ANTEP — Ağır çalışma koşulları, derinleşen hak gaspları ve peş peşe gelen işten atmalarla gündemden düşmeyen halı ve iplik devi Merinos’un patronajı, şimdi de çalışanlarına yönelik hazırladığı “sosyal medya kullanımına ilişkin beyan ve taahhütname” ile tepkilerin odağına yerleşti. İşçilere zorla imzalatılmak istenen bu yeni belge; otosansür, muhbirlik mekanizması ve tam bir sessizlik rejimi dayatmasıyla çalışma hayatında yeni bir krizin fitilini ateşledi.
- Merinos patronu, hazırladığı 6 maddelik yeni taahhütname ile işçilere sosyal medyada otosansür, iş arkadaşlarını ihbar etme ve tam bir sessizlik dayatıyor.
- Antep İşçi Postası ve İşçinin Sesi gibi yerel platformlarda fabrikadaki ağır iş yükü, ücretlerin erimesi ve müdür baskıları sıkça dile getiriliyordu.
- İşçilerin ifade özgürlüğünü, hak arama imkanlarını ve yargısal denetim haklarını kısıtlayan belge, tek taraflı olarak patronun itibarını korumayı hedefliyor.
- Taahhütnamede, işçilerin olumsuz paylaşımları derhal yönetime veya insan kaynaklarına bildirme (muhbirlik) zorunluluğu açıkça yer alıyor.
Merinos Fabrikalarında Baskı Sürerken Yeni Hamle: Sosyal Medya Taahhütnamesi
Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarından biri olan Merinos’ta fabrikalar bölgesi Antep’te tansiyon yüksek. Son dönemde ağır iş yükü, artan enflasyon karşısında eriyen ücretler, adaletsiz vergi dilimleri ve iş yerinde müdür ile şeflerin uyguladığı yoğun baskı işçilere adeta nefes aldırmaz duruma geldi. Fabrika içerisindeki bu olumsuz tablo ve yaşanan hak gaspları, çalışanlar tarafından sık sık sosyal medya platformlarında dile getiriliyor, kamuoyunun bilgisine sunuluyordu. Özellikle Antep İşçi Postası, İşçinin Sesi gibi yerel ve işçi odaklı sosyal medya hesapları, Merinos tesislerinde yaşanan hukuksuzluklara ve çalışma koşullarına ilişkin paylaşımlarla dolup taşıyor. İşçilerin seslerini duyurabildiği bu dijital mecralardan rahatsız olan fabrika yönetimi, skandal bir belgeyi devreye soktu. Toplam 6 maddeden oluşan ve işçilere imzalatılmak istenen “sosyal medya kullanımına ilişkin beyan ve taahhütname”, çalışma barışını tamamen sarsacak nitelikte ağır şartlar içeriyor.
İfade Özgürlüğüne Darbe: Otosansür, Sadakat ve İhbar Zorunluluğu
Merinos yönetimi tarafından hazırlanan ve işçilerin önüne konulan taahhütname, temel insan hakları, ifade özgürlüğü ve anayasal hak arama hürriyetini doğrudan hedef alıyor. Belge, işçinin hak arama imkanlarını ve yargısal denetim haklarını ciddi biçimde kısıtlarken, aynı zamanda işçiye bir denetim ve ihbar görevi yüklüyor. Metnin merkezinde ise tek taraflı olarak patronun ticari itibarının korunması öne konuluyor. Taahhütnamede, işçilerin sosyal medya paylaşımlarında ya da gazeteler ile televizyonlara bilgi verirken mutlaka ‘İşverene sadakat yükümlülüğünü koruyacağı’ yönünde ibarelere yer veriliyor. Belgenin metninde geçen bazı çarpıcı ifadeler şu şekilde özetleniyor: İşçilerden, ‘İş ilişkimin devamı süresince sosyal medya, çevrimiçi platformlar ve sair dijital veya basılı yayın ve iletişim kanallarını kullanırken İşveren’e karşı sadakat yükümlülüğüne ve yürürlükteki mevzuata uygun davranacağımı’, ‘Merinos’un ticari itibarına, kurumsal kimliğine veya marka değerine hukuka aykırı şekilde zarar verebilecek ya da herhangi bir kurum veya kişi hakkında gerçeğe aykırı veya yanıltıcı bilgi içeren yahut hakaret, ayrımcılık, taciz veya aşağılama niteliği taşıyan herhangi bir paylaşım, yorum, açıklama veya beyanda bulunmayacağımı’, ‘Merinos’un önceden verilmiş açık yazılı onayı bulunmaksızın Merinos veya çalışanları adına herhangi bir yazılı veya sözlü açıklamada bulunmayacağımı’, ve en vahimim olarak ‘Merinos ile ilgili olumsuz bir paylaşım veya açıklamayla karşılaşmam halinde durumu gecikmeksizin yöneticime veya insan kaynakları birimine bildireceğimi’ beyan etmeleri isteniyor. Ayrıca bu yükümlülüklerin iş sözleşmesinin herhangi bir nedenden dolayı sona ermesinden sonra da Merinos’un ticari itibarına, kurumsal kimliğine, marka değerine ve hukuken korunan menfaatlerine karşı devam edeceği vurgulanıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Merinos işçilerine dayatılan bu hukuka aykırı taahhütname metni, işçi sınıfı ve sendikal çevrelerde büyük bir öfkeyle karşılandı. Çalışma hayatında anayasal hakların bu şekilde gasp edilmesine karşı işçilerin hukuki mücadele başlatması beklenirken, konuyla ilgili uzmanlar ve işçi hakları savunucuları bu tür taahhütnamelerin iş mahkemelerinde geçersiz sayılacağını vurguluyor. Önümüzdeki günlerde Antep’teki Merinos tesislerinde ve işçi platformlarında bu baskı rejimine karşı yeni protesto ve eylemlerin dalga dalga büyümesi öngörülüyor.
Kaynak: Evrensel