WASHINGTON — Amerika Birleşik Devletleri’nin New Mexico eyaletinde görülen tarihi davada mahkeme, kullanıcıları gizlilik ve içerik denetimi politikaları konusunda yanılttığı gerekçesiyle sosyal medya devi Meta’nın eyalete 25 milyar dolar tazminat ödemesine hükmetti.
- New Mexico eyalet mahkemesi, Meta’yı tüketiciyi koruma yasalarını ihlal etmekten suçlu buldu.
- 25 milyar dolarlık devasa ceza, şirkete bugüne kadar kesilen en büyük para cezası olarak kayıtlara geçti.
- Elde edilecek fonun New Mexico’daki eğitim harcamaları ve okul inşası için kullanılacağı açıklandı.
- Davanın kökeninde milyonlarca kullanıcının verisinin Cambridge Analytica’ya sızdırılması skandalı yer alıyor.
Tarihi Kararın Arka Planı ve Yargı Süreci
ABD’nin New Mexico eyaletinde büyük yankı uyandıran yargı sürecinde, New Mexico eyalet mahkemesi Yargıcı Francis Mathew son kararı açıkladı. Eylülde jüri tarafından şirketin eyaletin tüketiciyi koruma yasalarını ihlal etmekten sorumlu bulunmasının ardından, Meta’nın 25 milyar dolar ceza ödemesi karara bağlandı. New Mexico Başsavcısı Raul Torrez, dava sonrasında düzenlediği basın toplantısında dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Torrez, ‘Bu karar, Silikon Vadisi’ne bir işaret, açık ve net bir mesaj olmalı.’ ifadesini kullanarak teknoloji devlerinin veri gizliliği konusundaki sorumluluklarına dikkat çekti. New Mexico Anayasası uyarınca tüketiciyi koruma yasalarının ihlalinden kaynaklanan para cezalarının doğrudan eyaletin eğitim harcamalarına aktarıldığı biliniyor. Başsavcı Torrez, bu devasa kararın eyaletteki okulların gelecek 100 yıl boyunca inşasını finanse edebilecek büyüklükte olduğunu vurguladı. Bununla birlikte, Meta’nın karara karşı beklenen itirazı nedeniyle fonların kullanımının bir süre askıya alınabileceği de resmi makamlarca kabul edildi.
Cambridge Analytica Skandalı ve Veri İhlalinin Anatomisi
Bugüne kadar sosyal medya platformu Facebook’un çatı şirketi Meta’ya karşı verilen en büyük para cezası olma özelliği taşıyan bu karar, köklü bir veri skandalına dayanıyor. Eyaletin açtığı dava, Facebook’un yaklaşık 87 milyon profile ait hassas verilerinin, üçüncü taraf bir kişilik testi aracılığıyla toplanarak siyasi danışmanlık şirketi Cambridge Analytica’ya satılmasıyla bağlantılı veri ihlali iddialarına dayanıyor. Yaşanan sürecin derinliklerinde, Cambridge Üniversitesinde araştırma görevlisi olan Aleksandr Kogan’ın eylemleri yatıyor. Kogan, Facebook aracılığıyla hizmet veren ‘this is your digital life’ isimli kişilik testi uygulaması vasıtasıyla 87 milyon kişinin kişisel bilgilerini depolamıştı. Bu mahrem bilgiler, 2016 yılında siyasi danışmanlık amacıyla faaliyet gösteren Cambridge Analytica şirketine satılmıştı. İlk olarak İngiliz televizyon kanalı Channel 4’ün açığa çıkardığı bu büyük skandalda, Cambridge Analytica şirketinin elde ettiği bu verileri 2016 Amerikan başkanlık seçimlerinde Donald Trump’ın kazanmasını sağlamak amacıyla kullandığı resmi raporlarla ve gazetecilik araştırmalarıyla kanıtlanmıştı.
Gelişmeler ve Beklentiler
New Mexico mahkemesinin Meta aleyhine verdiği 25 milyar dolarlık bu rekor ceza, küresel teknoloji şirketlerinin kullanıcı gizliliği, veri güvenliği ve tüketici hakları konularındaki sorumluluklarında yepyeni bir dönemin kapısını aralamaktadır. Şirketin yapması beklenen hukuki itirazlar ve üst mahkeme süreçleri yakından takip edilirken, karar şimdiden Silikon Vadisi ve uluslararası hukuk çevrelerinde emsal niteliğinde bir uyarı olarak değerlendirilmektedir.
Kaynak: Evrensel