İSTANBUL — Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) tarafından açıklanan ocak-ekim dönemi verilerine göre, Türkiye’de otomobil ve hafif ticari araç satışları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 15,33 oranında azalarak 883 bin 799 adede geriledi. Sektördeki bu daralma, ekonomik dalgalanmalar, finansmana erişimdeki zorluklar ve yüksek vergi oranları gibi dinamiklerle derinleşirken, pazarın dinamiklerinde de dikkat çekici değişimler yaşandı.
- Ocak-ekim döneminde toplam otomobil ve hafif ticari araç pazarı yüzde 15,33 azalarak 883 bin 799’a düştü.
- Otomobil satışları yüzde 16,85 gerileyerek 692 bin 916 adet olurken, hafif ticari araçlardaki düşüş yüzde 9,28 ile 190 bin 883 adet seviyesinde gerçekleşti.
- Sadece ekim ayında otomobil ve hafif ticari araç pazarı yüzde 30,84 oranında sert bir daralma kaydetti.
- SUV modeller 461 bin 200 satışla yüzde 66,6 pay alarak gövde tipleri arasındaki liderliğini sürdürdü, elektrikli araçların payı ise yüzde 19,6’ya ulaştı.
Otomotiv Pazarında Yılın İlk 10 Ayında Sert Daralma
Türkiye otomotiv sektörü, 2024 yılının ocak-ekim döneminde küresel ve yerel ekonomik koşulların etkisiyle büyük bir yavaşlama dönemine girdi. Otomobil Distribütörleri ve Mobilite Derneğinin (ODMD) ocak-ekim verilerine göre, Türkiye’de otomobil ve hafif ticari araç satışları yıllık bazda yüzde 15,33 oranında azalarak 883 bin 799 seviyesine geriledi. Bu dönemsel daralmanın detayları incelendiğinde, ana omurgayı oluşturan otomobil satışlarının yıllık bazda yüzde 16,85 azalarak 692 bin 916’ya gerilediği görülüyor. Benzer şekilde, ticarette ve lojistikte önemli bir gösterge olan hafif ticari araç satışları da yüzde 9,28 düşüşle 190 bin 883’e geriledi. Pazarın genel yapısı incelendiğinde, tüketicilerin ekonomik tercihlerini bütçe dostu seçeneklerden yana kullandığı net bir şekilde ortaya çıkıyor. Nitekim pazarın yüzde 84,6’sını vergi oranları düşük olan A, B ve C segmentlerindeki araçlar oluşturdu. Özellikle C segmenti otomobiller 390 bin 290 satışla yüzde 56,3 pay alırken, B segmenti otomobiller ise 194 bin 132 satışla yüzde 28 pay elde etti.
Ekim Ayında Rekor Düşüş ve Gövde Tiplerindeki Değişimler
Yılın genelindeki aşağı yönlü ivme, ekim ayında daha da şiddetlendi. Otomobil ve hafif ticari araç pazarı ekim ayında yüzde 30,84 oranında devasa bir daralma yaşadı. Bu oran, sektördeki yavaşlamanın ne denli derinleştiğini gözler önüne serdi. Satış adetleri ekim ayında otomobilde yüzde 28,40, hafif ticari araçlarda ise yüzde 39,52 oranında azaldı. Geçen ay toplam otomobil ve hafif ticari araç pazarındaki satışlar 80 bin 334 adede düşerken, bunun 64 bin 939’unu otomobil pazarı, 15 bin 395’ini ise hafif ticari araçlar oluşturdu. Gövde tiplerine göre yapılan değerlendirme ise tüketicilerin tercihlerindeki dönüşümü açıkça ortaya koydu. Buna göre, en çok tercih edilen otomobiller yüzde 66,6 pay ve 461 bin 200 satışla SUV modeller oldu. SUV segmentini, yüzde 19,6 pay ve 135 bin 981 satışla sedan, yüzde 13,2 pay ve 91 bin 234 satışla hatchback (H/B) otomobiller takip etti. Yüksek sürüş pozisyonu ve geniş iç hacim sunan SUV modellerinin pazardaki ezici üstünlüğü bu dönemde de tescillenmiş oldu.
Motor Tiplerine Göre Dağılım: Elektrikli ve Hibrit Araçların Yükselişi
Otomotiv pazarında yaşanan daralmaya rağmen motor teknolojilerindeki dönüşüm hız kesmeden devam ediyor. Ocak-ekim döneminde geleneksel yakıt türlerinden benzinli otomobiller 281 bin 753 satışla pazarın yüzde 40,7’sini oluşturarak liderliğini korudu. Ancak benzinli araçları çok yakından takip eden alternatif enerji kaynaklı araçlar dikkat çekti. Benzinli otomobilleri 229 bin 247 adet ve yüzde 33,1 payla hibrit otomobiller izledi. Çevreci ve ekonomik sürüş avantajı sunan elektrikli otomobiller ise 135 bin 979 adet satış ve yüzde 19,6 pay elde ederek pazarda kalıcı bir ağırlık kazandı. Diğer yandan dizel otomobiller 35 bin 268 adet ve yüzde 5,1 payda kalırken, otogazlı (LPG) otomobiller ise 10 bin 669 adet satışla yüzde 1,5 pay alabildi. Özellikle elektrikli otomobillerde 160 kilovat altındaki modellerin pazar payındaki artış, tüketicilerin vergi avantajı sağlayan segmentlere olan yönelimini net bir şekilde doğruladı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Otomotiv sektöründeki bu sert düşüş ve yüzde 15’i aşan 10 aylık kayıp, yılın geri kalanında ve önümüzdeki dönemde ekonomik politikalar ile finansman koşullarının sektör için belirleyici olmaya devam edeceğini gösteriyor. Sektör temsilcileri ve ekonomi yönetimi, daralan pazarın canlandırılması ve yeşil dönüşüm hedefleri doğrultusunda elektrikli ve hibrit araçlara yönelik stratejileri yakından izlerken, yıl sonu kapanış rakamlarının nasıl şekilleneceği büyük bir merakla bekleniyor.
Kaynak: BirGün Manşet