5 Kasım 2026, Perşembe
Haber

Çin’de Finans Sektöründe Yolsuzluk Depremi: Eski Başkan Yi Huiman’a İdam Cezası

📰 KAPSAMLI RAPOR

ÇINGDU — Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonunun (CSRC) eski Başkanı Yi Huiman, 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) değerinde rüşvet aldığı gerekçesiyle yargılandığı davada 2 yıl ertelemeli idam cezasına çarptırıldı. Mahkeme, Yi’nin ömür boyu siyasi haklarından men edilmesine ve kişisel mal varlığına el konulmasına hükmetti.

📌 Öne Çıkan Başlıklar:

  • CSRC eski Başkanı Yi Huiman, 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) rüşvet suçlamasıyla 2 yıl ertelemeli idam cezası aldı.
  • Mahkeme, Yi’nin ömür boyu siyasi haklarından men edilmesine ve tüm kişisel mal varlığına el konulmasını kararlaştırdı.
  • 1998-2025 yılları arasındaki görevlerini kötüye kullanan Yi’nin suçlarını itiraf etmesi ve varlıkların bir kısmını iade etmesi cezayı erteletti.
  • Yi Huiman, Çin Komünist Partisinin 2022’deki kongresinden bu yana finans sektöründe artan yolsuzluk soruşturmalarının hedefindeki isim oldu.

Milyonlarca Yuanlık Rüşvet ve Ağır Yargılama Süreci

Sıçuan eyaletinin idari merkezi Çıngdu’da görülen devasa yolsuzluk davasında mahkeme, Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonunun (CSRC) eski Başkanı Yi Huiman hakkında kararını açıkladı. Yapılan yargılama sonucunda, Yi’nin 1998-2025 döneminde hem CSRC’deki hem de Sincan Uygur Bölgesi yönetimindeki resmi görevlerini kötüye kullanarak nakit ve gayrimenkul biçiminde toplam 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) değerinde rüşvet aldığı tespit edildi. Yargı makamları, bu büyüklükteki bir yolsuzluk ağı karşısında sadece hapis cezası ile yetinmeyerek, Yi’nin ömür boyu siyasi haklarından tamamen mahrum bırakılmasına ve tüm kişisel mal varlığına el konulmasına karar verdi. Mahkeme heyeti tarafından yapılan resmi açıklamada, sanık Yi Huiman’ın mahkemedeki duruşmalar sırasında suçlarını itiraf ettiği, soruşturmacıların henüz haberdar olmadığı diğer suçlara ilişkin de önemli bilgiler paylaştığı ve derin bir pişmanlık dile getirdiği bildirildi. Ayrıca, işlenen bazı suçların teşebbüs aşamasında kalmış olması ve sanığın rüşvet yoluyla elde ettiği yasa dışı varlıkların bir kısmını yetkililere iade etmesi hususları hafifletici nedenler olarak değerlendirilerek verilen idam cezasının infazının iki yıl ertelenmesine imkan tanındı. Çin yasalarındaki ilgili maddelere göre, Yi’nin bu iki yıllık erteleme süreci zarfında herhangi yeni bir suç işlememesi durumunda, cezası yasal olarak ömür boyu hapse çevrilebilecek.

Bankacılıktan Zirveye ve Son Sıçrama Tahtasından Düşüşe

1959 doğumlu, istatistik eğitimi almış 62 yaşındaki deneyimli isim Yi Huiman, Çin’in en büyük finans kuruluşlarından biri olan Çin Sanayi ve Ticaret Bankasında (ICBC) kariyer basamaklarını hızla tırmanmıştı. Bankanın farklı kademelerinde uzun yıllar başarıyla görev yapan Yi, 2013 yılında kurumun genel müdürlüğüne, 2016 yılında ise yönetim kurulu başkanlığına getirilerek ülkenin en kritik finans yöneticilerinden biri haline gelmişti. Bankacılık sektöründeki bu güçlü geçmişinin ardından, 2019 yılında doğrudan Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonunun (CSRC) başkanlığına atandı. Ancak 2019-2024 yılları arasında yürüttüğü bu kritik CSRC başkanlığı görevi, Şanghay Borsası’nda A sınıfı hisselerin son beş yılın en düşük seviyesine gerilemesiyle birlikte sert bir sonla bitti ve 2024 yılında görevinden alındı. Yi Huiman, kurum tarihinde yolsuzluk soruşturması geçiren ikinci başkan olarak kayıtlara geçti. Kendisinden önceki CSRC Başkanı Liu Şıyü de benzer şekilde rüşvet almak ve memleketi Ciansu eyaletindeki hisse satış süreçlerinde kayırmacılık yapmakla suçlanmıştı.

Gelişmeler ve Beklentiler

Çin Komünist Partisinin Ekim 2022’de gerçekleştirdiği 20. Ulusal Kongre sonrasında, partinin Merkezi Disiplin İnceleme Komisyonu kadrolarında kapsamlı bir yenilenmeye gidilmişti. Bu süreçle birlikte, devasa yolsuzluk soruşturmaları finans sektöründe kamu bankalarına, büyük varlık fonlarına ve kritik düzenleyici kurumlara kadar uzanmış; Yi Huiman’ın çarptırıldığı bu ağır ceza, ülkenin finansal bürokrasisindeki temizlik operasyonlarının kararlılığını gözler önüne seren en somut hukuki adımlardan biri olmuştur.

Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika

Bir Yorum Yazın