ERİVAN — Uluslararası Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) Ermenistan’ın başkenti Erivan’da düzenlenen Birleşmiş Milletler COP17 Biyoçeşitlilik Zirvesi’nde yayımladığı küresel rapora göre, insan kaynaklı iklim krizi ve küresel ısınma nedeniyle dünya genelindeki sığ su mercan resiflerinin yüzde 96’sı “kritik düzeyde tehlike” altında bulunarak önümüzdeki 50 yıl içinde tamamen yok olma riskiyle karşı karşıya kaldı.
- Mercan resiflerinin yüzde 96’sı IUCN tarafından en yüksek risk kategorisi olan ‘kritik düzeyde tehlikede’ sınıfına alındı.
- Erivan’daki BM COP17 Zirvesi’nde açıklanan rapora göre, gerekli önlemler alınmazsa 2075 yılına kadar mercanlar tamamen haritadan silinecek.
- Araştırma kapsamında 188 bin kilometrekareden fazla alanı kaplayan 127 tropikal ve subtropikal mercan sistemi detaylıca incelendi.
- Okyanuslardaki beyazlama oranı, El Nino doğa olayının da etkisiyle yüzde 84 seviyelerine ulaştı.
Ne oldu ve mercan resifleri neden tehlike altında?
Dünya ekosisteminin en kritik yapı taşlarından biri olan mercan resifleri için alarm zilleri çalıyor. Tehdit altındaki yaban hayatı konusunda en üst otorite kabul edilen Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN), yayımladığı son küresel raporda gezegendeki mercan resif sistemlerinin yüzde 96’sını en yüksek risk kategorisi olan “kritik düzeyde tehlikede” sınıfına aldı. Ermenistan’ın başkenti Erivan’da düzenlenen Birleşmiş Milletler COP17 Biyoçeşitlilik Zirvesi’nde açıklanan bu kritik rapor, okyanuslardaki biyoçeşitliliğin ağır bir çöküşle yüzleştiğini açıkça gözler önüne serdi. İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin neden olduğu deniz suyu sıcaklık artışları, mercanların toplu halde beyazlayarak ölmesine yol açıyor. Uzmanlar, gerekli önlemler alınmadığı takdirde 2075 yılına kadar mercan resiflerinin tamamen haritadan silinebileceği uyarısında bulunuyor. Bir resif çöktüğünde, sert mercan dokusu kaybolarak yerini alg ve moloz yığınlarına bırakıyor; bu durum binlerce deniz canlısının yaşam alanını tamamen yok ediyor.
Hangi bölgeler ve ekosistemler risk altından?
Ekspertiz kapsamında 188 bin kilometrekareden fazla bir alanı kaplayan 127 tropikal ve subtropikal mercan sistemi titizlikle incelendi. Araştırma sonuçlarına göre Avustralya’daki ünlü Büyük Set Resifi, Güneydoğu Asya’daki Mercan Üçgeni, Mesoamerikan Set Resifi ve Kızıldeniz resifleri gibi dünyanın en zengin biyolojik çeşitliliğine sahip alanları doğrudan yıkım tehdidi altında bulunuyor. Bazen “denizlerin yağmur ormanları” olarak nitelendirilen bu hayati yapılar, tüm deniz türlerinin dörtte birine ev sahipliği yapmanın yanı sıra kıyı erozyonunu önleyerek insan yerleşimlerini de şiddetli fırtınalara karşı koruyor. Son dönemde etkisini artıran doğal ısınma dalgası El Nino’nun da süreci hızlandırdığını belirten bilim insanları, okyanuslardaki beyazlama oranının yüzde 84 seviyelerine ulaştığını ifade ediyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Buna karşın uzmanlar, mercanların geçmişte yıkıcı süreçlerin ardından kendisini yenileme potansiyeli gösterdiğini ve dirençli odakların korunması halinde ekosistemin kurtarılabileceğini vurguluyor. Küresel iklim politikalarının ve okyanus koruma stratejilerinin ivedilikle hayata geçirilmesi, bu eşsiz su altı ekosistemlerinin geleceği açısından hayati önem taşımaktadır.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika