LONDRA — İngiltereli araştırmacılar tarafından yürütülen son dakika çalışmalarına göre, meyve ve sebze kabukları ile sapları günlük beslenmede hayati öneme sahip diyet lifi açısından devasa bir kaynak sunuyor. King’s College London’daki bilim insanları, ‘kökten uca beslenme’ modeliyle hem bağırsak sağlığının desteklenebileceğini hem de büyük bir gıda israfının önüne geçilebileceğini resmen duyurdu.
- Diyet lifi eksikliği: Resmi rakamlar, günde önerilen 30 gramlık lif miktarının yalnızca yüzde 4 oranında karşılandığını ortaya koyuyor.
- Kökten uca beslenme devrimi: Araştırmalar, çöpe atılan kabuk ve sapların normal yenen kısımlardan çok daha fazla lif içerdiğini kanıtladı.
- Şaşırtıcı oranlar: Kivinin kabuğuyla yenmesi yüzde 50 daha fazla lif sağlarken, ananas kabuğu etli kısmından beş kat daha zengin.
- Üniversite kantininde test edildi: Dokuz haftalık deneme süreçlerinde muz kabuğu körisi gibi yenilikçi tariflerle önemli başarılar elde edildi.
Gıda İsrafı ve Lif Krizi: Çöpe Attıklarımız Aslında Şifa Kaynağı
Günlük beslenme alışkanlıklarımızda göz ardı ettiğimiz meyve ve sebze kabukları, çekirdekleri ve sapları aslında insan sağlığı için kritik birer diyet lifi deposu olarak dikkat çekiyor. Resmi rakamlar, sindirime yardımcı olan, uzun süre tok tutan ve kalp hastalığı ile bağırsak kanseri riskinin düşmesiyle doğrudan ilişkilendirilen lifin günde önerilen 30 gramlık miktarının ne yazık ki yalnızca yüzde 4 oranında karşılandığını gösteriyor. İngiltereli araştırmacılar, bu ciddi lif eksikliğine karşı acil bir uyarıda bulunarak ‘kökten uca beslenme’ modelini topluma kazandırmayı hedefliyor. King’s College London’daki uzmanlar; pancar, dolmalık biber, brokoli, bal kabağı, karnabahar, kereviz, kıvırcık lahana, rezene, kivi, pırasa, ananas ve karpuz olmak üzere toplam 12 çiğ ve taze yiyeceği laboratuvar ortamında inceledi. Yapılan detaylı analizler sonucunda, insanların mutfakta çöpe attığı pek çok parçanın, aslında severek tüketilen iç kısımlardan çok daha yüksek oranlarda diyet lifi barındırdığı net bir şekilde kanıtlandı.
Hangi Meyve ve Sebze Ne Kadar Lif İçeriyor? İşte Çarpıcı Rakamlar
Genel bir beslenme kuralı olarak kabukların iç kısımlardan çok daha yoğun lif barındırdığı bilimsel olarak teyit edildi. Araştırma verilerine göre, kivinin kabuğuyla birlikte tüketilmesinin, soyulmuş kivi tüketimine kıyasla yüzde 50 daha fazla lif sağladığı belirlendi. Yaz aylarının vazgeçilmezi karpuzun kabuğunun 100 gramında tam 2,10 gram lif bulunduğu tespit edilirken, bu miktar neredeyse bir dilim tam buğday ekmeğine eşdeğer bir besin değerine işaret ediyor. Öte yandan, bal kabağı kabuğu ve çekirdeklerinin 100 gramında tam 9,25 gram gibi olağanüstü yüksek bir lif yer aldığı kaydedildi. Ayrıca ananas kabuğu ve iç kısmının, meyvenin normalde yenen etli kısmından tam beş kat daha fazla lif içerdiği ortaya çıkarıldı. Proje lideri Dr. Rachel Gibson, elde edilen bu bulguların insanların her gün çok önemli miktarlarda lifi doğrudan çöpe attığını açıkça gösterdiğini vurguladı. Dr. Gibson, bu durumun yalnızca toplumsal ve bireysel bir besinsel kayıp değil, aynı zamanda aile bütçesini etkileyen ciddi bir finansal kayıp olduğuna da dikkat çekti.
Gelişmeler ve Beklentiler
Bilim insanları ve uzmanlar, gelecekte mutfak kültürünün ‘kökten uca beslenme’ prensibiyle yeniden şekillenmesi gerektiğinin altını çiziyor. Üniversite kantininde yürütülen başarılı denemelerde muz kabuğu körisi gibi yenilikçi yemeklerin sunulduğunu aktaran Dr. Rachel Gibson, bu yaklaşımın insanları tatsız ve yenmez yiyecekler tüketmeye zorlamakla ilgili olmadığını, aksine bugüne kadar göz ardı edilen bileşenlerdeki saklı besin değerini fark etmenin önemini vurguladı. Dokuz haftalık deneme süresince bu yemeklerin toplumsal farkındalık yarattığı belirtilirken, önümüzdeki süreçte bu alışkanlıkların ev mutfaklarına ve toplu tüketim alanlarına hızla yayılması bekleniyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika