ANKARA — Uluslararası Para Fonu (IMF), yayımladığı son Mali Şeffaflık Değerlendirmesi raporunda Türkiye’nin kamu maliyesindeki kritik eksikliklere dikkat çekerek, Türkiye Varlık Fonu’ndaki GSYH’nin yüzde 29’u büyüklüğündeki varlıkların mali raporlarda yer almadığını bildirdi ve şeffaflığın artırılması çağrısında bulundu.
- Türkiye Varlık Fonu bünyesindeki GSYİH’nin yüzde 29’u değerindeki kamu varlığı mali raporlarda yer almıyor.
- Deprem harcamalarının raporlanmasında sorunlar bulunurken, TOKİ’nin mali tabloları kamuya açıklanmıyor.
- IMF, sorunların giderilmesi için mali şeffaflığın geliştirilmesine yönelik dört öncelikli öneri sundu.
- Türkiye, Mali Şeffaflık Kodu ilkelerinin yaklaşık üçte ikisinde iyi veya ileri düzeyde performans sergiledi.
IMF Mali Şeffaflık Raporunda Hangi Kritik Eksikliklere Dikkat Çekildi?
Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) yayımladığı Mali Şeffaflık Değerlendirmesi kapsamında, Türkiye ekonomisine ve kamu maliyesine ilişkin çarpıcı tespitler yer aldı. Raporda, Türkiye Varlık Fonu bünyesinde bulunan ve Gayri̇ Safi̇ Yurt İçi̇ Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 29’u büyüklüğüne ulaşan devasa kamu varlığının resmi mali raporlarda yer almadığı açıkça vurgulandı. IMF, fonun sahip olduğu varlıklar, üstlendiği yükümlülükler ve hükümetle olan ilişkileri konusunda yeterli açıklık bulunmadığının altını çizdi. Bununla birlikte, yakın tarihte yaşanan büyük felaketlerin ardından yapılan deprem harcamalarının raporlanmasında bazı sorunlar bulunduğu ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın (TOKİ) mali tablolarının kamuya açık bir şekilde paylaşılmadığı raporda detaylandırıldı. Bağımsız gazetecilik perspektifiyle ve BirGün manşetlerinde de geniş yer bulan bu gelişmeler ışığında, IMF mali risklerin etkin yönetimi konusunda şeffaflığın acilen artırılması gerektiğini belirtti ve belirlenen aksaklıkların giderilmesi amacıyla mali şeffaflığın geliştirilmesine yönelik dört öncelikli öneriyi Türkiye’ye sundu.
Türkiye’nin Mali Şeffaflık Alanındaki Reformları ve Atılan Adımlar Nelerdir?
IMF raporunda, tüm bu eleştiri ve eksikliklerin yanı sıra Türkiye’nin mali şeffaflık alanında geçmişte gerçekleştirdiği önemli reformlara da geniş yer verildi. Türkiye’nin mali şeffaflık reformlarının 2021 yılında program bütçesine geçilmesiyle ivme kazandığı, tahakkuk esaslı Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standartları’nın uygulanmaya başlandığı ve Devlet Mali İstatistikleri raporlamasının sürekli olarak iyileştirildiği raporda kaydedildi. Ayrıca kamu işletmelerine ilişkin raporlamanın zaman içinde iyileştiği, bütçenin bütünleşik bir temelde sunulduğu ve kamu harcamalarının çok büyük bir bölümünün resmi bütçe belgelerinde yer aldığı ifade edildi. Hükümetin 2017 yılında vatandaş bütçesi yayımlamaya başladığı, 2022 yılında ise başlangıç bütçe ödeneklerini önemli ölçüde aşan harcamalar için ek bütçe uygulamasına geçtiği aktarılan raporda, tüm bu olumlu gelişmelerin onlarca yıllık kurumsal ilerlemenin üzerine inşa edildiği net bir şekilde kaydedildi. Son değerlendirme sonuçlarına göre IMF, Türkiye’nin Mali Şeffaflık Kodu ilkelerinin yaklaşık üçte ikisinde ‘iyi’ veya ‘ileri’ düzeyde bir performans sergilediğini de teyit etti.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte, IMF’nin sunduğu dört öncelikli önerinin ekonomi yönetimi tarafından nasıl ele alınacağı ve kamu maliyesinde şeffaflığın artırılması adına atılacak somut adımlar yakından takip edilecek. Resmi kurumların Varlık Fonu, TOKİ ve deprem harcamaları gibi kritik başlıklar üzerindeki raporlama standartlarını uluslararası normlara ne ölçüde uyarlayacağı, önümüzdeki dönemin en önemli ekonomik gündem maddeleri arasında yer almaya devam edecektir.
Kaynak: BirGün Manşet