Beyoğlu’nun Kalbinde Tiyatro Krizi: ‘İki Kapılı?’ Perde Açıyor

İSTANBUL — Kültür sanat başkenti Beyoğlu’nda aynı sahnenin beş ayrı tiyatro ekibine kiralanmasıyla başlayan absürt olaylar zinciri, Kumbaracı50 sahnesinde “İki Kapılı?” adlı yanlışlıklar komedyasına dönüşürken, mesai sonrası tiyatro yapan Ondokuzotuz grubu izleyiciyle buluşuyor.

Bir Sahne, Beş Ekip ve Kayıplara Karışan Bir Ev Sahibi: Krizin Doğuşu

Yeşer Sarıyıldız’ın aktardığına göre olaylar, Beyoğlu’nda bir sahnenin aynı geceyi tam beş ayrı tiyatro ekibine kiralayıp ortadan kaybolmasıyla sarp bir yola giriyor. Kapıda karşılaşan ekiplerin her biri, o gece sahnenin kesinlikle kendisine ait olduğuna inanıyor ve kimse kimseyi ikna edemiyor. Uzun tartışmalar ve yaşanan gerilimlerin ardından, bir oyuncunun tek başına oynamayı planladığı “İki Kapılı Ev” metnini hep birlikte oynamaya karar vermeleriyle işin rengi değişiyor. Sonrası tek kelimeyle büyük bir curcuna. Yanlışlıklar komedyası niteliğindeki “İki Kapılı?” işte böyle bir absürtlükler silsilesiyle doğuyor. Kumbaracı50’nin mesai sonrası oyunculuk grubu Ondokuzotuz, bu özgün yapımla tiyatroseverlerin karşısına çıkıyor. Yönetmen Gülhan Kadim, oyuncu ve tasarımcı Efe Arslan ve oyuncu Ayşen Şahin’le bir araya gelerek aynı geceyi paylaşmak zorunda kalan tiyatrocuların ruh halini, sahnenin ortasındaki kolonun yarattığı dezavantajları ve günün yorgunluğunun ardından işten arta kalan saatlerde tiyatro yapmanın zorluklarını derinlemesine konuştuk.

Tarihsel Mirastan Yeni Bir Yorum: ‘İki Kapılı?’ Nasıl Şekillendi?

Kumbaracı50’de sahnelenen “İki Kapılı?”, mekanın kendi tarihsel hikâyesine de göz kırpıyor. Yönetmen Gülhan Kadim, oyunun ruhunu anlatırken Ondokuzotuz atölyelerine vurgu yapıyor. Katılımcıların bambaşka altyapılarla, bambaşka mesleklerinden çıkıp geldiklerini ve daha önce hiç tanımadıkları insanlarla ortak bir yola çıktıklarını belirtiyor. Kadim’e göre bu farklılıkların sahnede uyumlu bir birlikteliğe dönüşmesi, oyuna asıl ruhunu üflüyor. Metnin köklü bir geçmişi bulunuyor. Cem Uslu, Pedro Calderón de la Barca’nın klasik bir metnini, oyun oynamaya çabalayan bir clown topluluğu üzerine kurgulayarak Ekip Tiyatrosu’nda “İki Kapılı Ev” adıyla sahneye taşımıştı. Gülhan Kadim, Uslu’dan gerekli izinleri alarak aynı temel fikirle yola çıkmış ancak oyunu tamamen başka bir zemine oturtmuş durumda. Kadim çıkış noktasını şu sözlerle özetliyor: “Kumbaracı50’nin aynı geceyi 5 farklı ekibe kiralayıp kayıplara karışması ve herkesin o gece kendi oyununu sahnelemek için duyduğu arzu ilham kaynağımız oldu.”

Çatışma, Kaos ve Kulisin Biriktirdiği Anılar

Beş farklı tiyatro anlayışının sahnede çarpışmasıyla birlikte, oynanmaya çalışılan ana metin de sürekli olarak bölünüyor. Yönetmen Gülhan Kadim, yapıyı yardımcı yönetmen Ceyda Akel’le birlikte kurarken seyircinin asıl metni değil, bu çatışmaların yarattığı organik karmaşayı takip etmesini amaçlamış. Yeni yorumla birlikte oyunun adına da bir soru işareti eklenerek “İki Kapılı?” yapılmış. Gerçek hayatta böyle absürt bir kazanın yaşanıp yaşanmadığını merak ettiğimizde Kadim, “neyse ki” böyle bir felaketle karşılaşmadıklarını söylüyor. Ancak 18 sezondur aktif olarak kullanılan kulisin biriktirdiği anılara dikkat çekiyor: “Aynı gece olmasa da yıllar boyunca onlarca tiyatrocunun izi ve enerjisi birikti kuliste. Kulise adım attığınızda bu derin yaşanmışlığı hemen hissedersiniz.” Dokuz oyuncunun kapılarla ve birbirine karışan sahnelerle yarattığı bu kaosun içindeki düzen, izleyiciye unutulmaz bir deneyim vadediyor.

Gelişmeler ve Beklentiler

Ondokuzotuz grubunun ve Kumbaracı50 ekibinin sahneye taşıdığı “İki Kapılı?”, Beyoğlu’nun bağımsız tiyatro geleneğine yepyeni bir soluk getirmeye hazırlanıyor. Gelecek sezonda da sahnelenmeye devam etmesi beklenen bu yanlışlıklar komedyası, hem tiyatro emekçilerinin dayanışmasını hem de yaratıcı kaosun sahnedeki büyüleyici gücünü gözler önüne sermeyi sürdürecek.

Kaynak: BirGün Manşet