NAİROBİ — Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yayımlanan kapsamlı bir rapora göre, dünya genelinde 149 ülkede yaklaşık 252 milyon hektarlık doğal alanın restorasyonu için çalışmalar yürütülüyor. Şimdiye kadarki en yüksek düzeye ulaşılan bu devasa operasyona rağmen uzmanlar, mevcut ilerlemenin 2030 yılı için belirlenen küresel hedefleri karşılamaktan uzak olduğu uyarısında bulunuyor.
- Dünya genelinde 149 ülkede yaklaşık 252 milyon hektarlık doğal alanda restorasyon çalışmaları yürütülüyor.
- Çalışmaların 232 milyon hektarlık bölümü karasal alanları, 11 milyon hektarı iç suları, 5,7 milyon hektarı ise deniz ve kıyı ekosistemlerini kapsıyor.
- BM Çevre Programı (UNEP) yetkilileri, mevcut hızın 2030 hedefleri için en az üç katına çıkarılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Ne Oldu? BM’den Şimdiye Kadarki En Büyük Doğa Restorasyonu Operasyonu
Birleşmiş Milletler (BM), dünya genelinde doğayı koruma ve bozulan ekosistemleri yeniden canlandırma çalışmalarında şimdiye kadarki en yüksek düzeye ulaşıldığını resmi olarak açıkladı. Perşembe günü yayımlanan 99 sayfalık kapsamlı rapora göre, dünya genelinde 149 ülkede toplam 252 milyon hektarlık alanın restorasyonu için yoğun bir çalışma yürütülüyor. BM Çevre Programı’nın (UNEP) Nairobi’deki Ekosistemler Bölümü Müdür Yardımcısı Doreen Robinson, raporun sonuçlarını değerlendirirken bunun şimdiye kadar kaydedilen en büyük doğa restorasyonu operasyonu olduğunu vurguladı. Bu devasa girişim, ülkelerin ekosistemleri kurtarma çabalarında kat ettikleri mesafeyi gözler önüne sererken, atılan adımların niteliğini de gözler önüne seriyor.
Neden Şimdi? COP17 Konferansı ve Küresel Biyoçeşitlilik Taahhütleri
Raporun zamanlaması, küresel iklim ve çevre politikaları açısından kritik bir döneme denk geliyor. Değerlendirme, Ermenistan’da hafta sonuna kadar devam etmekte olan BM Biyoçeşitlilik Konferansı COP17 sırasında yayımlandı. Bu uluslararası platformda dünyanın dört bir yanından gelen ülkeler, biyoçeşitliliğin korunmasına yönelik bugüne kadar geciken taahhütlerini hızlandırmanın yollarını arıyor. BM’nin 2021-2030 dönemini kapsayan Ekosistem Restorasyonu On Yılı girişimi ve 2022 yılında kabul edilen Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi, doğa kaybını durdurmayı ve ekosistemleri korumayı amaçlıyor. Uluslararası bu anlaşma kapsamında tüm imzacı ülkeler, 2030 yılına kadar dünya genelindeki kara ve deniz alanlarının en az yüzde 30’unu koruma altına alma taahhüdünde bulunmuştu.
Kimi Nasıl Etkileyecek? Karasal ve Su Ekosistemlerinde Dengesizlik
Yayımlanan 99 sayfalık rapora göre, yürütülen restorasyon çalışmalarının 232 milyon hektarlık büyük bölümü karasal alanlarda gerçekleştiriliyor. Buna karşılık iç sulardaki çalışmalar 11 milyon hektarı, deniz ve kıyı ekosistemlerindeki çalışmalar ise yalnızca 5,7 milyon hektarlık bir alanı kapsıyor. Analizler, karasal ekosistemlerde restorasyon hedeflerinin yaklaşık yarısına ulaşılmış durumda olduğunu gösteriyor. Buna karşılık tatlı su, deniz ve kıyı ekosistemlerinde sağlanan ilerleme hedeflerin oldukça gerisinde kalıyor. Raporda, özellikle bu su ekosistemlerinin hızla bozulmaya devam ettiği ve acil müdahale edilmezse tüm küresel ekosistem zincirinin olumsuz etkileneceği uyarısı yapılıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Sonraki süreçte ne bekleniyor? BM raporu, mevcut ilerlemenin 2030 yılı için belirlenen küresel hedefleri karşılamaya yetmediğini açıkça ortaya koyuyor. Uzmanlar ve yetkililer, aradaki bu kritik açığı kapatmak için doğa restorasyon çalışmalarının mevcut seviyesinin en az üç katına çıkarılması gerektiğinin altını çiziyor. Önümüzdeki süreçte ülkelerin COP17 ve benzeri uluslararası platformlarda verecekleri yeni ve bağlayıcı taahhütler, 2030 hedeflerine ulaşılıp ulaşılamayacağını belirleyecek en önemli etkenler arasında yer alıyor.
Kaynak: ANF Türkçe