ÇORUM — Merkez ilçeye bağlı Üyük köyünde geleneksel yöntemlerle üretilen, dış kabuğu bembeyaz ve iç dişleri mor ile pembe tonlara sahip olan ünlü Üyük Sarımsağı, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) desteğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda Türk Patent ve Marka Kurumunca resmi olarak coğrafi işaret tescili aldı.
- Üyük Sarımsağı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 1906 tescil numarasıyla mahreç işareti türünde tescillendi.
- Süreç, Çorum Valiliği’nin yararlanıcısı olduğu ‘Çorum Coğrafi İşaretli Ürünlerle Gelişiyor Projesi’ kapsamında yürütüldü.
- Hitit Üniversitesi Bilimsel Teknik Uygulama ve Araştırma Merkezi (HÜBTUAM) ile iş birliği yapılarak ürünün ayırt edici özellikleri bilimsel verilerle belgelendi.
- Tescil ile birlikte ürünün raf ömrünün uzunluğu, yöreye özgü özellikleri ve geleneksel üretim biçimi koruma altına alındı.
Coğrafi İşaret Süreci Nasıl İlerledi? Çorum Valiliği ve OKA İş Birliği
Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı’nın (OKA) Turizmin Geliştirilmesine Yönelik Teknik Destek Programı kapsamında desteklenen ‘Çorum Coğrafi İşaretli Ürünlerle Gelişiyor Projesi’ çerçevesinde tescil sürecine alınan ürün için yoğun bir mesai harcandı. Çorum Valiliği ve OKA koordinasyonunda, Çorum Ticaret Borsası iş birliğiyle yürütülen çalışmalar, Çorum’da coğrafi işaret potansiyeline sahip ürünlerin belirlenmesi ve tescillenmesini hedefliyordu. Bu kapsamda hazırlanan resmi başvuru dosyası Çorum Ticaret Borsası adına sunuldu. Tescil hazırlıkları aşamasında OKA koordinasyonunda; Çorum Valiliği ve Çorum Ticaret Borsası temsilcilerinin katılımıyla Üyük köyüne kapsamlı bir saha ziyareti gerçekleştirildi. Üreticilerle birebir yapılan görüşmelerde sarımsağın nesillerdir uygulanan geleneksel üretim yöntemleri, ekim ve hasat dönemleri, bakım süreçleri ve diğer tarımsal ürünlerden ayırt edici özellikleri titizlikle değerlendirildi.
Bilimsel Analizler HÜBTUAM Tarafından Yapıldı ve 1906 Numarayla Tescillendi
Başvuru dosyasının tamamen bilimsel verilerle desteklenmesi ve somutlaştırılması amacıyla gerekli tüm test ve analiz süreçleri için Hitit Üniversitesi Bilimsel Teknik Uygulama ve Araştırma Merkezi (HÜBTUAM) ile stratejik bir iş birliği yapıldı. Uzman laboratuvar incelemeleri ve saha çalışmalarının sonucunda, Üyük Sarımsağı’nın coğrafi konumuyla ve yöreyle birebir özdeşleşen eşsiz özellikleri eksiksiz bir şekilde belgelendi. Yapılan hukuki ve teknik değerlendirmelerin ardından ürün, 1906 tescil numarasıyla mahreç işareti türünde coğrafi işaret tescili almaya hak kazandı. Beyaz baş kabuğu, açık mor ve pembe tonlarındaki diş kabukları ve özellikle uzun raf ömrüyle tanınan bu özel tarım ürünü, tescille birlikte yöreye özgü tüm karakteristik özellikleriyle yasal koruma altına alınmış oldu.
Kuşaktan Kuşağa Aktarılan Tarımsal Miras ve Yerel Ekonomiye Katkı
Üreticilerin kendi hasatlarından büyük bir özenle seçtikleri sağlıklı dişleri gelecek yıl için tohumluk olarak kullanmasıyla kuşaktan kuşağa aktarılan köklü bir üretim geleneğini temsil eden Üyük Sarımsağı, sadece köyün tarımsal kimliğini temsil etmekle kalmıyor; aynı zamanda yerel ekonomi ve zengin gastronomi kültürü açısından da kritik bir önem taşıyor. Tezgahların yeni tescilli ‘şifa’ deposu olarak anılmaya başlanan bu eşsiz sarımsak, yerel halkın geçim kaynağı olmasının yanı sıra bölgenin tarım turizmi potansiyelini de doğrudan destekliyor. Geleneksel tarım tekniklerinin modern bilimsel analizlerle buluştuğu bu süreç, yerel üreticilerin emeğini ulusal düzeyde güvence altına alarak tarımsal kalkınmaya da ivme kazandırdı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Resmi coğrafi işaret tescilinin, ürünün ulusal ve uluslararası düzeyde tanınırlığının artırılmasına ve pazarda doğrudan yöresiyle özdeşleşen prestijli bir değer olarak öne çıkmasına büyük katkı sağlaması hedefleniyor. Alınan bu stratejik tescil, tüketicilere ürünün coğrafi kökeni, kalitesi ve belirlenmiş sıkı üretim şartları hakkında son derece güvenilir bir referans sunarken, üreticilere de ürünü pazarda farklılaştırma, taklitlerinden koruma ve katma değerini maksimum seviyeye artırma imkânı tanıyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika