ANKARA — Anayasa Mahkemesi (AYM), mülga Çalış Belediyesi’ndeki eksik maaş ödemelerinin tahsili için başlatılan icra takiplerinin Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile düşürülmesinin ardından, idari yargıda açılan davaların “süre aşımı” gerekçesiyle reddedilmesini mahkemeye erişim hakkının ihlali olduğuna hükmetti. Resmi Gazete’de yayımlanan karar, benzer mağduriyetler yaşayan kamu çalışanları için önemli bir hukuki emsal teşkil ediyor.
- Mülga Çalış Belediyesi’nde 2002-2014 yılları arasında görev yapan memurların eksik maaş ödemeleri yargıya taşındı.
- 694 sayılı KHK gereğince devam eden icra takipleri düşürüldü ve idari yargı süreçleri süre aşımı gerekçesiyle engellendi.
- Anayasa Mahkemesi, bu uygulamayı Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak kabul etti.
İcra Takiplerinden Devir Sürecine Uzanan Hukuki Mücadele
Resmi Gazete’de yer alan bilgilere göre, tüzel kişiliği kaldırılarak kapatılan Çalış Belediyesinde 2002 ile 2014 yılları arasında görev yapan bazı memurlar, çeşitli aylara ilişkin ödenmeyen maaş alacakları ile bu alacaklara ait faizlerin tahsili amacıyla 2014 yılında ilgili belediye aleyhine ilamsız icra takipleri başlattı. Bu icra takipleri henüz devam ederken belediyenin tüzel kişiliği yasal düzenlemeler gereği kaldırıldı; belediyenin taşınır ve taşınmaz malları ile birlikte tüm alacak ve borçları Haymana Belediye Başkanlığına devredildi. Gerçekleşen bu idari devir nedeniyle Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu sıfatıyla kayıtlara geçirdi ve ilgili kamu alacaklarının yasal süreci içinde ödenmesi gerektiğini bildirdi. Ancak süreç, yerel yönetimler arasındaki bu devirle sınırlı kalmayarak yasama ve yürütme tasarruflarıyla başka bir boyut kazandı.
KHK Kararıyla Düşen Takipler ve İdari Yargının Red Gerekçesi
Belediyenin ilgili icra takiplerine itiraz etmesi üzerine icra müdürlüğü, memurların başlattığı bu hukuki süreçten sonra yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) hükümleri gereğince icra takiplerinin düşmesine karar verdi. İcra takiplerinin düşmesiyle birlikte hak arama yolları daralan davacı memurlar, alacaklarını tahsil edebilmek amacıyla idare mahkemelerinde dava açmak zorunda kaldı. İdare mahkemeleri, başvurucuların ilk olarak icra takibi başlattıkları tarihleri idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Bu kabule göre süresinde talep edilen alacakları bulunanların ödenmesine karar verilirken, yine aynı tarihe baz alınarak süresinde olmadığı iddia edilen alacak kalemleri için açılan davaların süre aşımına uğradığı gerekçesiyle reddedilmesine hükmedildi. Yerel mahkemelerin bu kararları kesinleştiğinde, mağdur memurlar nihai çare olarak hak ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu.
Gelişmeler ve Beklentiler
Yüksek Mahkeme, dosyaya ilişkin yaptığı kapsamlı inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, başvurucuların Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan haklarını hatırlatarak idari ve yargısal süreçlerdeki tıkanıklıkların bireylerin mahkemeye erişimini imkansız kıldığına kanaat getirdi. Bu karar, KHK uygulamaları ve idari devirler nedeniyle hak kayıpları yaşayan kamu görevlilerinin hukuki mücadelelerinde gelecekteki benzer başvurular için güçlü bir dayanak oluşturacak olup, ilgili yargı mercilerinin yeniden değerlendirme yapmasının önünü açmaktadır.
Kaynak: BirGün Manşet