İSTANBUL — Yılmaz Erdoğan’ın hem başrolünü üstlendiği hem de yönetmenliğini yaptığı ‘Organize İşler: Karun Hazinesi’ dizisindeki bazı sahnelerin Türk kültürünün kadim sembollerinden biri olan kam davulunu yasaklı madde ticareti yapan gruplarla ilişkilendirmesi, sosyal medyada geniş yankı uyandırarak kültürel değerlerin temsil biçimine yönelik tartışmaları alevlendirdi.
- Yılmaz Erdoğan’ın yeni yapımı ‘Organize İşler: Karun Hazinesi’ sosyal medyada kültürel bir tartışmanın odağına yerleşti.
- Dizide kam davulunun illegal gruplarla bağdaştırılması, Türk inanç sistemindeki kutsal sembollerin kullanımı konusunda eleştiriler doğurdu.
- Orta Asya ve Sibirya geleneklerinde kam davulu, ruhlar alemine yapılan yolculuğun aracı ve evrenin sembolü olarak kabul ediliyor.
Organize İşler: Karun Hazinesi Dizisindeki Sahneler Neden Tartışma Yarattı?
Türk sinema ve televizyon sektörünün üretken isimlerinden Yılmaz Erdoğan’ın uzun süredir merakla beklenen ve geniş bir izleyici kitlesine hitap eden projesi ‘Organize İşler: Karun Hazinesi’, geçtiğimiz günlerde yayınlanan sahneleriyle dikkatleri üzerine çekti. Asım Noyan karakteriyle yeniden izleyici karşısına çıkan Erdoğan’ın projesindeki bazı sekanslar, özellikle sosyal medya platformlarında yoğun bir tartışma ortamının doğmasına yol açtı. Dizide Türk ve Orta Asya kültürünün en önemli manevi sembollerinden biri olan kam davulunun, yasaklı madde ticareti yapan karanlık gruplarla ilişkilendirilmesi, izleyicilerin ve kültürel değerlerine hassasiyet gösteren çevrelerin tepkisini çekti. Söz konusu temsil biçimi, köklü tarihi inançların ve kültürel miras unsurlarının popüler kültür yapımlarında yer bulurken marjinal veya illegal yapılarla bağdaştırılmasının doğru olup olmadığına dair ciddi eleştirileri de beraberinde getirdi.
Kam Davulu Nedir, Türk İnancında ve Şamanizmde Ne Anlama Gelir?
Yaşanan bu tartışmaların ardından kamuoyunda ‘Kam davulu nedir?’, ‘Kam davulu ne işe yarar?’ ve ‘Türk inanışında kam davulunun anlamı nedir?’ soruşturmaları hız kazandı. Yapılan araştırmalara ve tarihsel verilere göre kam davulu, Türk ve Sibirya başta olmak üzere Orta Asya’nın çeşitli geleneksel inanç ve ritüellerinde kamların, yani şamanların kullandığı, genellikle dairesel biçimli bir vurmalı çalgı olarak biliniyor. Şaman davulu adıyla da anılan bu enstrüman, yalnızca estetik bir müzik üretmek amacıyla değil, ritüellerde kutsal bir ritim oluşturmak, törenin akışını profesyonelce yönlendirmek ve manevi deneyimlere derinlemesine eşlik etmek amacıyla icra ediliyor. Geleneksel şamanik uygulamalarda doğa, ruhlar ve insan arasındaki kopmaz bağı simgeleyen en kritik araçlardan biri kabul edilen kam davulunun biçimi, yapımında tercih edilen doğal malzemeler ve ona yüklenen metafizik anlamlar topluluktan topluluğa farklılık gösterebiliyor.
Ritim, Yolculuk ve Kozmik Sembolizm: Kam Davulunun İşlevleri
Kam davulunun icrası sırasında ortaya çıkan tekrarlanan sesler, kamın okuduğu ilahiler, dualar ve ritüel hareketleriyle tam bir uyum içerisinde törenin sürdürülmesine yardımcı olur. Bazı Sibirya ve Orta Asya topluluklarının kadim inanç sistemlerinde davul, kamın ruhlar dünyasına yaptığı düşünülen tehlikeli ve kutsal yolculuğun en temel aracı veya bineği olarak görülür. Bunun yanı sıra davulun yüzeyinde yer alan güneş, ay, çeşitli hayvan figürleri ve farklı geometrik şekiller; birçok gelenekte evreni, doğayı ve ruhsal dünyayı temsil eder. Uzmanlar, bu sembollerin derin anlamlarının her kültürel coğrafyaya göre değişebildiğini ve kam davulunun Türk mitolojisindeki yerinin oldukça zengin olduğunu vurgulamaktadır.
Gelişmeler ve Beklentiler
Televizyon ve dijital platform yapımlarında kültürel unsurların ve tarihi sembollerin ele alınış biçimi, gelecekte de sanatçılar, yapımcılar ve izleyiciler arasında tartışılmaya devam edecek gibi görünmektedir. Yaşanan bu son sosyal medya tartışmasının, yapımcıların kültürel miras ögelerine yer verirken çok daha hassas ve bilinçli bir yaklaşım sergilemesi yönünde resmi olmayan bir toplumsal beklenti ve etik farkındalık oluşturması bekleniyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika