İSTANBUL — Ortadoğu’da artan jeopolitik gerilimler ve Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını tırmandırması, küresel enerji piyasalarında deprem etkisi yaratarak Brent petrolün varil fiyatının 110 dolar sınırını aşmasına yol açtı.
- Brent petrol yüzde 1,2 artışla 110,11 dolara yükselirken, WTI ham petrolü yüzde 1 primle 98,12 dolardan işlem görüyor.
- Çarşamba günü Dammam’daki sivil havalimanına ve bir petrol sahasına düzenlenen saldırılarda toplam 3 kişi yaşamını yitirdi, 8 kişi yaralandı.
- LSEG ve Kpler verilerine göre, son iki haftada deniz taşımacılığına yönelik en az 18 saldırı gerçekleşti, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi risk altında.
- ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre ham petrol stokları 3,06 milyon varil azalarak 412,5 milyon varile düştü.
Ortadoğu’da Tırmanan Askeri Gerilim ve Enerji Hatlarındaki Kırılganlık
Ortadoğu’daki saldırılar küresel petrol piyasasını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Yemen’in büyük bölümünü yöneten Husilerin (Ensarullah hareketi) Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarını artırması ve ABD’nin bölgedeki bazı diplomatik temsilciliklerinden personel ailelerinin ayrılmasını istemesinin ardından petrol fiyatları hızla yükselişe geçti. Bu gelişmeler neticesinde Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,2 oranında bir artış kaydederek 110,11 dolara tırmanırken, ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 1’lik bir yükselişle 98,12 dolara çıktı. Husilerin çarşamba günü Suudi Arabistan’a düzenlediği saldırılarda, Dammam’daki sivil havalimanında bir kişi yaşamını yitirirken 8 kişi yaralandı. Aynı gün içerisinde bir petrol sahasına yönelik düzenlenen insansız hava aracı (İHA) saldırısında ise 2 kişi hayatını kaybetti. Bloomberg HT’in aktardığı bilgilere göre LSEG analistleri, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın ötesinde Umman Körfezi’ndeki tankerleri de hedef aldığını, bunun petrol sevkiyatları açısından büyük bir risk oluşturduğunu belirtti. Kpler verilerine göre son iki haftada deniz taşımacılığına yönelik en az 18 saldırı gerçekleşmesi, tedarik zincirindeki endişeleri en üst seviyeye taşıdı.
Stoklardaki Beklenmeyen Azalış ve ABD’nin Acil Durum Hamleleri
Küresel ölçekte yaşanan bu askeri ve jeopolitik krizler, arz ve talep dengesini derinden sarsarken, ABD cephesinden gelen veriler ve müdahaleler piyasaların yönünü belirlemede kritik rol oynamaktadır. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) tarafından yayımlanan haftalık verilere göre, ülkenin ham petrol stokları geçen hafta 3,06 milyon varil azalarak 412,5 milyon varile geriledi. Söz konusu düşüşün piyasa beklentilerinin oldukça üzerinde gerçekleşmesi, yani piyasalarda 820 bin varillik bir düşüş beklenirken bu rakamın çok üzerine çıkılması dikkat çekti. Bu arz daralması karşısında ABD yönetimi, artan dizel fiyatlarını sınırlamak ve iç piyasayı rahatlatmak amacıyla 1 milyon varillik acil durum kalorifer yakıtı rezervinin yaklaşık üçte birini kullanıma sunmayı planladığını bildirdi. Enerji maliyetlerindeki bu önlenemez tırmanış, ülkelerin stratejik rezervlerini devreye sokmasını zorunlu kılıyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Bölgedeki diplomatik ve askeri cepheleşme sürerken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ülkesinin kendisini savunmaya tamamen hazır olduğunu vurguladı. Öte yandan Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’nin tehdit ve ablukayı sürdürdüğü koşullar altında herhangi bir diyalog bekleyemeyeceğini net bir dille ifade etti. 31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel’in aktardığı bu kritik gelişmeler ışığında, tarafların uzlaşmaz tutumları ve artan askeri operasyonlar, önümüzdeki dönemde küresel petrol piyasalarında dalgalanmaların devam edeceğini ve enerji güvenliğinin küresel ekonominin en büyük risk unsurlarından biri olmayı sürdüreceğini açıkça ortaya koymaktadır.
Kaynak: Evrensel