ANKARA — Azerbaycan’da devlet okullarında kıyafet kurallarının başörtüsü takan öğrenci ve öğretmenleri de kapsayacak biçimde uygulanmasıyla başlayan süreç, Türkiye ile Azerbaycan arasında diplomatik ve siyasi bir gerilime dönüştü. Aliyev’in açıklamaları, karşılıklı suçlamalar ve ekonomik çıkarlar ekseninde iki ülke ilişkileri masaya yatırılıyor.
- Azerbaycan’daki devlet okullarında başörtüsü yasağının uygulanması Türkiye ile Bakü arasında krize yol açtı.
- İlham Aliyev’in 2 Ekim’deki YAP kongresindeki ‘Herkes yerini bilsin, iç işlerimize karışmasın’ sözleri gerilimin kapısını araladı.
- Türkiye’den gelen eleştiriler Yeni Azerbaycan Partisi tarafından ‘iç işlerine müdahale’ olarak nitelendirildi.
- Karşılıklı ekonomik ve siyasi çıkarlar şimdilik krizi sınırlasa da ‘kardeşlik’ ilişkileri sınanmaya devam ediyor.
Ankara ile Bakü Arasındaki Gerilim Ne Zaman ve Nasıl Başladı?
Gerilimin kapısını 2 Ekim’de Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev’in Yeni Azerbaycan Partisinin (YAP) 8. Kongresinde yaptığı konuşma açtı. Aliyev, ‘Ne aldıysak kendi paramızla aldık. Her mermiyi kendi fiyatıyla, hatta piyasa değerinden fazla fiyatla aldık’ ve ‘Herkes yerini bilsin, bizim iç işlerimize karışmasın’ sözlerini sarf etti. Basın bu sözlerin Türkiye için söylenip söylenmediğini tartışmaya başladı. 2020’deki savaş boyunca Ankara, Bakü’ye açık siyasi destek vermiş, Cumhurbaşkanı Erdoğan Azerbaycan’ın yanında olduklarını defalarca ilan etmişti. Türkiye’nin ürettiği Bayraktar TB2’ler de savaşın gidişatında etkili olmuştu. Aliyev’in bu çıkışının ardından, Azerbaycan’da okullarda başörtüsü yasağı başladığına dair haberler Türkiye’de hükümet yanlısı medyanın ana gündemi haline geldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Başdanışmanı Oktay Saral, 12 Ekim’de başörtülü öğrencilerin okul kapısından çevrilmesini eleştirdi ve AKP’li milletvekilleri de uygulamaya tepki gösterdi. İktidar medyası haberlerde tepki dilini yükselterek okullarda yapılan eylemleri, gözü yaşlı öğrencilerin görüntüleriyle birlikte yayımladı.
Azerbaycan Yönetimi ve Medyası Türkiye’den Gelen Tepkilere Nasıl Yanıt Verdi?
İlham Aliyev’in liderliğindeki YAP, 13 Ekim’de Azerbaycan’ın iç ve dış politikası hakkında Türkiye’den yapılan açıklamaları ‘iç işlerine müdahale’ olarak nitelendiren sert bir bildiri yayımladı. Bununla birlikte Azerbaycan Medya ve Yayın Konseyi de, ‘Türkiye ve İran’dan Azerbaycan’a yönelik koordineli bir bilgi kampanyası yürütüldüğünü’ ileri sürdü. Azerbaycan ve Türkiye’de iktidar güdümündeki medya kuruluşları arasındaki karşılıklı suçlama ve sert eleştiriler dozunu giderek artırdı. Öte yandan, Kars’ta geçtiğimiz hafta Azerbaycan Sanat Haftası kutlanırken, Azerbaycan yönetiminin dini örgütlere yönelik müdahalelerinin bugünkü başörtüsü tartışmasından ibaret olmadığı, ülkede ‘devletin laik niteliği’ ve dini özgürlükler bağlamında geçmişten bu yana çeşitli hassasiyetlerin ve düzenlemelerin bulunduğu biliniyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Aliyev’in açıklamalarıyla başlayan, başörtüsü yasağından ‘darbe’ iddialarına kadar varan gerilim, her iki ülkenin karşılıklı ekonomik ve siyasi çıkarlarının da etkisiyle şimdilik sınırlanmış görünmektedir. Ancak ‘kardeşlik’ vurgusunun temelini oluşturan ‘İki devlet, tek millet’ söylemi, yaşanan bu son gelişmelerle birlikte önümüzdeki süreçte de sınanmaya devam edecek gibi durmaktadır.
Kaynak: Evrensel