MOSKOVA — Kremlin Sarayı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ABD arabuluculuğunda Ukrayna ile barış görüşmelerine kasım ayında yeniden başlanmasını kabul ettiğini resmi olarak duyururken, diplomatik temasların arka planındaki tüm detaylar ve tarafların kırmızı çizgileri netleşmeye başladı.
- Teknik düzeydeki üçlü müzakerelerin 10 Kasım’da veya sonrasında Abu Dabi’de düzenlenmesi planlanıyor.
- Moskova yönetimi Donetsk’in tamamının kontrolü ve NATO üyeliği konusundaki taleplerinden taviz vermiyor.
- Görüşme trafiği, ABD’li öğretmen Stephen Hubbard’ın serbest bırakılması ve uluslararası liderler zirvesi ihtimaliyle ivme kazandı.
St. Petersburg’da Üç Saatlik Kritik Zirve ve Abu Dabi Takvimi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un St. Petersburg’da gerçekleştirdiği ve yaklaşık üç saat süren kritik görüşmenin ardından uluslararası diplomasiyi hareketlendirecek önemli bir mutabakata varıldı. Yapılan resmi açıklamalara göre, teknik düzeydeki üçlü müzakerelerin 10 Kasım’da veya bu tarihten sonra Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de düzenlenmesi öngörülüyor. Söz konusu görüşmelerin temel odağını, savaş sonrasında hem Ukrayna’nın hem de Rusya’nın güvenliğinin nasıl ve hangi mekanizmalarla garanti altına alınacağı meselesi oluşturuyor. ABD Özel Temsilcisi Witkoff, bu süreçten hemen bir gün önce Oslo’da Ukrayna Cumhurbaşgânı Volodimir Zelenskiy ve Avrupalı müttefiklerin temsilcileriyle bir araya gelmiş ve masadaki barış önerilerini doğrudan Putin’e iletmişti. Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner da bu diplomatik temaslara telefonla katılarak sürecin koordinasyonuna destek verdi.
Moskova’nın Kırmızı Çizgileri ve Oslo Önerilerine Yaklaşımı
Oslo’da geliştirilen ve taraflara sunulan barış önerileri her ne kadar diplomatik bir hareketlilik yaratsa da, Kremlin cephesinden gelen ilk değerlendirmeler bu taslakların Moskova’yı henüz tam olarak tatmin etmediği yönünde oldu. Kremlin danışmanı Yuri Uşakov, yapılan önerilerin Rusya’nın güvenlik ve stratejik beklentilerini tam anlamıyla karşılamaktan uzak olduğunu dile getirdi. Rusya’nın sahadaki temel taleplerinde herhangi bir yumuşamaya niyetli olmadığı; özellikle Donetsk bölgesinin tamamının kontrolü, Ukrayna’nın Kuzey Atlantik Paktı’na (NATO) kesinlikle katılmaması ve geçici bir ateşkes formülü yerine kalıcı ve kapsamlı bir barış anlaşmasının imzalanması hususlarındaki kararlılığını sürdürdüğü net bir şekilde ifade ediliyor.
Diplomatik Trafik, Esir Takası ve Küresel Liderler Zirvesi İhtimali
Kapsamlı müzakere sürecine giden yolda diplomatik pazarlıklar sadece siyasi ve askeri başlıklarla sınırlı kalmadı. St. Petersburg’daki kritik görüşme öncesinde Rusya, ABD Başkanı Trump’ın özel talebi doğrultusunda ülkede tutuklu bulunan emekli ABD’li öğretmen Stephen Hubbard’ı serbest bırakarak önemli bir iyi niyet göstergesinde bulundu. Bununla birlikte Vladimir Putin’in, İran ile yaşanan bölgesel meselelerde anlaşmaya varılması hususunda ABD’ye yardım teklif ettiği, ayrıca Washington ile Moskova arasında gübre tedariki ile ortak ekonomik projelerin de masaya yatırıldığı bildirildi. Tüm bu gelişmelerin ötesinde Kremlin, Putin, Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in önümüzdeki ay Çin’de gerçekleştirilmesi muhtemel uluslararası bir zirvede bir araya gelme olasılığının da aktif olarak değerlendirildiğini duyurdu.
Gelişmeler ve Beklentiler
Bütün bu yoğun diplomatik girişimler, ABD Başkanı Trump’ın Kiev yönetimi üzerinde anlaşmaya varılması yönündeki baskılarını artırdığı ve Washington-Kiev hattındaki istihbarat paylaşımı ile askeri uydu iletişimindeki teknik aksamalar nedeniyle ilişkilerin gerildiği hassas bir dönemde hayata geçiriliyor. Oslo’da bu teknik sorunların çözümü konusunda bir uzlaşıya varıldığını belirten Ukrayna Cumhurbaşgânı Zelenskiy, Washington yönetiminin Starlink erişiminin kısıtlandığı yönündeki iddiaları reddetmeyi sürdürmesine rağmen, savaşı kalıcı olarak sona erdirecek temel meseleleri doğrudan Putin ve Trump ile liderler düzeyinde yapılacak üçlü bir zirvede ele almak istediğini her fırsatta yineliyor.
Kaynak: Evrensel