İSTANBUL — Tarih öncesi dönemde Japonya’da meydana gelen ve kıyamet senaryolarını aratmayan Kikai-Akahoya volkanik patlamasının ardından, hayatta kalan insan topluluklarının sergilediği olağanüstü uyum yeteneği, Lund ve Cambridge üniversitelerinden bilim insanlarının öncülüğünde yürütülen kapsamlı uluslararası bir araştırmayla gün yüzüne çıkarıldı.
- Günümüzden yaklaşık 7 bin 300 yıl önce (MÖ 5250 civarı) Japonya’nın güneybatı kıyılarında gerçekleşen Kikai-Akahoya patlaması, 8 üzerinden 7 şiddetiyle dünya tarihinin en yıkıcı doğa olayları arasında yer alıyor.
- Lund Üniversitesi’nden arkeolog Peter Jordan ve Cambridge Üniversitesi’nden Enrico Crema önderliğindeki ekip, Japonya genelinden toplanan 8 bin ila 6 bin 500 yıl öncesine ait 540 arkeolojik örneği radyokarbon tarihlendirme yöntemiyle inceledi.
- Felaket sonrasında iç kesimlerdeki avlanma imkanlarını kaybeden Jomon avcı-toplayıcı toplulukları kıyı bölgelerine göç ederek denizel besin kaynaklarına dayalı yeni bir yaşam modeline geçiş yaptı.
- Patlama merkezinden uzak bölgelerde dahi nüfus artışının geçici olarak durduğu tespit edilirken, bu durum küresel soğuma ve kül tabakalarının otçul hayvanlar üzerindeki olumsuz etkileriyle açıklandı.
Kikai-Akahoya Süper Patlaması ve Bilim Dünyasının Yeni Bulguları
Tarih öncesi dönemde yaşanan ve kıyamet senaryolarını aratmayan Kikai-Akahoya volkanik patlamasına dair yeni bir araştırma yayımlandı. Günümüzden yaklaşık 7 bin 300 yıl önce (MÖ 5250 civarı) Japonya’nın güneybatı kıyılarında meydana gelen devasa Kikai-Akahoya volkanik patlaması, dünya tarihinin kaydettiği en yıkıcı doğa olaylarından biri olarak kabul ediliyor. Volkanik Patlama İndeksi’nde 8 üzerinden 7 şiddetinde değerlendirilen bu süper patlama; adaları sarsan depremlere, dev tsunamilere ve manzarayı metrelerce kalınlıkta örten kül tabakalarına yol açmıştı. Science Advances dergisinde yayımlanan uluslararası araştırma, bu felaketin ardından yaşanan insan kıyımını ve hayatta kalanların sergilediği olağanüstü uyum yeteneğini ortaya koydu. Lund Üniversitesi’nden arkeolog Peter Jordan ve Cambridge Üniversitesi’nden Enrico Crema önderliğindeki ekip, Japonya genelinden toplanan 8 bin ila 6 bin 500 yıl öncesine ait 540 arkeolojik örneği mercek altına aldı. Radyokarbon tarihlendirme yöntemleriyle elde edilen kemik ve kömür kalıntıları incelenerek, patlama öncesi ve sonrasındaki nüfus yoğunluğu haritalandırıldı.
Göç Dalgaları, Deniz Yaşamına Geçiş ve Jomon Topluluklarının Adaptasyonu
Elde edilen veriler, patlama merkezine en yakın bölgelerin uzun süre tamamen yaşanamaz hale geldiğini gösterdi. Ancak yıkım alanının hemen dışındaki toplulukların tamamen yok olmak yerine; yeni bölgelere göç ettiği, yeni üretim teknikleri geliştirdiği ve radikal sosyal dönüşümler geçirdiği saptandı. Araştırma, felaket sonrasında ekosistemin en hızlı toparlanan halkasının deniz yaşamı olduğunu ortaya koydu. İç kesimlerde avlanma imkanlarını kaybeden Jomon avcı-toplayıcı toplulukları, hayatta kalabilmek adına kıyı bölgelerine göç ederek denizel besin kaynaklarına dayalı yeni bir yaşam modeline geçiş yaptı. Yapılan analizler, adanın kuzeyindeki toplulukların felakete rağmen büyümeye devam ettiğini kanıtladı. Uzmanlar, bu durumun felaket bölgesinden kaçan göçmenlerin kuzeydeki topluluklara entegre olmasıyla açıklanabileceğini ifade ediyor. Patlama merkezinden uzak bölgelerde dahi nüfus artışının geçici olarak durduğu tespit edildi. Bilim insanları, bu durumu patlamanın tetiklediği kısa süreli küresel soğumaya ve kül tabakalarının otçul hayvanlar üzerindeki olumsuz etkilerine bağlamaktadır.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak, Kikai-Akahoya volkanik patlaması gibi devasa ölçekli felaketlerin dahi insan yaratıcılığının ve uyum sağlama kapasitesinin sınırlarını zorlayarak yeni toplumsal modellerin doğmasına öncülük edebileceği kanıtlanmıştır. Arkeoloji ve paleoklimatoloji alanındaki bu tür modern araştırmaların, geçmişteki krizlerin günümüz iklim ve çevre politikalarına ışık tutması beklenmekte olup, bilim dünyası benzer verileri gelecekteki olası küresel riskleri modellemek adına titizlikle incelemeye devam etmektedir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika