28 Ekim 2026, Çarşamba
Nûçe

Ji ber guherîna avhewayê divê rewşa lezgîn a tenduristiya kûreyî were îlankirin

📰 KAPSAMLI RAPOR

ENQERE — Ji 30 welatan 146 lêkolîneran bi riya rapora Kovara Tibê ya The Lancet hişyarî dan ku bandora guherîna avhewayê ya li ser tenduristiya mirovan her diçe bi lez dibe û xwestin ku bila rewşa lezgîn a tenduristiya kûreyî were îlankirin.

📌 Serhêlên Girîng:

  • Ji 30 welatan 146 lêkolîneran xwestin ku rewşa lezgîn a tenduristiya kûreyî were îlankirin.
  • Di dema 2016-2023’yan de ji ber germahiya ku çavkaniya xwe ji guherîna avhewayê digire, nêzî 3 milyon kesan jiyana xwe ji dest dan.
  • Dîrektora Lancet Countdown Marina Romanello destnîşan kir ku bandorên neyînî hem zêde bûne û hem jî bi lez bûne.

Rapora Lancet Countdown û Hişyariya Lêkolîneran

Kovara Tibê, The Lancet rapora Lancet Countdown weşand. Weşana 10’an a raporê bi tevkariya 146 lêkolînerên ji 30 welatan hate amadekirin. Rapor bandorên guherîna avhewayê ya li ser tenduristiya nifûsa cîhanê dinirxîne û destnîşan dike ku hikûmet û rêxistinên navneteweyî divê tedbîrên hîn berfirehtir û demdirêj bigirin. Bang hate kirin ku guherîna avhewayê bibe rojeva sereke ya hikûmetan û ji bo parastina tenduristiyê weke rewşa lezgîn a tenduristiya kûreyî were îlankirin.

Bandorên Guherîna Avhewayê ji Mudaxileyê Leztir Pêş dikevin

Di raporê de hate diyarkirin ku bandorên guherîna avhewayê ji mudaxileya kûreyî bi leztir pêş dikeve. Dîrektora Lancet Countdown, Marina Romanello diyar kir ku belgeyên ku 10 sal piştî îmzekirina Peymana Avhewayê ya Parîsê hatine bidestxistin, vekirî ne û got, bandorên neyînî yên guherîna avhewayê ya li ser tenduristiya mirov hem zêde bûye û hem jî bi lez bûye. Romanello îfade kir ku ew dixwazin guherîna avhewayê weke “rewşa lezgîn a tenduristiya kûreyî” were pênasekirin. Di vê çarçoveyê de hate pêşniyarkirin ku mekanîzmayeke mudaxileya lezgîn a koordîneyî di navbera welatan de were avakirin. Hate destnîşankirin ku armanca wan ew e ku têkoşîneke demdirêj were meşandin.

Pêşeroja Bûyeran

Li gorî raporê ku encamên wê yên metirsîdar hatin parvekirin, di dema 2016-2023’yan de ji ber germahiya ku çavkaniya xwe ji guherîna avhewayê digire, li seranserî cîhanê nêzî 3 milyon kes jiyana xwe ji dest dan.

Çavkanî: ANF Kurmancî

Şîroveyek Binivîse