İSTANBUL — Küresel ölçekte yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlarını benzeri görülmemiş bir hızla artıran dünyanın en büyük beş teknoloji devinin gelecek yıllara ilişkin toplam harcama taahhütleri 3 trilyon dolar barajını geride bırakırken, finansal piyasalar ve uzmanlar bu devasa bütçelerin nakit akışları üzerindeki olası baskılarını ve uzun vadeli geri dönüş süreçlerini yakından takip ediyor.
- Alphabet, Meta, Microsoft, Amazon ve Oracle’ın toplam harcama taahhütleri 3 trilyon doları aştı.
- Taahhütlerin yaklaşık 1,3 trilyon doları gelecekteki kira ödemelerinden, 1,9 trilyon doları ise diğer satın alma yükümlülüklerinden oluşuyor.
- Google, Meta ve Amazon’un serbest nakit akışı, geçen yılın aynı dönemindeki 36,4 milyar dolarlık fazladan 45,2 milyar dolarlık açığa dönüştü.
- Alphabet’in gelecek dönemlere yönelik taahhütleri 1 trilyon doların üzerine çıkarak önceki yılın yaklaşık sekiz katına ulaştı.
Ne Oldu? Beş Büyük Teknoloji Şirketinin Yapay Zeka Taahhütleri Neyi Kapsıyor?
Yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlarını hızlandıran beş büyük teknoloji şirketinin gelecek yıllara ilişkin harcama taahhütleri 3 trilyon doları aştı. Alphabet, Meta, Microsoft, Amazon ve Oracle’ın açıkladığı yükümlülükler; veri merkezleri, enerji, ekipman alımları ve uzun vadeli kiralama anlaşmalarını kapsıyor. Bloomberg’in şirketlerin finansal bildirimlerine dayandırdığı habere göre, taahhütlerin büyük bölümü Google’ın çatı şirketi Alphabet’e ait bulunuyor. Şirketin gelecek dönemlere yönelik taahhütleri 1 trilyon doların üzerine çıktı. Bu devasa tutar, önceki yıl açıklanan seviyenin yaklaşık sekiz katına denk geliyor. Öte yandan, Meta’nın gelecek harcamalara ilişkin taahhütleri de 800 milyar doları aştı. Meta’nın bu tutarının 400 milyar dolardan biraz azı, henüz başlamamış ve 30 yıla kadar uzanan veri merkezi kiralamalarından oluşuyor. Toplam 3 trilyon doları aşan taahhütlerin yaklaşık 1,3 trilyon doları gelecekteki kira ödemelerinden, 1,9 trilyon doları ise diğer satın alma yükümlülüklerinden meydana geliyor. Her ne kadar bu rakamların tamamı doğrudan yapay zeka yatırımını işaret etmese de, şirketlerin raporlama yöntemlerinin farklılık göstermesi nedeniyle veriler bazı değişkenlikler gösterebiliyor.
Neden Şimdi? Finansal Baskılar ve Nakit Akışı Krizi Nasıl Şekilleniyor?
Bu devasa yatırımların finansmanı, şirketler açısından son dönemin en önemli gündem maddesini oluşturuyor. Büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezleri ve yapay zeka altyapısı için yaptığı devasa harcamalar, nakit akışları üzerindeki baskıyı tehlikeli boyutlarda artırıyor. Financial Times’ın haberine göre Google, Meta ve Amazon’un serbest nakit akışı, geçen yılın aynı dönemindeki 36,4 milyar dolarlık fazladan 45,2 milyar dolarlık açığa dönüştü. Şirketlerin yatırımlarının karşılığını ne ölçüde alabileceği ise şu aşamada belirsizliğini korumaya devam ediyor. Yapay zeka hizmetlerine yönelik küresel talebin artması, bu altyapı yatırımlarının temel gerekçelerinden biri olsa da, yüksek harcamaların uzun vadede şirket bilançolarına ne kadar net gelir sağlayacağı henüz netlik kazanmış değil.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte, teknoloji devlerinin bu devasa sermaye harcamalarının (Capex) kârlılığa yansımaları ve hissedarlar üzerindeki olası mali yükleri yatırımcı toplantılarının odağında yer almayı sürdürecek. Yapay zeka ekosistemindeki rekabetin hızı kesilmezken, şirketlerin finansal sürdürülebilirliği korumak adına atacağı yeni adımlar ve resmi raporlama dönemlerindeki veri güncellemeleri global teknoloji ve finans dünyası tarafından yakından izlenmeye devam edecek.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika