İSTANBUL — Türkiye ekonomisinin en kritik gündem maddelerinden biri olan akaryakıt fiyatları, kasım ayında yeni bir maliyet dalgasıyla karşı karşıya kalmaya hazırlanıyor. Vergi artışları, döviz kurundaki hareketlilik ve uluslararası petrol piyasalarındaki jeopolitik risklerin birleşmesiyle, benzin ve motorin fiyatlarında tarihi seviyelerde ek baskı oluşabileceği bildirildi. Ekonomist Mahmut Aydoğmuş, 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girmesi beklenen Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) düzenlemeleri ve küresel piyasalardaki olumsuz senaryoların pompa fiyatlarına doğrudan yansıyacağını vurguladı.
- 1 Kasım’da yürürlüğe girmesi öngörülen ÖTV artışları motorinde 3,60 TL, benzinde ise yaklaşık 4,15 TL pompa zammına yol açacak.
- Motorinde litre başına uygulanan ÖTV 6 TL’den 9 TL’ye, 95 oktan benzinde ise 8,90 TL’den 12,36 TL’ye yükselecek.
- Döviz kurundaki olası değer kayıpları ve Batı Asya’daki savaş riskleri, akaryakıt maliyetlerini vergi artışlarının da ötesine taşıyabilir.
- Beklenen fiyat artışları yalnızca sürücüleri değil; taşımacılık, tarım, sanayi ve gıda sektörlerindeki maliyet zincirini doğrudan tetikleyecek.
Kasım Ayında Üçlü Tehlike: Vergi, Döviz ve Petrol
Son dönemde küresel ve ulusal ekonomik gelişmelerin odağında yer alan akaryakıt fiyatları, kasım ayında vergi, döviz kuru ve petrol kaynaklı yeni artış riskiyle yeniden gündeme geldi. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ekonomist Mahmut Aydoğmuş, bu üç temel unsurun aynı anda hareket etmesi halinde benzin ve motorin fiyatlarında benzeri görülmemiş bir ek baskı oluşabileceğini ifade etti. Aydoğmuş, ‘Vergi artışı kesinleşirse ilk darbeyi pompa fiyatlarında göreceğiz. Ancak döviz kuru ve Brent petrolün seyri, bu artışı çok daha ağır bir faturaya dönüştürebilir’ diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti. Özellikle Türk Lirası’nın döviz karşısındaki seyri ve Batı Asya eksenli jeopolitik savaş risklerinin yeniden tırmanması, akaryakıt maliyetlerindeki yukarı yönlü tırmanışı tetikleyen ana unsurlar arasında yer alıyor. Uzmanlar, bu üçlü risk faktörünün bir araya gelmesi durumunda enflasyon sepetinin en ağırlıklı kalemlerinden biri olan akaryakıtta zincirleme zam etkisinin kaçınılmaz olacağını belirtiyor.
1 Kasım ÖTV Artışları Pompa Fiyatlarına Nasıl Yansıyacak?
Ekonomist Mahmut Aydoğmuş’un hesaplamalarına göre, 1 Kasım’da uygulanması öngörülen ÖTV değişikliği doğrudan pompa fiyatlarına yansıyacak ve sürücülerin bütçesini sarsacak. Mevcut durumda motorinde litre başına 6 TL olarak uygulanan ÖTV’nin, 1 Kasım itibarıyla 9 TL’ye çıkarılması bekleniyor. Bu durum, doğrudan 3 TL’cilik net bir vergi artışı anlamına geliyor. Yüzde 20’lik KDV etkisinin de hesaba katılmasıyla birlikte, bu artışın motorinin litre fiyatına yansımasının 3,60 TL olması öngörülüyor. Benzer bir tablo 95 oktan benzin için de geçerli. Halihazırda 8,90 TL olan ÖTV’nin 12,36 TL’ye yükselmesi beklenirken, aradaki 3,46 TL’lik farkın KDV dahil yaklaşık 4,15 TL zam olarak akaryakıt istasyonlarında tabelalara yansıyacağı hesaplanıyor. Toplam tabloya bakıldığında, vergi ve diğer kalemlerin baskısıyla birlikte benzin ve motorin üzerindeki toplam baskının 6 TL ile 6,55 TL bandını bulabileceği ifade ediliyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Olası akaryakıt zamlarının yalnızca hususi veya ticari araç sahiplerini değil, zincirleme bir reaksiyonla tüm ekonomik hayatı etkilemesi bekleniyor. Mahmut Aydoğmuş, fiyat artışlarının taşımacılık, tarım, sanayi ve gıda fiyatlarını da maliyetler üzerinden doğrudan etkileyeceğine dikkat çekerek, bu durumun enflasyonla mücadele sürecine ilave yük getirebileceğini belirtti. 1 Kasım tarihi yaklaşırken, ekonomi yönetimi ve piyasa aktörleri vergi takvimi ile küresel enerji piyasalarındaki gelişmeleri yakından takip ediyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika