ANKARA — Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Eylül ayı Hanehalkı İşgücü Araştırması’nı yayımlamasıyla birlikte, iktidarın ekonomi programında ‘başarı’ hanesine yazdığı işsizlik verilerindeki büyü bozuldu; dar tanımlı işsizlik son 7 ayın en yüksek düzeyine çıkarken, geniş tanımlı işsiz sayısı 13 milyona dayandı ve kadınlarda bu oran %40,4’e ulaştı.
- Dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,4’e yükselerek son yedi ayın en yüksek düzeyine ulaştı.
- Eylül ayında işsiz sayısı bir önceki aya göre 198 bin kişi artarak 2 milyon 967 bin kişi oldu.
- DİSK-AR hesaplamalarına göre geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 762 bin (13 milyona dayandı) olarak kaydedildi.
- Kadınlarda geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 40,4 gibi rekor bir seviyeye çıktı.
Ne Oldu? Eylül Ayı TÜİK Verileri İşsizlikte Neyi İşaret Ediyor?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül ayı Hanehalkı İşgücü Araştırması’nı kamuoyuyla paylaştı. Buna göre 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı Eylül ayında bir önceki aya göre 198 bin kişi artarak 2 milyon 967 bin kişiye yükseldi. Bu artışla birlikte dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,4’e çıktı. Böylece ekonomi yönetiminin uyguladığı programın ‘başarı’ göstergelerinden biri olarak sunduğu resmi işsizlik oranındaki düşüş eğilimi tamamen tersine dönmüş oldu. Dar tanımlı işsizlik, bu veriyle birlikte son yedi ayın en yüksek düzeyine ulaştı. Ancak uzmanlar ve bağımsız araştırma kuruluşları, bu tablonun işgücü piyasasındaki kronikleşen sorunların yalnızca görünen kısmını yansıttığına dikkat çekiyor. Uygulanan ekonomi politikalarının işsizliği azaltmakta yetersiz kaldığı, aksine dar ve geniş tanımlı veriler arasındaki makasın açılmasıyla derinleştiği görülüyor.
Neden Şimdi? Dar ve Geniş Tanımlı İşsizlik Arasındaki Makas Neden Genişliyor?
TÜİK’in açıkladığı resmi işsizlik verisi, işgücü piyasasındaki kronikleşen tablonun yalnızca sınırlı bir bölümünü gözler önüne seriyor. TÜİK’in dar tanımlı işsizlik hesabı, yalnızca son dört hafta içinde aktif olarak iş arayan ve iş bulması halinde iki hafta içinde çalışmaya başlayabilecek çok dar bir kesimi kapsıyor. Bu dar kapsam nedeniyle; iş aramaktan vazgeçenler, eksik istihdam edilenler ve çalışmaya hazır olduğu halde iş aramayanlar resmi hesaplamaya dahil edilmiyor. Bu durum, dar tanımlı işsizliğin ülkede yaşanan gerçek işsizliği yansıtmasının önündeki en büyük engeli oluşturuyor. Gerçek işsizliğin boyutunu açığa çıkaran geniş tanımlı işsizlik oranı ile dar tanımlı işsizlik arasındaki makas ise giderek açılıyor. Geniş tanımlı işsizlik oranı Eylül ayında yüzde 31,2 düzeyine tırmandı. DİSK-AR’ın hesaplamalarına göre geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 762 bin olarak kayıtlara geçerken, geniş tanımlı işsiz sayısındaki son bir yıllık artış 423 bin kişi oldu. Dar tanımlı işsizlik ile geniş tanımlı işsizlik arasındaki farkın 22,8 puana çıkması, işsizliğin sadece iş arayanlarla sınırlı olmadığını, milyonlarca yurttaşın umutsuzluk ve çalışma hayatından kopuş sarmalında kaldığını açıkça kanıtlıyor.
Kimi Nasıl Etkileyecek? 13 Milyona Dayanan İşsizler Ordusu ve Kadın İşsizliği
İşgücü piyasasındaki bu olumsuz gelişmeler toplumun tüm kesimlerini, özellikle de hassas grupları derinden sarsıyor. 13 milyona dayanan işsizler ordusu, yurttaşların ekonomik hayatta tutunma mücadelesini her geçen gün daha da zorlaştırıyor. Özellikle kadın işgücü piyasasındaki kriz, tablonun vahametini gözler önüne seriyor. Yapılan hesaplamalara göre, kadınlarda geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 40,4’e fırladı. Bu oran, kadınların ekonomik bağımsızlık kazanmasının önündeki engellerin arttığını, istihdam dışına itildiklerini ve krizin yükünün en çok kadınların omuzlarına yıkıldığını gösteriyor. Milyonlarca yurttaşın çalışma hayatından tamamen kopma noktasına gelmesi, toplumsal eşitsizlikleri derinleştirirken ekonomik daralmanın etkilerini de katlayarak artırıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte ekonomi yönetiminin istihdam yaratma kapasitesi ve izlediği politikalar kamuoyunun ve bağımsız ekonomistlerin yakın takibinde kalmaya devam edecek. Resmi verilerdeki düşüş eğiliminin tersine dönmesi ve geniş tanımlı işsizliğin 13 milyona dayanması, mevcut programın yapısal sorunlara kalıcı çözümler üretemediğini ve işsizlikte kronik çıkmaz sokağın derinleştiğini gösteriyor. İlerleyen aylarda işgücü piyasasındaki bu olumsuz seyrin sürmesi ve özellikle kadın istihdamındaki kayıpların derinleşmesi bekleniyor.
Kaynak: BirGün Manşet