BRASILIA — Latin Amerika’nın dev ülkesi Brezilya’da gerçekleştirilen kritik seçimlerde halk, baba Bolsonaro’nun mirasını ve Trump odaklı bağımlılık politikalarını reddederek ülkeyi dördüncü kez yönetmek üzere deneyimli lider Lula’yı seçerken; uzmanlar bu sonucun bölgesel güç dengeleri ve ekonomik adalet açısından dönüm noktası olduğunu vurguluyor.
- Brezilya halkı, baba-oğul ilişkilerine dayalı siyasi ve ekonomik soygun düzenine sandıkta net bir şekilde dur dedi.
- Oğul Bolsonaro’nun kamu harcamalarını millî gelirin yüzde 1,5’i kadar azaltma vaadi, emeklilik, eğitim ve sağlık haklarını tehdit ediyordu.
- Seçimi kazanan Lula, milyonların yoksulluktan çıkmasını sağlayan sosyal politikalarıyla ülkeyi dördüncü kez yönetme yetkisi aldı.
- Arjantin’deki Milei örneğinde olduğu gibi, Washington merkezli kaynak ihracatı büyüme sağlasa da halkı yoksullaştırıyor.
Babalar, Oğullar ve Siyasi Ahtapotlar: Küresel Bir Yozlaşma Ağı
Fon vurgununun ortaya çıktığından beri Türkiye’de AKP iktidarı içinden çıkan bazı babaların, oğullarının, damatlarının ve hatta manevi kızlarının halka yaptıklarını konuşuyoruz. Korumakla yükümlü oldukları milyonların cebinden kendi ceplerine para aktarmak için devlet kurumlarını adeta ‘bir ahtapotun kolları’ gibi kuşatan organizasyon ağını deşifre etmeye çalışıyoruz. Dünyanın başka bir ucunda ise Brezilya halkı yaptıkları seçimde yine bir baba-oğul ilişkisine dayalı soygun düzenine engel olma iradesi gösterdi. ‘Yetenekli’ baba Bolsonaro’nun sırtını Trump’a yaslayan yeteneksiz oğlunun iktidarını reddetti. Dördüncü kez ülkeyi yönetmek üzere, milyonların yoksulluktan çıkmasını sağlayan sosyal politikalarla tanınan Lula’yı 4. kez seçti. Brezilya halkının tam olarak neyi reddettiğini anlamak, günümüz küresel siyasetini okumak açısından son derece hayati bir önem taşımaktadır.
Washington’a Bağlılık ve Kaynakların Yağmalanması Projesi
Sandıkta yenilen Bolsonaro programının birbirini tamamlayan iki temel ayağı bulunuyordu: Latin Amerika’yı Washington’ın nüfuz alanına bağlamak ve ekonomik istikrarın bedelini çalışanlara, emeklilere ve yoksullara ödetmek. Oğul Bolsonaro, ABD öncülüğündeki bölgesel güvenlik ittifakına katılmayı vaat ediyordu. Brezilya’nın zengin kritik maden yataklarını, Amerika’nın Çin’e bağımlılığını azaltacak bir kaynak olarak sunuyordu. Trump’ın Latin Amerika’ya biçtiği role uygun şekilde Brezilya’nın doğal kaynaklarını Amerikan çıkarlarına açan, güvenlik politikasını Washington’a bağlayan, ekonomik yönelimini bu ilişkinin ihtiyaçlarına göre belirleyen ülkeler zincirine eklenmeyi vaat ediyordu. Arjantin’de Milei bu projenin başlıca ortaklarından biri olarak öne çıkıyor. Ülkenin lityum sahalarına ve enerji kaynaklarına yönelen yatırımlar Arjantin’장의 Trump’ın bölgesel düzenindeki önemini artırıyor. Fakat kaynak ihracatından gelen büyüme, aynı ölçüde iş ve toplumsal refah yaratmıyor. Ülkenin stratejik değeri yükselirken halk hem fakirleşiyor hem sosyal güvencelerden yoksun bırakılıyor. Brezilya’daki sonuç, bu bağımlılık projesinin kıtanın en büyük ülkesine yayılmasına da kesin bir şekilde engel oldu.
Teknik Bütçe Hedeflerinin Arkasındaki Yıkım: Emeklilik ve Sağlık Tehdidi
Oğul Bolsonaro’nun seçim kampanyası boyunca dile getirdiği politikalar, kağıt üzerinde masum görünen ancak toplumsal yıkım barındıran maddelerden oluşuyordu. Örneğin, kamu harcamalarını millî gelirin %1,5’i kadar azaltmayı vaat ediyordu. Bu rakam ilk bakışta kulağa sadece teknik bir bütçe hedefi gibi gelebilmektedir. Oysa bu rakamın tam merkezinde insanların emekli aylıkları, çocukların nitelikli eğitimi, hastaların tedavi hakkı ve yoksul ailelerin hayatta kalma mücadeleleri yer alıyordu. Brezilya halkı, bu neoliberal kemer sıkma politikalarının faturasını ödemeyi reddederek sosyal devletten yana bir tavır koydu.
Gelişmeler ve Beklentiler
Brezilya’da sandıktan çıkan bu güçlü irade, yalnızca yerel bir iktidar değişiminden öte, küresel sermaye odaklarına ve Washington eksenli bağımlılık politikalarına karşı Latin Amerika halklarının ortak duruşunun bir simgesi haline gelmiştir. Lula’nın dördüncü dönemi, ülkenin sosyal politikalarla yeniden yapılandırılması, kamusal kaynakların halkın yararına kullanılmsch ve emperyalist kuşatmanın kırılması yönünde yeni bir dönemin kapılarını aralamaktadır.
Kaynak: BirGün Manşet