ANKARA — İktidarın her fırsatta vurguladığı ulaşım yatırımları söylemine karşın demiryolu ağındaki ilerlemenin yavaş kaldığı, TBMM’ye sunulan resmi bütçe teklifi verileriyle tescillendi. Önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine gelerek görüşülecek olan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 2027 Bütçe Teklifi raporları, demiryolu hat uzunluğundan yenileme çalışmalarına, hızlı tren projelerinden kent içi raylı sistemlere kadar pek çok kalemde 2024 hedeflerinin tutturulamadığını ortaya koydu.
- Demiryolu hat uzunluğunda bu yılki hedeflerin gerisinde kalınırken, kümülatif uzunluk 14 bin 324 kilometre seviyesinde bekleniyor.
- Yolcu taşımacılığının karasal payı yüzde 5.93 gibi düşük bir oranda kalırken, elektrikli hat hedefi yüzde 53’te kaldı.
- Hızlı tren hat uzunluğunda yıl sonu itibarıyla 2 bin 821 kilometreye ulaşılması öngörülüyor.
- Kent içi raylı sistemlerde planlanan 487.1 kilometrelik hedefe ulaşılamayarak 480.8 kilometrede kalındı.
Demiryolu Hat Uzunluğu ve Yenileme Çalışmalarında Büyük Sapma
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın 2027 Bütçe Teklifi belgelerine yansıyan detaylar, demiryolu yatırımlarındaki yavaşlamayı gözler önüne seriyor. Geçen yıl kümülatif olarak 13 bin 919 kilometre olan demiryolu hat uzunluğu, bu yıl için 14 bin 437 kilometreye çıkarılmak istenmişti. Ancak yapılan son projeksiyonlar ve gerçekleşmeler, bu hedefin gerisinde kalarak rakamın 14 bin 324 kilometrede kalacağını gösteriyor. Buna karşın gelecek yıl için hedef 14 bin 913 kilometre olarak masada duruyor.
Sadece hat uzunluğunda değil, mevcut altyapının yenilenmesinde de ciddi aksamalar yaşandı. Demiryolu yenileme yapılan hat uzunluğu için bu yıl 281 kilometre hedefi konulmuştu; fakat yıl sonu gerçekleşmesinin sadece 93 kilometre ile sınırlı kalacağı netleşti. Öte yandan, demiryolu yolcu taşımacılığının toplam karasal taşımacılık içerisindeki payının yüzde 5.93 gibi oldukça düşük bir oranda kalması dikkat çekti. Benzer şekilde, elektrikli demiryolu hattı oranında da yüzde 55’lik hedefe ulaşılamayarak oran yüzde 53’te kaldı. Sinyalli demiryolu hattı oranında da hedeflenen yüzde 65’lik oranın gerisinde kalınarak gerçekleşme yüzde 63 olarak kayıtlara geçti.
Hızlı Tren ve Kent İçi Raylı Sistem Projelerinde Son Durum
Hızlı tren (YHT) hat uzunluğunda ise tablonun bir nebze farklı olduğu görülüyor. Geçen yıl itibarıyla kümülatif 2 bin 251 kilometre olan hızlı tren hat uzunluğu için bu yıl 2 bin 769 kilometre hedefi belirlenmişti. Yıl sonu itibarıyla bu hedefin biraz üzerine çıkılarak 2 bin 821 kilometreye ulaşılması öngörülüyor. Gelecek yılki hızlı tren hat uzunluğu hedefi ise 3 bin 244 kilometre olarak açıklandı.
Buna karşın, kentlerdeki raylı sistem projelerinde genel olarak hedeflerin tutturulamadığı gözlendi. Kent içi raylı sistem hattı uzunluğu geçen yıl kümülatif olarak 445.6 kilometre iken, bu yılki planlama 487.1 kilometre olarak yapılmıştı. Ancak gerçekleşme 480.8 kilometrede kaldı. Gelecek yıl için ise bu mesafenin 530 kilometreye çıkarılması hedefleniyor. Kent içi raylı sistem istasyon sayısında da bu yıl için hedeflenen 260 rakamı yakalanamadı ve gerçekleşme 255 istasyonda kaldı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Bakanlığın ulaştırma alanındaki diğer bazı projelerindeki gerçekleşmeler de raporda dikkat çeken detaylar arasında yer aldı. Özellikle denizcilik sektöründe; ÖTV indirilmiş yakıttan yararlanan gemilerin yerinde denetim sayısı geçen yıl bin 287 olarak gerçekleşmişti. Bu yıl için hedef bin 250 olarak belirlenmiş olmasına rağmen, yıl sonu itibarıyla gerçekleşmenin geçen yılki rakamın da altında kalacağı öngörülüyor. Tüm bu veriler, önümüzdeki günlerde TBMM bütçe görüşmelerinde muhalefet ve iktidar arasında yoğun tartışmalara sahne olacak.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika