ANKARA — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2027 yılı bütçesi, patronlara sağlanan devasa teşvikler ve çocuk işçiliğiyle mücadeleye ayrılan kaynağın sıfır lira olması nedeniyle TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda bugün en yoğun tartışmaların yaşandığı dosya olarak masaya yatırıldı.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2027 yılı bütçesi, patronlara ayrılan geniş teşvikler ve çocuk işçilere yönelik kaynakların yetersizliğiyle dikkat çekiyor.
- 2027 yılında ‘İşveren prim teşviki’ kapsamında 12 milyon işçi için patronlara destek verileceği ve ARGE teşviki alacak patron sayısının 174 bin 594 olacağı açıklandı.
- Resmi verilere göre 1.5 milyon, alan araştırmalarına göre 4 milyondan fazla çocuk işçi bulunmasına karşın bakanlığın 2027 hedefi sadece 32 bin çocukta kalırken, çocukları koruma programına sıfır lira ayrıldı.
- Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinde mesleki eğitim adı altında patronlara 2027’de 285.8 milyar TL aktarılması öngörülüyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 2027 Yılı Bütçesinde Patronlara Hangi Teşvikler Veriliyor?
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda bugün görüşülecek olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesi, kamuoyunda ve muhalefet çevrelerinde “patronlara çalışma bakanlığı” eleştirilerini beraberinde getirdi. Bütçe detaylarına bakıldığında, 2026 yılında “İşveren prim teşviki” kapsamında ulaşılan kişi sayısı ile 2027 yılında ulaşılması hedeflenen kişi sayısının tamamen aynı olduğu görülüyor: Tam 12 milyon kişi. Bu durum, söz konusu 12 milyon işçinin çalıştığı fabrikaların ve işletmelerin patronlarına, işçi başı prim teşviki aktarılmaya devam edileceği anlamına geliyor. Öte yandan, ARGE çalışması yaptıkları iddiasıyla devletten teşvik alacak patron sayısı ise 174 bin 594 olarak kayıtlara geçti. Bütçedeki bu dengeler, kaynakların önemli bir kısmının doğrudan işveren kesiminin maliyetlerini düşürmeye yönelik hazırlandığına işaret ediyor.
Çocuk İşçilikle Mücadele Bütçesinde Neden Sıfır Lira Yer Alıyor?
Çalışma Bakanlığı bütçesindeki en çarpıcı ve tartışmalı kalemlerin başında ise hiç şüphesiz çocuklar geliyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre en son 2024 yılında açıklanan ve bir süredir güncellenmeyen rakamlara göre kayıtlı çocuk işçi sayısı 1 milyon 373 bin seviyesinde bulunuyor. Bunların 869 bini 15-17 yaş arası çalışanlardan, 503 bin 962’si ise MESEM (Mesleki Eğitim Merkezi) programları kapsamında çalışan çocuklardan oluşuyor. Çocuk işçilik alanında sahada araştırma yürüten akademisyenlerin ve bağımsız kurumların raporlarına göre ise kayıt dışı çalıştırılanlarla birlikte bu rakam 4 milyon eşiğini çoktan aşmış durumda. Öyle ki, 15-17 yaş grubundaki yaklaşık her dört çocuktan birinin aktif olarak çalıştırıldığı gerçeği ortadayken; bütçe teklifinde çocuk işçiliği ile mücadele kapsamında 2025’te ulaşılan çocuk sayısı 45 bin 854 olarak açıklanmıştı. Kayıt dışı çalıştırılan 4 milyona yakın çocuk gerçeğine rağmen, bakanlığın 2026 hedefi 30 bine düşürülmüştü. 2027 bütçesindeki hedef ise sadece 32 bin çocuk olarak belirlendi. Daha da vahim olanı, çocukların korunması ve gelişiminin sağlanması amacıyla bakanlık bütçesinden ayrılan kaynak son 3 yıldır olduğu gibi 2027 yılında da sıfır lira oldu. Buna karşılık, sadece Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinde mesleki eğitim kisvesi altında patronlara 2027 yılında aktarılmak istenen devasa kaynak 285.8 milyar TL’yi buluyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tartışmalara neden olan 2027 yılı bütçe teklifi, bugün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki çetin müzakerelerin ardından Meclis Genel Kurulu’na taşınacak. Çocukların korunması programına bütçeden pay ayrılmaması ve işveren desteklerinin ağırlığını koruması, önümüzdeki yasama süreçlerinde muhalefet milletvekilleri ve sivil toplum kuruluşlarının en temel eleştiri ve denetim maddeleri arasında yer almaya devam edecek.
Kaynak: Evrensel