ANKARA — Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesine, Atatürk ve cumhuriyet kavramlarına yönelik tarihsel süreçte yapılan ideolojik saptırmalar, yozlaştırmalar ve bu kavramların niteliği üzerine yürütülen tartışmalar, ülkenin en yetkin başyazarları ve düşünce insanları tarafından derinlemesine ele alınmaya devam ediyor. Emperyalizmin uzantısı olan çevrelerden sözde Atatürkçülere, hatta sol ve sosyalist hareket içindeki bazı kesimlere kadar uzanan geniş bir yelpazede cumhuriyetin burjuva devrimi mi yoksa milli demokratik devrim mi olduğu meselesi, Lenin ile Mustafa Kemal Atatürk’ün tarihsel uzlaşıları ve dönemin Sovyet Büyükelçisi Aralov’un hatıraları ışığında yeniden masaya yatırılıyor.
- Atatürk ve cumhuriyete en büyük saptırmalar İkinci Cumhuriyetçiler ve sözde Atatürkçü olan Kenan Evren gibi figürlerce yapıldı.
- Kendini solcu ve sosyalist olarak tanımlayan bazı yazarların cumhuriyeti ‘burjuva devrimi’ olarak nitelemesi Sovyetler Birliği’nin resmi görüşüne dayanıyor.
- Lenin, Türkiye’ye gönderdiği Büyükelçi Aralov’a Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Bolşevik olmadığını, antiemperyalist milliyetçiler olduğunu belirtti.
- Atatürk ise Aralov’a siperlerdeki Mehmetçikleri göstererek bu köylü kitlesiyle Bolşevizm olamayacağını açıkça ifade etti.
Atatürk ve Cumhuriyete Yöneltilen Tarihsel Saptırmalar
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e ve cumhuriyet değerlerine yönelik en büyük kötülükler, bu kavramların özünden uzaklaştırılmasına yönelik en büyük saptırma ve yozlaştırmalar yalnızca tek bir kesimle sınırlı kalmamıştır. Bu durum, tarihsel süreçte çok katmanlı ve farklı ideolojik odaklardan beslenen bir saldırı ve çarpıtma zinciri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir yanda emperyalizmin yerli uzantıları olan İkinci Cumhuriyetçiler; yani liberaller, etnikçiler ve dinciler bu kavramların içini boşaltmaya çalışırken, diğer yanda görünüşte ve sözde Atatürkçü olduklarını iddia eden, ancak uygulamalarıyla emperyalizmin ve faşizmin ülkemizdeki temsilciliğini yapan Kenan Evren gibi figürler de cumhuriyete ve Atatürk’e en büyük zararları vermiştir. Ne yazık ki bu ideolojik yozlaştırma ve saptırma çemberinin içine, sadece sağ veya liberal odaklar değil, aynı zamanda kendilerini solcu, sosyalist ve hatta komünist olarak tanımlayan bazı yazar, düşünür ve siyasi partiler de dahil olmuştur. Bu çevreler, Atatürk’ü bir ‘burjuva devrimcisi’, cumhuriyeti ise bir ‘burjuva devrimi’ olarak niteleyerek tarihi gerçekleri kendi dar kalıplarına uydurma eğilimi göstermişlerdir.
Lenin, Mustafa Kemal ve Aralov’un Anıları Işığında Milli Demokratik Devrim Gerçeği
Kendini sol ve sosyalist olarak konumlandıran bazı yazarların cumhuriyeti burjuva devrimi olarak nitelendirmelerinin temel kaynağı, esasen Sovyetler Birliği’nin o dönemki resmi görüşüne dayanmaktadır. Oysa tarihi belgeler ve diplomatik anılar incelendiğinde durumun pek de iddia edildiği gibi olmadığı açıkça görülmektedir. Gerçekte Lenin ve Mustafa Kemal Atatürk, cumhuriyetin niteliği konusunda tam bir mutabakat içindedirler ve cumhuriyetin bir ‘Milli Demokratik Devrim’ olduğu hususunda hemfikirdirler. Biz bu tarihi gerçeği, Sovyetler Birliği’nin o dönemki Türkiye Büyükelçisi Mihail Aralov’un anılarından, Lenin’in ve Mustafa Kemal Atatürk’ün karşılıklı söylediklerinden net bir biçimde anlamaktayız. Vladimir Lenin, Büyükelçi Aralov’u Türkiye’ye görevli olarak yollarken ona şu tarihi talimatı vermiştir: ‘Mustafa Kemal ve arkadaşları Bolşevik değil, Antiemperyalist milliyetçilerdir.’ Diğer taraftan Atatürk de yine Büyükelçi Aralov’a cepheyi göstererek, siperlerdeki Mehmetçikleri işaret etmiş ve şu tarihi tespiti yapmıştır: ‘Bu Mehmetçikler köylüdür, onlarla Bolşevizm olmaz.’ Burjuva devrimi kavramının teorik tanımına bakıldığında, olgun bir kapitalist sınıfın feodal düzeni yıkıp kendi iktidarını kurduğu bir süreç olduğu görülürken; Türkiye’nin kurtuluş mücadelesi ve kurulan cumhuriyet, bu klasik burjuva devrimi kalıbının çok ötesinde, antiemperyalist karakterli bir milli demokratik devrim niteliği taşımaktadır.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesinin ve Atatürkçülük anlayışının doğru tahlil edilmesi, ülkemizin geçmişine olduğu kadar geleceğine de ışık tutacak hayati bir önem taşımaktadır. Resmi ideolojik yaklaşımların ve dar kalıpların ötesinde, tarihsel gerçeklerin ve liderlerin birinci ağızdan aktarılan ifadelerinin nesnel bir şekilde ele alınması, hem geçmişteki saptırmaların bertaraf edilmesinde hem de geleceğe yönelik sağlıklı politikalar ve ideolojik duruşlar geliştirilmesinde temel hareket noktası olmaya devam edecektir.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika