Arnavutluk’ta Yoksulluk ve Yolsuzluk Karşıtı Öfke Sokaklara Taştı

TİRAN — Arnavutluk’ta yaz aylarında patlak veren ve 13 Ekim 2026 tarihinde yüzlerce üniversite öğrencisinin Eğitim Bakanlığı önünde toplanmasıyla yeniden alevlenen kitlesel protestolar; yoksulluk, yolsuzluk, kamu arazilerinin yağmalanması ve yabancı çıkarlara peşkeş çekilmesine karşı farklı kesimleri bir araya getirdi.

Yaz Aylarından Sonbahara: ‘Flamingo Hareketi’ ve Toprak Mücadelesi

Arnavutluk’ta yaz boyunca Tiran’da ‘Flamingo Hareketi’ olarak bilinen protestolar, ülkenin sosyopolitik gündeminin merkezine yerleşti. 13 Ekim 2026’da yüzlerce üniversite öğrencisinin Tiran’daki Eğitim Bakanlığı önünde toplanmasıyla başlayan eylemler dalgası, kısa süre içinde toplumun dört bir yanına yayılarak hızla kitleselleşti. Sokakları dolduran binlerce yurttaş; ‘Arnavutluk satılık değildir’, ‘Rama istifa’, ‘Halk yolsuzluğa ve yoksulluğa karşı’ sloganlarıyla kararlılıklarını ve mücadelede ısrarcı olduklarını haykırdı. Arnavutluk’ta protestoları örgütleyen öncü yapılar arasında yer alan Qemal Stafa Komünist Gençlik Örgütü Sekreteri Alban Çelaj, ülkedeki bu kritik süreci ve halkın sokaktaki son durumunu Evrensel’e detaylı bir şekilde anlattı. Çelaj’ın aktarımlarına göre, protestoların ilk kıvılcımı yaz başlangıcında, ABD’nin eski Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile kızı Ivanka Trump’ın da adının karıştığı milyarlarca dolarlık devasa bir turistik projeye karşı duyulan büyük öfkeyle çakıldı. Arnavut halkı, bu projeyi ülkenin topraklarının ve doğal zenginliklerinin yabancı çıkarlara fütursuzca satılması olarak değerlendirdi. Söz konusu projede, koruma altındaki eşsiz doğa alanlarının metrekare başına sadece 1 avro gibi sembolik ve trajikomik bir bedelle elden çıkarıldığı iddiaları bardağı taşıran son damla oldu. Bu süreç, kamu arazilerinin organize sahtecilik iddialarıyla ele geçirilmesi, özel mülklere hukuka aykırı biçimde el konulması ve peşkeş çekilmesi gerçekliğiyle birleşerek toplumsal patlamayı kaçınılmaz kıldı.

Oligark Düzenine Karşı Barışçıl Direnişten Sert Çatışmalara

Kamu malına el koyan rantçı oligarkların fütursuzca türediği bir ülkede, bu ekonomik ve siyasal tablo protestoları kaçınılmaz olarak ateşledi. Başlangıçta günlerce son derece barışçıl biçimde sürdürülen eylemler, iktidar kanadından en ufak bir geri adım veya yapıcı yanıt gelmemesi üzerine farklı bir evreye evrildi. Ülkenin Başbakanı, halkın ve gençlerin feryatlarına kulak tıkamakla kalmayıp, kararlaştırdığı projeleri ne pahasına olursa olsun uygulamaya devam edeceğini, Avrupa Birliği (AB) üyeliği yolunda gerçek anlamda ilerleme sağlayabilecek tek liderin kendisi olduğunu ve iktidara başka birinin gelmesi durumunda ülkenin bu konuda geriye gideceğini savunarak küstahça bir tutum sergiledi. Başbakanın bu uzlaşmaz ve otoriter tavrı, son günlerde öğrencilerin çok daha kitlesel biçimde sokaklara akın etmesine yol açtı. Hükümetin halkın taleplerini bastırma politikasıyla birlikte protestolar giderek sertleşti; Tiran caddelerinde polisle göstericiler arasında yoğun ve şiddetli çatışmalar yaşandı. Normal şartlar altında görevi özellikle silahlı tehditlerin ve organize suçların etkisiz hale getirilmesi olması gereken RENEA özel kuvvetlerinin bile polise destek amacıyla sokaklara sürülmesi, devletin halkın demokratik tepkisine karşı duyduğu korkunun açık bir kanıtı oldu. Öfkenin adresini büyüten protestocular, ülkede halkı sömüren ekonomik düzenin simgeleri haline gelen Vodafone Albania, One Albania ve Iute Credit gibi büyük sermaye şirketlerini ve finansal kurumları da doğrudan hedef tahtasına oturttu.

Gelişmeler ve Beklentiler

Arnavutluk’ta sokakları sarsan bu derin kriz, ülkedeki gelir adaletsizliği, yolsuzluk sarmalı ve yabancı sermaye odaklı yağma politikalarının artık sürdürülemez bir boyuta ulaştığını açıkça göstermektedir. Hükümetin güvenlikçi politikalarla ve özel kuvvetleri devreye sokarak toplumsal muhalefeti sindirme çabaları karşısında, öğrenciler, işçiler ve kamu emekçilerinin oluşturduğu ortak cephe mücadeleden vazgeçmeyeceğinin sinyallerini vermektedir. Önümüzdeki süreçte, iktidarın atacağı adımlar ve halkın artan kitlesel tepkilerinin ülkenin siyasi geleceğini nasıl şekillendireceği uluslararası kamuoyu tarafından da yakından takip edilmektedir.

Kaynak: Evrensel