ANKARA — Küresel iklim zirvesi COP31’e sayılı günler kala yayımlanan yeni bir düzenleme, Türkiye’deki doğal sit alanlarında enerji yatırımlarının kapsamını kökten değiştirirken, Nitelikli Doğal Koruma Alanları’nda rüzgâr ve hidroelektrik santrialleri için getirilen yeni kurallar doğa koruma ile enerji politikaları arasındaki hassas dengeyi yeniden tartışmaya açtı.
- 3 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, 26 Ekim 2026 tarihinde karara bağlandı.
- Nitelikli Doğal Koruma Alanları’ndaki rüzgâr enerji santrallerinde (RES) uygulanan 50 megavatlık kurulu güç sınırı tamamen kaldırıldı.
- RES projeleri için türbin sayısı üst sınırı 18 olarak yeniden belirlenirken, HES yatırımlarına ise iklim krizi ve karbon nötr hedefi gerekçe gösterildi.
- Yapılan değişiklikler, Bakanlığın kendi performans programındaki doğayı koruma hedefleri ve taahhütleriyle çeliştiği gerekçesiyle eleştirilerin odağına yerleşti.
Nitelikli Doğal Koruma Alanları’nda Yeni Enerji Düzenlemesi Ne Getiriyor?
COP31 öncesinde yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle birlikte, Nitelikli Doğal Koruma Alanları’nda enerji yatırımlarına ilişkin koşullar kökten değiştirildi. 3 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 26 Ekim 2026 tarihinde alındığı kayıtlara geçen kararlar, doğal sit alanlarında enerji yatırımlarının kapsamını önemli ölçüde genişletti. Düzenlemelerin en dikkat çekici yönü, bu hassas alanlarda enerji yatırımlarına ilişkin sınırların esnetilmesi oldu. Yenilenebilir enerji yatırımları gerekçe gösterilerek yapılan değişiklikler, doğal alanların korunması ile enerji üretimi arasındaki dengenin nasıl kurulacağı sorusunu kamuoyunun gündemine taşıdı. Bu kapsamda, Nitelikli Doğal Koruma Alanları’nda rüzgâr enerji santrali (RES) ve hidroelektrik santrali (HES) projelerine izin verilmesinin önü açılırken, rüzgâr santrallerinde daha önce uygulanan 50 megavatlık kurulu güç sınırı kaldırıldı. HES yatırımlarına ise iklim kriziyle mücadele ve karbon nötr hedefi gerekçe gösterildi. Doğayı koruma hedefleriyle çelişen bu kararlar, korunan alanların geleceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde büyüttü.
RES ve HES Projelerinde Hangi Kurallar Değişti, Sınırlar Neden Kaldırıldı?
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından biri, Nitelikli Doğal Koruma Alanları’nda RES projelerine ilişkin getirilen yeni parametreler oldu. Bakanlığın 5 Ocak 2017 tarihli ilke kararında yer alan ve bu alanlarda türbin sayısının 20’yi, kurulu gücün ise 50 megavatı aşmaması koşulu yeni kararla tamamen değiştirildi. Yeni düzenlemeyle birlikte 50 megavatlık kurulu güç sınırı kaldırılırken, türbin sayısı üst sınırı 18 olarak netleştirildi. Böylece Nitelikli Doğal Koruma Alanları’nda kurulacak RES projeleri için kapasite kısıtlamaları esnetilmiş oldu. Öte yandan, HES yatırımlarının da önünün açılması ve bu yatırımlara iklim krizi ile karbon nötr hedeflerinin gerekçe gösterilmesi dikkat çekti. Yapılan bu değişiklikler, Bakanlığın kendi koruma hedefleriyle de doğrudan çelişen bir tablo ortaya çıkardı.
Bakanlığın Koruma Hedefleri ile Yeni Enerji Politikaları Neden Çelişiyor?
Bakanlığın 2025 yılı Performans Programı’nda doğal değerlerin korunması ve korunan alanların gelecek kuşaklara aktarılması temel hedefler arasında gösterilirken, yeni yayımlanan kararlarla özel koruma statüsündeki alanlarda enerji yatırımlarının kapsamının genişletilmesi derin bir çelişkiyi gözler önüne serdi. Doğal mirası koruma taahhüdü ile koruma alanlarında RES ve HES projelerine izin veren uygulama arasındaki bu açıktaki çelişki, Türkiye’nin genel doğa koruma politikalarını yeniden masaya yatırdı. Küresel iklim zirvesi COP31’e sayılı günler kala atılan bu adımlar, çevre örgütleri, uzmanlar ve kamuoyu tarafından doğa yatırıma açılıyor şeklinde yorumlanarak koruma alanlarının şirketlere feda edildiği yönündeki eleştirileri tırmandırdı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Önümüzdeki süreçte, COP31 zirvesi gündemiyle birlikte çevre hukukçularının ve sivil toplum kuruluşlarının bu kararlara yönelik hukuki girişimlerde bulunması ve konunun Meclis ile yargı gündemine taşınması bekleniyor. Resmi makamların enerji arz güvenliği ve karbon nötr hedefleri doğrultusunda yaptığı bu hamlelerin, doğal ekosistemler üzerinde yaratacağı uzun vadeli etkiler ise yakından takip edilmeye devam edecek.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika