LONDRA — 2026 yazında Avrupa genelinde etkili olan kavurucu sıcak dalgaları kentsel bölgelerde 50 binden fazla kişinin yaşamını yitirmesine yol açarken, Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’ndan bilim insanlarının gerçekleştirdiği kapsamlı araştırma bu can kayıplarının üçte ikisinin doğrudan iklim değişikliğinden kaynaklandığını ortaya koydu.
- 2026 yazında Avrupa kentsel bölgelerinde 50 binden fazla kişi aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetti.
- Can kayıplarının üçte ikisi, fosil yakıt kullanımının tetiklediği iklim değişikliğine bağlandı.
- Ölümler 2000 yılından bu yana tutulan kayıtlardaki en yüksek seviyeye ulaştı.
- Güney ve Batı Avrupa en ağır etkilenen bölgeler olurken, Kuzey Avrupa’da 4.500 kişi yaşamını yitirdi.
Avrupa’daki Aşırı Sıcaklarda Tam Olarak Ne Oldu?
Avrupa’da 2026 yazında yaşanan kavurucu sıcaklar, kentsel bölgelerde 50 binden fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Araştırmacılar, sıcaklık kayıtlarını ve geçmişte sıcaklık ile ölüm oranları arasında gözlemlenen ilişkiye dayalı modellemeleri kullanarak, 2000-2026 yıllarındaki yaz dönemlerinde her bir kentsel bölgede sıcaklara bağlı olarak beklenen fazladan ölümlerin sayısını tahmin etti. Bu yöntemin, ulusal sağlık otoritelerinin daha sonra yayımladığı resmi aşırı sıcaklık kaynaklı ölüm istatistikleriyle son derece tutarlı sonuçlar verdiği açıkça görüldü. Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulundan bilim insanları; Avrupa Birliği’nin 27 üyesi, İngiltere, Norveç ve İsviçre olmak üzere toplam 30 ülkenin nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ının yaşadığı 854 kentsel bölgede aşırı sıcakların can kayıplarına etkisini mercek altına aldı. Söz konusu bilim insanlarının tahminlerine göre, bu ölümlerin yaklaşık üçte biri 17 Haziran-1 Temmuz döneminde yaşandı. Bu kritik dönemde, bölgenin tamamında günlük ortalama sıcaklıklar 1991-2020 normallerinin ortalamasını 5 dereceden fazla aştı. En ağır etkilenen coğrafi bölgeler arasında ise en yüksek sıcaklık değerleri ve en yoğun can kayıplarının görüldü Güney ve Batı Avrupa’daki kentler yer aldı. Buna karşın, İngiltere gibi genellikle daha serin iklim yapısına sahip olan Kuzey Avrupa ülkelerinin kentsel bölgelerinde dahi yaklaşık 4 bin 500 kişinin aşırı sıcaklıklar nedeniyle hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
Can Kayıpları Neden Son 26 Yılın En Yüksek Seviyesine Ulaştı?
Aşırı sıcaklar nedeniyle 2026 yazında yaşanan ölümler, 2000 yılından beri tutulan resmi kayıtlardaki en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti. Karşılaştırma yapmak gerekirse, yüksek sıcaklıklar nedeniyle 2022 yılında 29 bin, 2003 yılında ise 28 bin ölüm meydana geldiği daha önce belirlenmişti. Bilim insanları, bu rekor düzeydeki artışın ardındaki temel etkenin insan faaliyetleri olduğunu vurguluyor. Yapılan analizler, söz konusu can kayıplarının üçte ikisinin fosil yakıtların yoğun bir şekilde kullanılmasından kaynaklanan iklim değişikliğine doğrudan bağlandığını kanıtlıyor. Uzmanlar, kentsel ısı adası etkisinin ve artan küresel sera gazı emisyonlarının, yaz aylarındaki sıcak hava dalgalarının şiddetini ve süresini katlayarak artırdığına dikkat çekiyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Bilim dünyası ve uluslararası sağlık otoriteleri, iklim krizinin kentsel alanlardaki insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerinin önlenmesi için acil adaptasyon stratejilerinin devreye sokulması gerektiği konusunda uyarıyor. Gelecek yaz dönemlerinde benzer felaketlerin yaşanmaması adına yerel yönetimlerin ısı eylem planlarını güçlendirmesi ve karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik küresel taahhütlerin hızla hayata geçirilmesi bekleniyor.
Kaynak: Evrensel