Strana Meyrikê û çîroka wê ya xemgîn: Ji Mereşê heta hunera Kurdî

ENİZEK — Strana gelêrî ya navdar “Meyrikê” ku çîroka jiyana bi êş û mirina trajîk a Meyrem Kurtyolu vedibêje, di çanda muzîka Kurdî de cihekî pir girîng digire û her tim bi hûrgelên xwe yên dîrokî tê naskirin.

Jiyana Meyrikê û Koçtimêra Wê ya Bi Êş

Meyrik (Meyrem Kurtyolu) derdora 1933–1936/39’an de li gundên Bazarcixê (Kurtdere / Çawirme û derûdor) ji dayik bûye. Bavê wê Bîlal/Bîlo di leşkeriyê de li Qersê mirî ye. Ew bi pismamê xwe Qadir re zewiciye. Piştî salan bêzarokbûn û zextên malbatê, di havîna 1963’an de li yaylaya Engizekê (Kortê Çawirme) ji nexweşiya veremê (xwîna gûlgûlî) mirî ye. Cenazeya wê bi zehmetî ji yaylayê hat xwarê û li gund hat defnkirin. Mêrê Meyrikê, Evdilqadir (Qadir) Kurtyolu niha sax e û 94 salî ye.

Çavkaniya Kilamê û Belavbûna Wê

Kilama orîjînal bi Kurmancî ye û ji aliyê halaya Meyrikê (Nannê) ve hatibû gotin; ew heya du mehan li ser wê giriya ye û stran li ser gotiye. Mersiye behsa bêbavbûna wê, bêzarokbûnê, bedewiya wê, rêyên koçeriyê û êşa jiyanê dike. Paşê ev kilam bi navê “Meyrik” li nav gel belav bû û bi tirkî jî (bi destê Aşık Ali Nurşani û yên din) navdar bû. Gelek dengbêj û hunermend Şivan Perwer, Nilüfer Akbal û hwd. bi weryantên din xwendine.

Di Çanda Kurdan de Raya Mersiye û Bîra Kolektîf

Strana Meyrik bi taybetî yên bêzarok, hatine kirin. Kilam hem êşa ferdî hem jî êşa civakê nîşan dide: mirina ciwan, bêzarokbûn, gotinên derdorê û sînorên ku jinên wê demê di nav de dijiyan. Di çanda Kurdan de girîn û kilamên weha hêmanên girîng ên bîr û hunerê ne; ew dîrokê, êşê û berxwedanê diparêzin.

Pêşeroja Bûyeran

“Xeber hat ji Meraşê, dibêjin Meyrik miriye…” straneke klasîk e û mirina Meyrika Bazarcixî (Pazarcık, Maraş/Mereş) vedibêje. Guhertoya jor jî ji wê mersiyê derketiye û bûye straneke klasîk a Kurmancî ku di nava bîra gel de dijî.

Çavkanî: Çandname