ANTALYA — Türkiye Kasım ayında COP31 zirvesine ev sahipliği yapmaya hazırlanırken, Antalya kent merkezinde giderek artan yaz sıcakları ve eriyen asfaltlar vatandaşların Toros Dağları’nın yüksek rakımlı yaylalarına yönelmesine neden olurken, bu kaçış giderek mevsimlik ve kalıcı bir iklim göçüne dönüşüyor.
- Sakarya ve Bahçeşehir Üniversitesi araştırmacıları, aşırı sıcakların yarattığı yeni iklim göçünü Climate Services dergisinde inceledi.
- Kıyı şeridinde sıcaklıklar 35-41 derece arasında değişirken, Toroslar’daki yaylalarda sıcaklık 20-23 derece bandında kalıyor.
- Geyikbayırı, Üçoluk ve Feslikan yaylalarında yapılaşma ve nüfus artışı hızlanırken, altyapı sorunları da beraberinde büyüyor.
Ne Oldu? Kent Merkezindeki Aşırı Sıcaklar İklim Göçünü Nasıl Tetikledi?
Antalya’da artan yaz sıcakları, kentlileri Toroslar’ın yüksek rakımlı yaylalarına yöneltiyor. Araştırmaya göre, sıcaktan kaçış giderek mevsimlik ve kalıcı göçe dönüşürken yaylalarda nüfus artışı, yapılaşma ve altyapı sorunları da büyüyor. Çanakkale ve tüm Türkiye Kasım ayında COP31 zirvesine ev sahipliği yapmaya hazırlanırken, Antalya kent merkezinde giderek artan yaz sıcakları vatandaşların yüksek rakımlı yaylalara yönelmesini sağlıyor. Sakarya Üniversitesi ve Bahçeşehir Üniversitesi araştırmacılarının Climate Services dergisinde yayımlanan çalışması, kentsel alanlardan Toros Dağları’na doğru gerçekleşen bu yeni hareketliliği inceliyor. Araştırma bulgularına göre, kentlilerin geleneksel yaylacılık alışkanlığı yerini aşırı sıcaklardan korunma amacıyla yapılan mevsimlik ve hatta kalıcı göç hareketlerine bırakıyor. Saha araştırması kapsamında Geyikbayırı, Üçoluk ve Feslikan yaylalarında yürütülen derinlemesine görüşmeler, yaz aylarında deniz kenarında yaşamın zorlaştığına işaret ediyor.
Kimi ve Nasıl Etkileyecek? Kıyı Şeridi ile Yaylalar Arasındaki Termal Uçurum
Termal konforu ölçen Fizyolojik Eşdeğer Sıcaklık endeksi verileri, yaz döneminde kıyı şeridinde hissedilen sıcaklıkların 35 ile 41 derece arasında değiştiğini ve zaman zaman aşırı sıcak stresi seviyesine ulaştığını gösteriyor. Aynı tarihlerde Toroslar’daki yaylalarda hissedilen sıcaklık seviyesinin ise 20 ila 23 derece bandında kaldığı belirtiliyor. Görüşmelere katılan kent sakinleri, Antalya merkezinde sıcaktan uyuyamadıklarını ve klimasız yaşamanın imkansız hale geldiğini aktarırken, yaylalarda yaz ortasında dahi battaniye kullanabildiklerini ifade ediyor. Yaylalara yönelen bu ilgi, söz konusu yerleşimlerin işlevini ve çehresini de değişime uğratıyor. Geçmişte temel olarak hayvancılık ve küçük ölçekli tarım için kullanılan yayla alanlarının, günümüzde kentlilerin sığındığı birer sayfiye bölgesine dönüştüğü kaydediliyor. Uydu görüntülerinden elde edilen veriler, son 10 yılda yayla köylerindeki yapılaşmış alanların belirgin biçimde genişlediğini ve nüfusun artış eğilimi sergilediğini ortaya koyuyor. Özellikle salgın süreci sonrasında hız kazanan bu dönüşüm, konut ile arsa fiyatlarının yükselmesine yol açıyor. Bununla birlikte, yaylalarda bulunan su kaynakları, ulaşım ağları ve sağlık altyapısı da artan bu yoğun baskı altında kalmaya devam ediyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte, artan küresel iklim krizinin etkileriyle birlikte bu tür iklim göçlerinin Türkiye’nin diğer bölgelerinde de yaygınlaşması bekleniyor. Uzmanlar ve araştırmacılar, yerel yönetimlerin ve merkezi planlamacıların Toroslar gibi hassas ekosistemlerde altyapı, su kaynakları ve kontrolsüz yapılaşma konularında acil önlemler alması gerektiğine dikkat çekiyor.
Kaynak: Evrensel