İSTANBUL — Türk sinemasının usta yönetmeni Lütfi Ö. Akad’ın unutulmaz eseri, Sadri Alışık ve Çolpan İlhan’ın başrollerini paylaştığı 1959 yapımı “Yalnızlar Rıhtımı”, TRT arşivindeki 35 mm pozitif kopyasından titizlikle restore edilerek UNESCO Dünya Görsel-İşitsel Miras Günü kapsamında düzenlenen görkemli bir gala ile yeniden beyazperdeye ve izleyiciyle buluşmaya döndü.
- Lütfi Ö. Akad’ın 1959 yapımı kült filmi ‘Yalnızlar Rıhtımı’, TRT arşivindeki 35 mm pozitif kopyası kullanılarak tamamen restore edildi.
- Filmin gala gösterimi, UNESCO Dünya Görsel-İşitsel Miras Günü kapsamında Kadıköy Belediyesi Sinematek/Sinema Evi’nde 27 Ekim Salı akşamı gerçekleştirildi.
- Proje; Beşiktaş Kültür Merkezi (BKM), Atlas Post Production ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nin iş birliğiyle hayata geçirildi.
- Yalnızlar Rıhtımı, ‘Eski Türk Filmleri Restorasyon Projesi’ kapsamında restore edilen dördüncü film olma özelliğini taşıyor.
Türk Sinemasının Başyapıtı ‘Yalnızlar Rıhtımı’ Yeniden Vizyonda
Türk sinemasının tarihi mirasını geleceğe taşıyan çok önemli bir kültürel hamle gerçekleştirildi ve Türk sinemasının önemli yönetmenlerinden Lütfi Ö. Akad’ın 1959 yılında sinema dünyasına kazandırdığı başyapıt Yalnızlar Rıhtımı, restore edilmiş kusursuz kopyasıyla yeniden izleyiciyle buluştu. Sinemaseverlerin büyük bir heyecanla beklediği filmin gala gösterimi, 27 Ekim Salı akşamı Kadıköy Belediyesi Sinematek/Sinema Evi’nde yapıldı. UNESCO Dünya Görsel-İşitsel Miras Günü kapsamında gerçekleştirilen bu anlamlı gala, sinema otoritelerinden ve sanatseverlerden tam not aldı. Senaryosu bizzat Lütfi Ö. Akad tarafından kaleme alınan Yalnızlar Rıhtımı, Türk edebiyatının usta ismi Attilâ İlhan’ın “Ali Kaptanoğlu” imzasıyla kaleme aldığı derinlikli bir öyküden sinemaya uyarlandı. Yapımcılığını İpek Film’in üstlendiği bu unutulmaz yapım, limanlar arasında dolaşan gemici Rıdvan Kaptan ile bar işletmecisi Ali’nin gölgesinde yaşayan şarkıcı Kontes Güner arasındaki dramatik ve tutkulu aşkı sinema perdesine taşıyor.
Fransız Şirsel Gerçekçiliği ve Zengin Oyuncu Kadrosu
Sisli liman görüntüleri, akordeon ve tango ağırlıklı büyüleyici müzikleriyle Türk sinema tarihinde ayrı bir yere sahip olan Yalnızlar Rıhtımı, atmosferiyle Fransız şiirsel gerçekçiliği akımıyla doğrudan ilişkilendiriliyor. Özellikle Marcel Carné’nin 1938 yapımı efsanevi Sisler Rıhtımı filmiyle gösterdiği estetik benzerlikler üzerinden değerlendirilen bu dev yapım için yönetmen Lütfi Ö. Akad, geçmişte “Mizansenin hâkim olduğu ilk önemli filmim” ifadelerini kullanarak eserin sinematografik değerine dikkat çekmişti. Filmde usta başroller Sadri Alışık ve Çolpan İlhan’a; Melahat İçli, Turgut Özatay, Sadettin Erbil, Osman Alyanak ve Ahmet Tarık Tekçe gibi Türk sinemasının unutulmaz karakter oyuncuları eşlik ediyor. Filmin büyüleyici atmosferini tamamlayan müzik düzenlemelerini Hulki Saner üstlenirken, esere adını veren unutulmaz şarkıyı Necdet Koyutürk besteledi ve Yasemin Esmergül seslendirdi.
Titiz Restorasyon Sürecinde Kültür Kurumlarından Ortak İş Birliği
Sinema tarihinin en değerli hazinelerinden biri olan Yalnızlar Rıhtımı’nın bu denli kusursuz bir şekilde yeniden izleyiciyle buluşması, çok katmanlı ve titiz bir restorasyon sürecinin ardından mümkün oldu. Filmin restorasyon çalışmalarında TRT arşivinde titizlikle korunan orijinal 35 mm pozitif kopya temel alındı. Tarihi kopyanın arşivden güvenle temin edilmesini Beşiktaş Kültür Merkezi (BKM) sağladı. Filmin günümüz dijital teknolojilerine uyarlanarak yapılan dijital restorasyon çalışmaları Atlas Post Production tarafından büyük bir titizlikle yürütülürken, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Prof. Sami Şekeroğlu Araştırma ve Uygulama Merkezi de bu kültürel projeye çok değerli akademik ve teknik destek verdi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Yalnızlar Rıhtımı, titizlikle yürütülen “Eski Türk Filmleri Restorasyon Projesi” kapsamında sinema kazandırılan dördüncü film oldu. Projenin önceki aşamalarında kurtarılan ve restore edilen diğer sinema eserlerinin yanı sıra, bu dev yapımın da yeniden beyazperdede yer alması, Türk sinema arşivciliğinin geleceği adına umut vadeden en büyük adımlardan biri olarak kayıtlara geçti.
Kaynak: Evrensel