Osmanlı’da Kadın Direnişi: 1828 İzmir Ekmek İsyanı Unutulmadı

İZMİR — Ulusal Eğitim Derneği, İzmir Kent Konseyi Kadın Meclisi ve Tiyatro Ege işbirliğiyle düzenlenen anlamlı etkinlikte, Osmanlı ve İzmir tarihinin bilinen ilk kadın eylemi olan 1828 Ekmek İsyanı tüm yönleriyle anıldı ve tarihsel mirası günümüze taşındı.

Saraya Başkaldıran Analar: 1828 İzmir Ekmek İsyanı’nın Tarihsel Arka Planı

Osmanlı İmparatorluğu ve İzmir tarihinin en kritik toplumsal kırılma noktalarından biri olan 1828 Ekmek İsyanı, kadınların tarih sahnesindeki öncü rolünü gözler önüne seriyor. İzmir Kent Konseyi Homeros Salonu’nda gerçekleştirilen ve büyük bir ilgi gören söyleşide, 1828 yılında Kadifekale, Tilkilik, Namazgah ve Damlacık semtlerindeki cesur kadınların başlattığı büyük direniş detaylıca ele alındı. Sadece Türk kadınlarıyla sınırlı kalmayıp azınlık emekçi kadınların da katılımıyla güçlenen ve tam üç gün süren bu tarihi direnişin günümüz kadın hareketine tuttuğu ışık katılımcılarla paylaşıldı. Ulusal Eğitim Derneği, İzmir Kent Konseyi Kadın Meclisi ve Tiyatro Ege işbirliğiyle düzenlenen etkinlik, ‘Saraya Başkaldıran Analar: 1828 İzmir Ekmek İsyanı ve Kadınların Rızık Çığlığı’ adlı etkileyici belgesel sunumuyla açıldı. ‘Kadın İsterse Başarır’ temasıyla şekillenen organizasyonun yönlendiriciliğini Ulusal Eğitim Derneği Genel Başkanı Osman Gazi Oktay üstlendi.

İzmir’in Aydınlanma Geleneğinde Kadın Öncülüğü ve Kurumsal Değerlendirmeler

Etkinliğin açılış konuşmasını gerçekleştiren İzmir Kent Konseyi Kadın Meclisi Başkanı Banu Ufacık, Kurtuluş Savaşı’nın başarıya ulaşmasında gizli ve gerçek kahramanların kadınlar olduğunun altını çizdi. Ufacık, ‘Kadınların yer almadığı hiçbir mücadelenin başarıya ulaşma şansı çok zordur. Bizler İzmir Kent Konseyi Kadın Meclisi olarak üstlendiğimiz sorumluluğun bilincindeyiz ve İzmir’in kadınları olarak üzerimize düşen görevi layıkıyla yerine getirmeye çalışacağız’ diyerek kadın dayanışmasının önemini vurguladı. Ardından söz alan Ulusal Eğitim Derneği Genel Başkanı Osman Gazi Oktay ise İzmir’in Türkiye tarihindeki öncü rolüne ve 9 Eylül’ün vazgeçilmez önemine dikkat çekti. Kurumların karar alırken her zaman İzmir’in nabzını tuttuğunu belirten Oktay, ‘İzmir aydınlanma mücadelesinde her zaman kıvılcım olmuştur. Tarihimizi bilmeden doğru hedef belirlenemez’ ifadeleriyle geçmişin bilincinde olmanın geleceği inşa etmek adına hayati olduğunu belirtti.

Çifte Mesai Yapan Kadınların Mücadelesi ve ‘Kavganın Yarısı’ Vurgusu

Tarihsel analizlerin yanı sıra güncel toplumsal meselelerin de ele alındığı programda işçi kadınların yaşadığı zorluklar gündeme taşındı. Türk-İş Türk Metal Sendikası İzmir Şubeleri Kadın Kolları Temsilcisi Emine Kanlı, evde ve iş yerinde çifte mesai yapan kadınların toplumsal hayata katılım sürecinde karşılaştığı engellere değindi. Ünlü devrimci Clara Zetkin’in ‘Göğün yarısı olan kadınlar, kavganın da yarısıdır’ sözünü hatırlatan Kanlı, kadınların hayatın her alanında eşit temsiliyet ve hak mücadelesi vermesi gerektiğini belirterek, ‘Kadın olmadan hiçbir mücadele başarıya ulaşamaz’ mesajını yineledi. Bu kapsamlı buluşma, geçmişten bugüne kadınların hak arama mücadelesinin kesintisiz bir şekilde devam ettiğini ve tarihsel bilinçlenmenin toplumsal kalkınmadaki temel taş olduğunu bir kez daha kanıtladı.

Gelişmeler ve Beklentiler

1828 İzmir Ekmek İsyanı’nın anıldığı bu anlamlı buluşma, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve sendikaların ortak tarihi mirasımıza sahip çıkma kararlılığını gözler önüne serdi. Gelecek dönemde benzer belgesel gösterimleri, akademik paneller ve kadın odaklı farkındalık projelerinin artarak devam etmesi, toplumsal hafızanın taze tutulması ve kadınların haklı rızık çığlığının bugünün nesillerine aktarılması açısından stratejik bir zorunluluk olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika