile illerin merkez belediyeleri tek tek incelendiğinde, 81 ilin tam 37’sinde belediyeyi yöneten siyasi partilerin aradan geçen sürede farklı gerekçelerle değiştiği net bir şekilde görülmektedir.
Partilerin İl Dağılımlarındaki Çarpıcı Değişim ve Yeni Dengeler
Seçmenden 31 Mart yerel seçimlerinde 24 ili yönetmek üzere yetki alan Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), süreç içerisindeki dinamikler ve transferler neticesinde şu an 29 ili yönetmektedir. Buna karşın, seçmenden 35 ili yönetmek üzere görev alan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), yaşanan siyasi çalkantılar ve kopuşlar sonucunda halen altı ili yönetebilmektedir. Öte yandan, CHP’den ayrılarak yeni bir siyasi hareket olarak kurulan YENİ Parti, kısa süre içerisinde sahadaki ağırlığını artırarak 21 ilin yönetimini üstlenmiştir. Mevcut tabloya göre beş il bağımsız başkanlarca yönetilirken, altı ilde ise merkezi hükümet tarafından görevlendirilen kayyumlar bulunmaktadır. 10 ili yönetmek için seçmenden yetki alan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) ise aradan geçen süreçte yaşanan kayıplarla birlikte halen dört ili yönetmektedir.
CHP’den YENİ Parti’ye Geçişler ve Önemli Başkanlar
Seçmenden 35 büyükşehir ve il belediyesini yönetmekle yetkilendirilen Cumhuriyet Halk Partisi’nde (CHP), yaşanan mutlak butlan kararının ardından deprem etkisi yaratan gelişmeler yaşandı. Bu hukuki ve siyasi süreç sonucunda 91 milletvekili ve çok sayıda belediye başkanı partilerinden ayrılarak YENİ Parti’ye geçiş yaptı. Bugün gelinen noktada, 21 büyükşehir belediyesi ve il belediyesi doğrudan YENİ Partili başkanlar tarafından yönetilmektedir. Bu kapsamda YENİ Partili belediye başkanları tarafından yönetilen kritik merkezler arasında; Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, Kırşehir Belediye Başkanı Selahattin Ekicioğlu ve Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu gibi isimler dikkat çekmektedir.
Gelişmeler ve Beklentiler
Türkiye’nin yerel yönetimlerindeki bu köklü değişim ve siyasi haritanın sürekli güncellenen yapısı, önümüzdeki dönemin siyasi kulislerinde en çok tartışılacak konuların başında gelmeye devam edecektir. Yargı süreçlerinin, hukuki kararların ve partiler arası geçişlerin yerel yönetimler üzerindeki etkisinin önümüzdeki seçim süreçlerine nasıl yansıyacağı, tüm kamuoyu tarafından yakından takip edilmektedir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika