AMED — Berê di nava civaka me de jin û mêran ji fediyan navên hev nedigotin û li şûna wê bi navên ecêb û bêmane xîtabî hev dikirin, ku ev edet îro jî di nava gel de bandora xwe didomîne.
- Jin û mêrên berê ji ber fediyê navên hev nedigotin û bi awayên ecêb bangî hev dikirin.
- Jinan ji mêrên xwe re digotin ‘Cilo’ an ‘Ero’, û mêran ham ji jinan re ‘Erê’ digotin.
- Zarok dibûn navberek di navbera navê jin û mêran de û ji hev re digotin ‘bavê zarokan’ an ‘dêya zarokan’.
Çanda Xîtabê ya Kevneşopî
Berê ji fediyan, jin û mêran navên hev nedigotin. Li şûna navên hev bibêjin, bi navên ecêb û bêmane xîtabî hev dikirin. Tê bîra min, jinekê ji mêrê xwe re “Cilo” digot. Çend roj berê min ji nasekî xwe pirsî: Li cem me, hîna jî gelek jin dema bang li mêrê xwe dikin, “Ero” dibêjin. Mêr jî ji jinan re “Erê” dibêjin. Jin dema ji zarokên xwe re behsa mêrê xwe dikin, “bavê we”, ji xelkê re jî “bavê zarokan” dibêjin. Mêr jî ji zarokên xwe re “dêya we”, ji xelkê re jî “dêya zarokan” dibêjin. Ev edeta îro pir kêm bûye, lê dîsa jî heye. Ev awayê xîtaba jin û mêran pir bala min dikişîne, bi min pir ecêb tê.
Wateya Nav û Rêzdariyê Di Civaka Kevn De
Lê gelo çima di civaka me ya berê de jin û mêr ji gotina navên hev xwe dûr digirtin? Ma ev tenê ji ber şermê, rêzdariyê û edebê bû, an di bin vê adetê de wateyên din jî veşartî bûn? Gava mirov li vê mijarê dinihêre, dibîne ku di civaka kevn de gelek tiştên ku îro ji me re asayî ne, wê demê ne wisa bûn. Navê mirovekî tenê ji bo nasîna wî an wê nehatibû dayîn; nav di heman demê de sembola kesayetî, nasname û rêzdariyê jî bû. Ji ber vê yekê, di hin malbatan û herêman de, gotina navê hevjînê ne tiştekî hêsan bû.
Zarok Weke Navberên Navê Hevjînan
Hin jin ji mêrên xwe re bi navê zarokê wan bang dikirin. Mînak, gava kurê wan hebû, dibêjin “bavê Ehmed”, an jî “bavê kurê min”. Mêr jî ji jinên xwe re bi heman awayî, “dêya Ehmed” an “dêya zarokan” digotin. Bi vî awayî, zarok dibûn navberek di navbera navê jin û mêr de.
Pêşeroja Bûyeran
Her çend ev edeta kevnar di roja îroyîn de pir kêm bûbe jî, ew wekî pirtûkek dîrokî ya çandî di nava bîra civakê de dimîne û têgihiştina rêz û fediyê ya berê nîşan dide.
Çavkanî: Çandname