ANKARA — 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olan ve prim gün şartını tamamladığı halde yaş sınırına takılan milyonlarca çalışan için DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından TBMM Başkanlığı’na resmi bir kanun teklifi sunuldu. Prim ve hizmet süresini dolduran sigortalılara yaş şartı aranmaksızın emeklilik yolunun açılmasını öngören bu kritik düzenleme, uzun süredir gündemde olan yaş mağduriyetini ve sosyal güvenlik sistemindeki eşitsizlikleri gidermeyi hedefliyor.
- 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanları kapsıyor.
- DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından Meclis’e sunuldu.
- Prim ve hizmet süresini dolduranlara yaş şartı aranmaksızın emeklilik yolu açılması amaçlanıyor.
- Gerekçede EYT düzenlemesinin kapsam dışında bıraktığı kesim için yaşanan geriye dönük hak kayıplarına dikkat çekildi.
1999 Sonrası Başlayanlar İçin Derinleşen Sosyal Güvenlik Eşitsizliği
Türkiye’nin sosyal güvenlik tarihi açısından dönüm noktalarından biri olan 8 Eylül 1999 tarihli 4447 sayılı Kanun ile emeklilik şartlarına yaş koşulu getirilmişti. Bu hukuki ve yapısal değişiklik, sonraki yıllarda çalışma hayatına atılan milyonlarca yurttaş açısından geriye dönük hak kayıplarına ve ciddi mağduriyetlere yol açtı. 2023 yılında çıkarılan ve kamuoyunda EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) olarak bilinen düzenleme, belirli bir dönemi kapsayarak milyonların sorununa neşter vurmuş olsa da, hemen sonrasında işe başlayan çalışanları kapsam dışında bırakmıştı. Bu durum, aradan geçen yıllar zarfında çalışma barışını zedeleyen ve uzun yıllara yayılan derin eşitsizliklerle karşı karşıya kalan yeni bir mağdur grubunu ortaya çıkardı. Emekliliğin piyasa koşullarına terk edilemeyecek temel bir sosyal hak olduğu gerçeği, özellikle ileri yaşlarda iş bulma güçlüğü yaşayan, güvencesiz ve düşük ücretlerle çalışan yurttaşların durumunu her geçen gün daha da kritik hale getirdi. Bu bağlamda, bağımsız gazetecilik perspektifiyle ele alınan ve yurttaşların cebine en güncel gelişmelerin ulaştırılması hedeflenen süreçte, ekonomik ve sosyal güvencesizlik yaşayan bu kesimin feryadı nihayet Meclis gündemine taşınmış oldu.
Yaş Koşulu Kaldırılarak Prim ve Hizmet Süresi Esas Alınacak
TBMM Başkanlığı’na sunulan yeni kanun teklifi, çalışma hayatındaki bu tarihi haksızlığı ortadan kaldırmak üzere çok net parametreler belirliyor. Düzenleme temel olarak, 8 Eylül 1999 tarihinden sonra 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlara tabi olarak sigortalı olan ve yaş koşulu dışındaki sigortalılık süresi ile prim gün sayısı şartlarını eksiksiz bir şekilde sağlayan kişileri kapsama alıyor. Teklif metnine eklenen geçici madde ile son derece somut bir mekanizma öngörülüyor. Buna göre; emeklilik için gereken prim gün sayısı ve hizmet süresi şartlarını eksiksiz tamamladığı halde sırf yaş şartını beklemek zorunda kalan sigortalılar, ilgili yasanın resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kuruma yazılı olarak başvurmaları durumunda emeklilik hakkına kavuşabilecekler. Bu adım, milyonlarca çalışanın yıllardır ardı arkası kesilmeyen beklentilerine hukuki bir zemin kazandırmayı ve kademeli emeklilik talebini resmi bir parlamento gündemine dönüştürmeyi amaçlıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Meclis Başkanlığı’na sunulan kademeli emeklilik kanun teklifinin komisyonlardaki görüşme süreçleri ve genel kuruldaki akıbeti, milyonlarca sigortalı vatandaş tarafından yakından takip ediliyor. Uzmanlar ve sivil toplum kuruluşları, yaş sınırına takılan çalışanların ekonomik ve sosyal hayata yeniden kazandırılması için bu tür yasal düzenlemelerin hayati önem taşıdığını vurgularken, önümüzdeki günlerde konunun siyasi partiler arasındaki müzakerelerin merkezinde yer alması bekleniyor.
Kaynak: BirGün Manşet