DİYARBAKIR — Tutukluluğunun 10. yılına giren Selahattin Demirtaş, QAD-Barış Meydanı’na yazdığı kapsamlı makalede, devam eden çözüm ve barış sürecine dair kritik değerlendirmelerde bulunarak, tarafların somut adımlar atması ve ortak güveni yeniden inşa etmesi gerektiğini vurguladı.
- Geçmiş deneyimlerin ve yerine getirilmeyen sözlerin yarattığı güvensizlik yalnızca iyi niyet çağrılarıyla aşılamaz.
- Devletin demokratikleşme ve hukuki güvence sağlama sorumluluğu ile PKK’nin silahsızlanmayı hızlandırma yükümlülüğü birbirinin yerine geçemez.
- Abdullah Öcalan’ın silahlı mücadelenin zamanını doldurduğunu görerek yeni bir siyasi zemin oluşturmaya çalıştığı belirtildi.
- Süreçteki tıkanmaların aşılması için toplumsal desteğin güçlendirilmesi ve ortak kazanımlara odaklanılması şart.
Geçmişin Kırılmaları ve Güvensizlik Sarmalı: İyi Niyet Çağrıları Neden Yetersiz?
Türkiye’nin siyasi ve toplumsal gündeminin en üst sıralarında yer alan barış ve çözüm süreçleri, geçmişin ağır travmaları ve yerine getirilmeyen vaatlerle şekillenmeye devam ediyor. Tutukluluğunda 10. yılına giren eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, QAD-Barış Meydanı’na kaleme aldığı yazıda bu tarihsel gerçekliğe dikkat çekti. Demirtaş, süreçte ilerleme sağlanabilmesi için tarafların kendi sorumluluklarını eksiksiz yerine getirmesi ve ortak güveni yeniden oluşturacak koşulları birlikte hazırlaması gerektiğini belirtti. Geçmiş deneyimlerin, yerine getirilmeyen sözlerin ve ağır kırılmaların yarattığı güvensizliğin yalnızca iyi niyet çağrılarıyla aşılamayacağının altını çizen Demirtaş, sürece katılan aktörlerin birbirlerinden peşinen güven beklemek yerine, güveni oluşturacak somut adımlara aktif olarak katkıda bulunması gerektiğini vurguladı. Çatışma çözümü süreçlerinin her aşamasının kendine özgü zorluklar ve fırsatlar taşıdığını ifade eden Demirtaş, tüm aktörlere güçlü işbirlikleri geliştirme ve bu tarihi fırsatları ortak toplumsal kazanımlara dönüştürme çağrısı yaptı. Süreçteki tıkanmaların en önemli nedenlerinden birinin, değişimi ilerletmek isteyen siyasi ve toplumsal dinamiklerle, statükoyu ve değişime direnen anlayışları savunan kesimlerin karşı karşıya gelmesi olduğunu belirtti.
Stratejik Ayrışmalar ve Siyasi Zemin: Öcalan’ın Yeni Rolü ve Aktörlerin Sorumlulukları
Sürecin bugünkü seyrini etkileyen unsurlar arasında bazı kesimlerin konuya yaklaşımındaki ikircikli tavırlar da yer alıyor. Demirtaş, bazı kesimlerin sürecin başarıya ulaşması için yoğun bir çaba gösterdiğini, bazılarının ise dar bölgesel ve küresel gelişmelerden yararlanma hesabıyla ilerlemeyi kasıtlı olarak zorlaştırdığını ifade etti. Ayrıca geçmiş deneyimlerden kaynaklanan derin güvensizlik nedeniyle sürece ihtiyatla ve mesafeli yaklaşan kesimlerin de bulunduğunu kaydetti. Bu karmaşık denklemde Abdullah Öcalan’ın rolüne de ayrı bir parantez açan Demirtaş, Öcalan’ın silahlı mücadelenin tarihsel olarak zamanını doldurduğunu açıkça gördüğünü aktardı. Öcalan’ın hem örgütü hem de devleti değişime yönelterek birbirini tamamlayan karşılıklı adımlara dayalı yepyeni bir siyasi zemin oluşturmaya çalıştığını belirtti. İlkeli ve meşru siyasetin mevcut güç dengelerine körü körüne teslim olmaması, ancak aynı zamanda bu dengeleri de tamamen görmezden gelmemesi gerektiğinin altını çizdi. Çözümün asla tek bir aktörün ya da tek bir hamlenin tekelinde sağlanamayacağını vurgulayan Demirtaş, her siyasi ve toplumsal aktörün bulunduğu konum, meşruiyet alanı ve sahip olduğu olanaklar doğrultusunda inisiyatif alması gerektiğini ifade etti.
Demokratikleşme ve Silahsızlanma Dengesi: Karşılıklı Sorumluluk Bilinci
Süreç boyunca en çok tartışılan başlıklardan biri olan devletin ve örgütün yükümlülükleri, Demirtaş’ın analizinde merkezi bir yer tutuyor. Devletin demokratikleşme, hukuki güvence sağlama ve temel özgürlüklerin önünü açma sorumluluğu ile örgütün silahsızlanmayı hızlandırma ve sonlandırma sorumluluğunun asla birbirinin yerine geçirilemeyeceğini vurguladı. Bu iki temel aksın eş zamanlı ve birbirini dengeleyen bir mekanizmayla yürümesi gerektiği belirtildi. Demirtaş, toplumsal desteğin en üst düzeye çıkarılmasının ve tabanın sürece dahil edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade ederek, barış arayışlarının sadece üst düzey müzakerelerle değil, toplumsal barış inşasıyla kalıcılaşabileceğini ortaya koydu.
Gelişmeler ve Beklentiler
Selahattin Demirtaş’ın yaptığı bu kapsamlı değerlendirmeler, önümüzdeki dönemde atılacak adımlar için hem bir yol haritası hem de uyarı niteliği taşıyor. Resmi süreçlerin ve siyasi aktörlerin bu uyarıları dikkate alarak toplumsal güveni tesis edecek yeni mekanizmalar geliştirmesi, barış ve demokratikleşme umutlarının geleceği açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: Evrensel