Raporê nû ya WHO diyar dike ku sepandina şeş tedbîrên girêdayî avhewa û tenduristiyê dikare salane 1.6 milyon kesan ji mirinê xilas bike û qezencên aborî yên 3.9 trîlyon dolarî bide.
- Şeş tedbîrên avhewa dikarin 1.6 milyon jiyanê her salê rizgar bikin.
- Qezencên aborî yên pêşniyarî têne texmînkirin li ser 3.9 trîlyon dolarî.
- Emîsyona CO₂ dê bi 16.7 milyar tonê kêm bibe, ku 31%‑ê gazên sereke yên cîhanê pêk tê.
Raporê WHO û şeş tedbîrên sereke
Rêxistina Tenduristiyê ya Cîhanê raporek bi sernavê “Feyde û Lêçûnên Giştî yên Tedbîrên Pêşîn ên derbarê Guherîna Avhewayê û Tenduristiyê” belav kir. Di vê raporê de şeş tedbîrên girêdayî avhewa û tenduristiyê hatine pêşniyar kirin: (1) pêşxistina sîstemên hişyariya zû ji bo germahiyê, (2) xurtkirina xizmetên ava vexwarinê, (3) kanalîzasyonê, (4) çêkirina dezgehên paqijiyê, (5) bikaranîna sotemenî û teknolojiyên paqijtir, (6) pêşvebirina siyaseta bi bandor ji bo kêmkirina karbona fosîlî.
Feydeyên tenduristî û aborî
WHO ragihand ku ev tedbîrên pêşniyarkirî dikarin xetereyên guherîna avhewa, qirêjiyê û nexweşiyên têkildar bi avê kêm bikin. Ji ber vê yekê, li seranserê cîhanê 1.6 milyon mirinê di sala yekem de dê were xilas kirin. Di heman demê de, qezencên aborî yên ku bi şiklê çêkirina xizmetên paqij, bikaranîna sotemenî û kêmkirina karbona fosîlî têne pêşbînî, li ser 3.9 trîlyon dolarî di sala yekem de têne hesab kirin.
Bandora ekolojîk
Li gorî texmînên WHO, şeş tedbîr dikarin derketina CO₂‑ê bi 16.7 milyar tonê kêm bikin. Ev kêmkirin 31%‑ê gazên sereke yên salane yên cîhanî pêk tê, ku dibe sedema girîng a li dijî guherîna klimayê. Hêvî tê ku ev çalakîyan li ser bingeha siyaseta neteweyî û herêmî were pêşve birin, da ku bêtir welatên li ser rêya xwe bidin.
Pêşeroja Bûyeran
WHO daxwaza dike ku dewlet û şîrketên cîhanê bi hev re li ser şeş tedbîrên avhewa û tenduristiyê çalakî bikin, da ku ne tenê jiyanên mirovî bêparêz, lê her weha aborî û ekolojîkê jî bi awayekî berdewam pêşve bibe.
Çavkanî: Rojnews Kurmancî