İSTANBUL — Borsa İstanbul’da günlük bazda yaşanan yüzde 3.22’lik geçici yükselişe karşın, piyasalarda derinleşen fon krizinin etkileri ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yarın açıklayacağı kritik faiz kararı ekonominin ana gündem maddesi olmaya devam ediyor. TEPAV belirsizlik nedeniyle faizin yüzde 37’de sabit tutulmasını önerirken, uzmanlar mevcut güven sorunlarının ve ekonomik kırılganlıkların faiz indirimiyle çözülemeyeceği konusunda uyarıyor.
- BIST 100 endeksi, mayıs ayında gördüğü 15 bin puanın üzerindeki zirve seviyelerinden uzaklaşırken, dolar bazında 16 ayın en düşük seviyelerinde seyrediyor.
- TEPAV Para Politikası Değerlendirme Notu’nda, yaşanan fon krizi olmasaydı faizin 200 baz puan indirilerek yüzde 35’e düşürülebileceği, ancak mevcut belirsizlikler sebebiyle yüzde 37’de sabit bırakılması gerektiği vurgulandı.
- Doç. Dr. Caner Özdurak, kâğıt üzerinde indirim alanı bulunsa da ekonominin yeterli istikrardan yoksun olduğunu ve sanayinin nakit sıkışıklıklarının faiz indirimiyle çözülemeyeceğini belirtti.
- Piyasalar, politika faizinin 100 baz puan indirilerek yüzde 36’ya çekilmesini beklerken; uzmanlar makroekonomik stratejiler, halka arz analizleri ve borsada yeni bir hikâye yazılmasının zorunluluğuna dikkat çekiyor.
Borsa İstanbul’da Son Durum Nedir ve Fon Krizi Piyasayı Nasıl Etkiliyor?
Borsa İstanbul geçtiğimiz işlem gününde yüzde 3.22 oranında bir günlük yükseliş kaydetmiş olsa da, piyasalardaki fon krizinin yarattığı sarsıntı ve belirsizlikler tüm ağırlığıyla sürmektedir. Endeksler üzerinde satış baskısı kesintisiz bir şekilde devam ederken, BIST 100 endeksi mayıs ayında test ettiği 15 bin puanın üzerindeki tarihi seviyelerinden oldukça uzak bir çizgide hareket etmektedir. Dolar bazında da son 16 ayın en düşük seviyelerinde seyreden Borsa İstanbul’da, yatırımcıların ve tüm finans çevrelerinin odağı tamamen yarın açıklanacak olan Merkez Bankası faiz kararına çevrilmiş durumdadır. Uzmanlar ve piyasa analistleri, borsadaki mevcut yapının sadece günlük dalgalanmalarla okunamayacağını, fon krizinin getirdiği güven kaybının endeks üzerindeki baskıyı tetiklediğini ifade etmektedir.
Merkez Bankası Faiz Kararı Ne Olacak ve TEPAV’ın Önerisi Nedir?
Piyasalardaki genel beklenti, Merkez Bankası’nın yarın açıklayacağı kararla politika faizini 100 baz puanlık bir indirimle yüzde 36 seviyesine çekmesi yönünde yoğunlaşmaktadır. Ancak ekonomik göstergelerin yanında, fon krizinin piyasada yarattığı derin güven kaybı karar sürecini karmaşık hale getirmektedir. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından yayımlanan Para Politikası Değerlendirme Notu’nda bu duruma net bir şekilde dikkat çekilmiştir. Notta, eğer piyasada fon krizi yaşanmamış olsaydı faizin 200 baz puanlık bir hamleyle yüzde 35’e düşürülebileceği ifade edilmiştir. Buna karşın, krizin yarattığı mevcut belirsizlikler nedeniyle TCMB’nin faizi yüzde 37’de sabit tutması önerilmiştir. Ayrıca değerlendirme notunda, enflasyon hedefinin yükseltilmesi ve eylül enflasyonunun indirim için teknik olarak alan oluşturmasına rağmen, kasım ve aralık aylarında baz etkisi nedeniyle yıllık enflasyondaki iyileşme trendinin durabileceği vurgulanmıştır. Öte yandan, yüzde 15’lik 2027 yılsonu enflasyon hedefine ulaşmanın da mevcut koşullarda oldukça zor olduğu raporda açıkça belirtilmiştir.
Ekonomistler Faize ‘Fon Krizi’ Gölgesi İçin Ne Diyor?
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Caner Özdurak, kâğıt üzerinde bir indirim alanı bulunsa bile Türk ekonomisinin hâlâ yeterli istikrardan ve yapısal dirençten yoksun olduğunu belirtmiştir. Özdurak, ‘Hâlâ kırılganlık varken, hâlâ bir carry trade hikâyesi varken faiz sabit bırakılmalı. İndiği anda hemen kredi çekip yatırım yapacak bir sanayi yok. Sanayinin finansal piyasalarla kesişiminin yarattığı nakit sıkışıklıkları faiz indirimiyle çözülemez’ şeklinde konuştu. Faiz indirimi beklentisinin mevcut borsa yapısındaki kronik sorunlara yanıt vermediğini savunan Özdurak; makroekonomik stratejiyle köklü şirketler arasındaki uyumsuzluğa ve piyasadaki alternatif ürün eksikliğine işaret etti. Halka arzların da derinlemesine analiz edilmesi gerektiğini belirten Özdurak, borsada yeni bir hikâye yazılmadan sadece faiz indirimine sığınmanın yalnızca geçici bir etki yaratacağını vurguladı. Öte yandan bir diğer ekonomist Emre Şirin ise 200 baz puanlık bir indirimin borsada kısa vadeli bir miktar rahatlama sağlayabileceğine dikkat çekti.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak, Borsa İstanbul’daki fon krizi tartışmaları ve yarın açıklanacak Merkez Bankası faiz kararı, Türkiye ekonomisinin önümüzdeki dönemdeki yol haritasını belirlemede kritik bir dönemeç oluşturmaktadır. Uzmanların ve araştırma kurumlarının uyarıları doğrultusunda, sadece faiz oranlarındaki değişimlerin değil, sanayinin nakit sıkışıklıkları, makroekonomik istikrar ve piyasada yeni bir güven hikayesinin yazılmasının kaçınılmaz olduğu görülmektedir. Piyasaların gözü kulağı şimdi TCMB’nin vereceği nihai karara ve bu kararın fon krizi ile olan hassas dengesine çevrilmiştir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika