İSTANBUL — 16 Eylül tarihinde ortaya çıkan büyük fon vurgununun Borsa İstanbul üzerindeki derin artçı sarsıntıları devam ederken, ekim ayı verileri piyasalardaki likidite krizinin ve güven bunalımının vehametini gözler önüne serdi; BİST30 endeksinde yalnızca iki şirket pozitif kapanış yaparken, 135 hisse senedi yüzde 50 ve üzerinde değer kaybetti.
- 16 Eylül’deki fon vurgunu ve likidite krizi Borsa İstanbul’da kalıcı yaralar açmaya devam ediyor.
- BİST30 endeksinde yer alan en büyük şirketlerden sadece Aselsan ve Garanti BBVA ekim ayını yükselişle kapattı.
- BİST100 endeksi 1.11 trilyon lira, BİST30 endeksi 1.18 trilyon lira ve tüm borsa toplamda 2.78 trilyon lira eridi.
Fon Vurgununun Ardından Borsada Yaralar Sarılmıyor: Likidite Krizi Devleri Vurdu
Türkiye’nin sermaye piyasalarında 16 Eylül’de ortaya çıkan ve tüm finans çevresini sarsan fon vurgununun üzerinden aylar geçmesine rağmen, Borsa İstanbul’da yaralar bir türlü sarılamıyor. Derinleşen likidite krizi ve piyasadaki kronik belirsizlik ortamı, borsanın en büyük şirketlerini de derinden vurmaya devam ediyor. Ekonomi gazetesinde yer alan kapsamlı habere göre, Türkiye ekonomisinin omurgasını oluşturan en büyük şirketlerin bulunduğu BİST30 endeksinde yaprak kımıldamazken, krizin boyutları rakamsal verilerle netlik kazandı. Ekim ayında yaşanan sert düşüş dalgası, fon kriziyle doğrudan veya dolaylı bir ilgisi bulunmayan pek çok dev şirketin hisselerini de aşağı çekti. Piyasa değerlerindeki erime sadece büyük hisselerle sınırlı kalmadı; tüm borsanın genelinde muazzam bir sermaye kaybı kaydedildi. BİST100 endeksi ekim ayında tam 1.11 trilyon liralık değer kaybederken, Türkiye’nin en büyük şirketlerinin işlem gördüğü BİST30 endeksinin piyasa değeri ise 1.18 trilyon lira eridi. Borsa İstanbul’un genelindeki toplam piyasa değeri kaybı ise rekor bir seviyeye ulaşarak 2.78 trilyon lira azaldı.
BİST30 Endeksinde Yalnızca İki Şirket Yükseldi: Devlerin Çoğu Sert Düştü
Piyasalardaki genel panik havasının ve sermaye çıkışlarının hâkim olduğu ekim ayında, borsanın en büyük şirketlerinin yer aldığı BİST30 endeksinde sadece iki şirket ayı pozitif kapatmayı başarabildi. Aselsan ve Garanti BBVA dışındaki tüm dev şirketler yatırımcısına kaybettirdi. Açıklanan verilere göre, Aselsan hissesi ekim ayında yüzde 3,12 oranında yükseliş kaydederken, Garanti BBVA ise yüzde 1,87 oranında artış gösterdi. Ancak bu iki istisna dışında kalan Türkiye’nin dev şirketleri ve fon kriziyle doğrudan bir bağı bulunmayan pek çok sektör temsilcisi ekim ayını sert kayıplarla tamamladı. Sektörel bazda yayılan satış baskısı, sanayiden holdinglere, havacılıktan perakendeye kadar geniş bir yelpazeyi sarstı.
Ekim ayında yaşanan tarihi düşüş dalgasında öne çıkan şirket bazlı kayıplar şu şekilde gerçekleşti: Gübre Fabrikaları yüzde 38,57, TR Anadolu Metal Madencilik yüzde 29,97, Türk Altın İşletmeleri yüzde 26,64, SASA yüzde 19,44 ve TOASO yüzde 19,39 oranında değer kaybetti. Tüketim ve perakende sektörünün devleri de krizden kaçamadı; Migros yüzde 18,04, Kardemir yüzde 17,78, Ereğli Demir Çelik yüzde 17,47 ve BİM yüzde 16,97 oranında geriledi. Ulaşım devlerinden Türk Hava Yolları hisseleri yüzde 14,49 düşerken, Pegasus ise yüzde 15,50 oranında kayıp yaşadı. 135 hissenin yüzde 50 ve üzerinde gerilediği bu süreçte, yatırımcıların portföylerindeki erime önlenemez bir boyuta ulaştı.
Gelişmeler ve Beklentiler
16 Eylül’deki fon vurgunuyla tetiklenen ve ekim ayında trilyonlarca liralık piyasa değeri erimesine yol açan bu derin kriz, Borsa İstanbul’daki güven ve likidite sorunlarının acil çözüme kavuşturulması gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Uzmanlar, yatırımcı güveninin yeniden tesis edilmesi, piyasalardaki şeffaflığın artırılması ve fon süreçlerine dair denetimlerin sıkılaştırılmasının, borsanın orta ve uzun vadeli toparlanma süreci açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Kaynak: BirGün Manşet