İSTANBUL — Jeoloji, glasyoloji, klimatoloji, jeokimya ve paleoekoloji dünyasında gezegenimizin iklim tarihine ve geleceğine dair ezber bozan bir bilimsel araştırma kamuoyuna duyuruldu. Columbia Üniversitesi ve Colorado Boulder Üniversitesi araştırmacıları, Science dergisinde yayımlanan çalışmada, Kanada’daki antik buz katmanlarını inceleyerek gezegenin 2.000 yıl önce yeni bir buzul çağına girdiğini ancak insan kaynaklı küresel ısınmanın bu süreci tamamen durdurduğunu saptadı.
- Dünya’nın doğal buzul döngüsü yaklaşık 2.000 yıl önce soğuma eğilimiyle başladı.
- Kanada’daki antik buz katmanları ve berilyum-10 izotopları bu tarihi kırılmayı kanıtladı.
- İnsan kaynaklı küresel ısınma, yeni bir buzul çağının ortaya çıkmasını yüz binlerce yıl engelleyebilir.
- İnsanlık, milyonlarca yıllık doğal iklim döngülerini değiştirebilen devasa bir jeolojik aktör haline geldi.
Ne Oldu? Antik Buz Katmanlarındaki Büyük Sır Nasıl Çözüldü?
Bilim dünyasında yankı uyandıran bu olağanüstü keşif, Columbia Üniversitesi ve Colorado Boulder Üniversitesi araştırmacılarının ortak çalışmasıyla gün yüzüne çıktı. Araştırmacılar, Kanada’daki antik buz katmanlarını derinlemesine inceleyerek gezegenin 2.000 yıl önce yeni bir buzul çağına girdiğini, ancak insan kaynaklı küresel ısınmanın bu süreci tamamen durdurduğunu saptadı. Saygın bilim dergisi Science’da yayımlanan bu çığır açıcı çalışma, insanlığın artık milyonlarca yıllık doğal döngüleri kökten değiştirebilecek devasa bir jeolojik güç haline geldiğini açıkça ortaya koydu. Uzmanlar, buz tabakası içinde hapsolmuş hassas bitki kalıntılarını ve kayaçlarda güneş ışığıyla biriken ‘berilyum-10’ radyoaktif izotoplarını titizlikle inceledi. Elde edilen somut veriler, Dünya ikliminin yaklaşık 2.000 yıl önce belirgin bir soğuma eğilimine girdiğini ve yeni bir buzul çağının (glasyasyon) tamamen doğal yollarla başladığını tartışmasız bir şekilde gösterdi.
Neden Şimdi? Küresel Isınma Doğal Döngüyü Nasıl Sekteye Uğrattı?
Son 60 yıla kadar büyümesini ve gelişimini sürdüren devasa buz kütleleri, 20. yüzyıldan itibaren insan faaliyetlerinin ve sanayileşmenin kurbanı oldu. Fosil yakıt kullanımı ve sanayileşmeyle birlikte hızla yükselen küresel sıcaklıklar, bu doğal süreci aniden durdurdu ve buzulları benzeri görülmemiş bir erime sürecine soktu. Çalışmanın yazarlarından jeokimyacı Nicolás Young, doğanın normal seyrinde kusursuz bir şekilde ilerleyen buzul başlangıcının insan müdahalesiyle tamamen askıya alındığını bildirdi. Araştırmaya eşlik eden derinlemesine analiz makalesinde görüş bildiren Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden buzul bilimci Prof. Shaun Marcott, insan faaliyetlerinin yeni bir buzul çağının ortaya çıkmasını önümüzdeki ‘yüz binlerce yıl’ boyunca engelleyebileceğini kuvvetle vurguladı. Prof. Marcott, son 2 milyon yıllık jeolojik tarihte ilk kez böylesine kökten bir kırılma yaşandığını belirterek, insanların artık Dünya’nın fiziksel ve biyolojik sistemlerini tamamen değiştirebilen muazzam bir jeolojik aktör konumuna yükseldiğini ifade etti.
Kimi Nasıl Etkileyecek ve Sonraki Süreçte Ne Bekleniyor?
Bilim insanları, fosil yakıt kullanımının kademeli ve planlı olarak sonlandırılması durumunda bile doğal iklim döngülerinin yeniden eski dengesine ulaşmasının hiçbir garantisi olmadığını önemle vurguluyor. Gelecekteki buzul döngülerinin tamamen iptal olmasının, gezegenimizin fiziki coğrafyasını ve iklimle birlikte evrimleşen tüm canlı türlerini derinden etkileyeceği belirtiliyor. Uzmanlar, sera gazı emisyonlarının acilen ve kararlılıkla düşürülmemesi halinde Dünya sisteminin geri dönülemez nokta aşamasına geleceğini, bunun da ekosistemler üzerinde yıkıcı sonuçlar doğuracağını kaydediyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonuç olarak; jeoloji, glasyoloji ve klimatoloji uzmanlarının ortak çağrısı, insanlığın doğa üzerindeki tahakkümünün gezegensel ölçekte ulaştığı tehlikeli boyutu gözler önüne seriyor. Fosil yakıtların terk edilmesi ve emisyonların düşürülmesi yönündeki resmi ve bilimsel süreçlerin hayati önemi, önümüzdeki yüzyıllarda Dünya’nın kaderini belirleyecek.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika