KUDÜS — İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak genel seçimlerde 7,3 milyondan fazla seçmen, 120 üyeli Meclis’i (Knesset) belirlemek için sandık başına gidecek. Tek turlu nispi temsil sisteminde partilerin Meclis’e girebilmesi için yüzde 3,25 barajını aşması gerekiyor.
- 7,3 milyondan fazla seçmen 27 Ekim’de 120 üyeli Knesset’i belirlemek için oy kullanacak.
- Tek turlu nispi temsil sisteminde partilerin Meclis’e girmesi için yüzde 3,25 barajını aşması şart.
- Ülke tek bir seçim çevresi kabul ediliyor ve coğrafi seçim bölgeleri bulunmuyor.
- Seçim sonuçlarının ardından cumhurbaşkanı, hükümeti kurması için bir milletvekilini görevlendirecek.
Tek Meclisli Sistem ve 27 Ekim Seçimlerinin Genel Çerçevesi
İsrail siyasi tarihinde dönüm noktası niteliğindeki gelişmelerin yaşandığı bir süreçte, seçmenler dört yıllığına görev yapacak 120 milletvekilini belirlemek üzere 27 Ekim’de sandık başına gitmeye hazırlanıyor. Tek meclisli parlamenter sistemle yönetilen ülkede hükümetin siyasi meşruiyeti doğrudan Knesset’e dayanıyor. Bu yapısıyla yasama ve yürütme erkleri arasında son derece dinamik bir ilişki bulunuyor. Öte yandan, devletin en üst makamı olan Cumhurbaşkanlığı ise Meclis tarafından seçiliyor ve anayasal olarak büyük ölçüde sembolik bir görev yürütüyor. Yaklaşan seçimlerde toplam 38 aday listesi kıyasıya bir yarış içine girecek. Oy kullanma hakkı, anayasal düzenlemeler gereği seçim günü en az 18 yaşında olan ve seçmen kütüğüne kayıtlı İsrail vatandaşlarına ait bulunuyor. Yurt dışında görev yapan bazı kamu görevlileri, diplomatlar ve askerler istisnai olarak bulundukları ülkelerde oy kullanma hakkına sahipken, diğer tüm seçmenlerin oylarını geçerli kılabilmek için bizzat İsrail’de bulunması zorunlu tutuluyor.
Tek Seçim Çevresi ve Yüzde 3,25 Barajının Siyasi Etkileri
İsrail’in seçim mekanizmasının en karakteristik özelliklerinden biri coğrafi seçim bölgelerinin bulunmamasıdır. Ülkenin tamamı tek bir seçim çevresi kabul ediliyor ve 120 sandalye, partilerin ülke genelinde aldığı oy oranına göre doğrudan dağıtılıyor. Seçmenler kabineye girdiklerinde, tercih ettikleri partinin adını ve tanımlama harflerini taşıyan pusulayı seçiyor. Her seçmen yalnızca bir listeye oy verebiliyor; farklı partilerin adaylarını aynı pusulada birleştirmek kesinlikle mümkün olmuyor. Siyasi istikrarı sağlama ve koalisyon krizlerini önleme amacıyla 2015’ten bu yana uygulanan yüzde 3,25’lik seçim barajı, siyasi partiler açısından hayati bir eşik oluşturuyor. Bu barajı aşamayan listeler Meclis’te sandalye kazanamıyor. Uzmanlar, barajın yükseltilmesindeki temel amacın parlamentodaki aşırı parti parçalanmasını azaltmak ve küçük partileri ortak listeler oluşturmaya teşvik etmek olduğunu vurguluyor. Sandalye dağılımı yapılırken önce barajı geçen partilerin oyları hesaplanıyor, ardından karmaşık bir matematiksel yöntem olan Bader-Ofer sistemi kullanılarak 120 sandalye listeler arasında adil bir şekilde paylaştırılıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Resmi sonuçların Yüksek Seçim Kurulu tarafından açıklanmasının ardından kritik bir hukuki ve siyasi süreç devreye girecek. Açıklamayı takip eden yedi gün içinde cumhurbaşkanı, parlamentodaki siyasi gruplarla kapsamlı istişarelerde bulunduktan sonra hükümeti kurabileceğine kanaat getirdiği bir milletvekilini görevlendirecek. Bu kişinin en çok oyu alan koalisyon blokunu oluşturarak İsrail’in yeni dönemdeki siyasi istikrarını sağlaması bekleniyor.
Kaynak: ANF Türkçe