LONDRA — İngiltere’de Yeni Başbakan Andy Burnham’ın liderliğindeki hükümetin 2027 bütçesi parlamentoda Maliye Bakanı John Healey tarafından açıklandı. Askeri harcamalara devasa kaynaklar aktarılırken, sağlık ve eğitim gibi kritik kamu hizmetlerine yeterli bütçenin ayrılmaması kamuoyunda büyük tartışma yarattı.
- Maliye Bakanı John Healey tarafından parlamentoya sunulan 2027 bütçesinde silahlanmaya büyük pay ayrıldı.
- Savunma bütçesi 2027’de 68.3 milyar sterline çıkarılırken, artışların 2028 ve 2029 yıllarında da süreceği duyuruldu.
- İngiltere Tabip Odası (BMA), sağlık bütçesindeki yetersizliğin hastane kuyruklarını ve tedavi gecikmelerini artıracağını belirtti.
Silahlanmaya Dev Yatırım: Savunma Bütçesinde Tarihi Artış
Birçok ülkede olduğu gibi İngiltere’de de 2027 bütçesi tüm ayrıntılarıyla kamuoyuna duyuruldu. Maliye Bakanı John Healey’in parlamentoya sunduğu yeni mali plan, özellikle savunma harcamalarındaki rekor artışlarla dikkat çekti. Bakan Healey, bütçeyi sunarken “Çalışanlar için bütçe yaptım” iddiasında bulunsa da, belgenin satır aralarında asıl olarak zenginleri koruyan ve silahlanmayı önceleyen bir yaklaşımın benimsendiği açıkça görülüyor. Bakan, kış aylarında her aileye verilecek 100 sterlinlik yakıt yardımını kamuoyuna öne çıkararak sosyal destek vurgusu yapsa da, bütçenin geneli bir savaş bütçesine işaret ediyor. Veriler incelendiğinde artışın boyutu net bir şekilde ortaya çıkmaktadır: 2025 yılında askeri harcamalara 60.3 milyar sterlin ayrılmıştı. 2026 yılına gelindiğinde bu miktara 1.9 milyar sterlin daha eklenerek toplam rakam 62.2 milyar sterline çıkarıldı. 2027 bütçesinde ise savunmaya 6.1 milyar sterlin daha eklendi ve bütçe 68.3 milyar sterline yükseltildi. Bu artış, önceki Başbakan Keir Starmer dönemindeki savunma bütçesine yapılan ek harcamanın en az üç katına denk gelmektedir. Bununla da yetinmeyen Maliye Bakanı, 2028 yılı için 73.8 milyar sterlin ve 2029 yılı için de 76.5 milyar sterlin gibi son derece yüksek miktarlarda savunma harcaması artışı yapılacağını şimdiden duyurdu.
Sağlık ve Eğitim Hizmetlerinde Kronik Kriz Derinleşiyor
Askeri harcamalara katlanarak artan kaynaklar aktarılırken, ülkenin kanayan yarası olan sağlığa gerekli bütçe bir kez daha ayrılamadı. 2026 yılında 217.4 milyar sterlin olan sağlık bütçesi, 2027 için 226.3 milyar sterline çıkartıldı. Ancak İngiltere Tabip Odası’na (BMA) göre, sağlık harcamalarının yıllık olarak en az yüzde 7 oranında arttırılması hayati önem taşıyor. Bu hesaplamaya göre sağlık sistemine en az 15.2 milyar sterlin ek bütçe ayrılması gerekirken, hükümet bunun çok altında kalarak sadece 8.9 milyar sterlinlik bir ek kaynak sağladı. Bu durum, önümüzdeki dönemde halkın hastane kuyruklarında daha uzun süre bekleyeceği anlamına geliyor. İngiltere’de halihazırda bazı ameliyat sıraları 6 aya kadar uzamış durumda. Uzun bekleme sürelerine tahammül edemeyen ve acil tedavi görmesi gereken bazı hastalar, çareyi tedavi için başka ülkelere gitmekte arıyor. İngiltere Tabip Odası’nın raporlarına göre, 1979 yılından bu yana her yıl düzenli olarak sağlık bütçesinden kesintiler yapılıyor. Kovid-19 salgını dönemindeki 2 yıllık istisna hariç tutulduğunda, tüm yıllarda sağlık bütçesi daraltıldı. Bu kronik kesintiler ve yetersizlikler yüzünden İngiltere’de 3 milyondan fazla insan tedavi sırası bekliyor ve bu hastaların birçoğunu kanser hastaları oluşturuyor. Öte yandan Ulusal Eğitim Sendikası (NEU) da eğitime acilen daha fazla bütçe verilmesini talep ederken, hükümet eğitim alanında da bir kez daha son derece sınırlı bir artış yapılacağını ilan etti.
Gelişmeler ve Beklentiler
İngiltere’de 2027 bütçesinin parlamentodaki resmi süreçleri ve tartışmaları devam ederken, artan savunma harcamaları ile kamusal hizmetlerin karşı karşıya kaldığı finansal dar boğazın önümüzdeki günlerde toplumsal muhalefet tarafından daha gür bir şekilde dile getirilmesi bekleniyor. Özellikle sağlık çalışanları ve sendikaların bütçe dengesizliklerine karşı atacağı adımlar merakla takip ediliyor.
Kaynak: Evrensel