ANKARA — YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Çinli otomotiv devi BYD’ye sağlanan vergi muafiyetleri ve yatırım teşvikleri nedeniyle kamunun 615 milyon doları aşan bir vergi kaybına uğradığını iddia ederek, Manisa’daki fabrika yatırımını askıya alan şirketten teşviklerin acilen geri alınmasını talep etti.
- YENİ Parti Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, BYD’ye sağlanan vergi muafiyetleri sebebiyle kamunun 615 milyon doların üzerinde vergi kaybına uğradığını açıkladı.
- Çinli otomotiv üreticisi BYD, Türkiye’de 1 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulunmasına rağmen Manisa’daki fabrika projesini askıya aldı.
- Yavuzyılmaz, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a çağrıda bulunarak sürecin şeffaf yürütülmesini istedi.
- Temmuz 2024 ile Haziran 2026 tarihleri arasında şirketin imtiyazlı vergi indirimi avantajlarıyla 59.168 araç ithal ettiği belirtildi.
BYD Teşvikleri ve Gizlilik Tartışmalarının Arka Planı
Türkiye’nin otomotiv sektöründeki stratejik hamleleri tartışma konusu olmaya devam ederken, YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz’ın gündeme getirdiği iddialar kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Yavuzyılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı kapsamlı açıklamada, Çinli otomotiv devi BYD’ye sağlanan yatırım teşviklerini ve vergi muafiyetlerini masaya yatırdı. Yavuzyılmaz açıklamasında, “AKP’nin, Çinli otomotiv devi BYD’ye 615 milyon dolar vergi kıyağı yaptığını tespit ettik!” ifadelerini kullanarak sürecin kronolojisine dikkat çekti. Yapılan tespitlere göre, 5 Temmuz 2024 tarihinde Ticaret Bakanlığı, BYD’ye sağlanacak imtiyazların yolunu açtı ve yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılan ithalatı ek gümrük vergilerinden muaf tuttu. Bu kritik karardan sadece üç gün sonra, 8 Temmuz 2024 tarihinde ise BYD ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı arasında 1 milyar dolarlık yatırım taahhüdü içeren resmi bir yatırım anlaşması imzalandı. Ancak süreç boyunca anlaşmanın detaylarının kamuoyundan gizlenmesi ve verilen teşvik belgesinin adeta bir sır gibi saklanması muhalefet milletvekillerinin ve bağımsız ekonomistlerin tepkisini çekti.
Manisa Yatırımının Askıya Alınması ve Devasa İthalat Verileri
Yatırım anlaşmasının imzalanmasının ardından geçen zaman zarfında beklenen somut adımların atılmadığı ortaya çıktı. 10 Haziran 2026 tarihinde BYD, Türkiye’de yapmayı taahhüt ettiği Manisa yatırımı için herhangi bir takvim bulunmadığını ve projeyi askıya aldığını duyurdu. Bu gelişme üzerine milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, şirketin yatırım taahhüdünü yerine getirmediğini vurgulayarak yetkililere seslendi. Yavuzyılmaz, BYD’nin yatırım anlaşmasının imzalandığı Temmuz 2024’ten, yatırımı askıya aldığı Haziran 2026’ya kadar geçen sürede ne yaptığını sorguladı. Şirketin, imtiyazlı bir şekilde ve devasa vergi indirimi avantajlarından faydalanarak Türkiye’ye tam 59.168 adet araç ithal ettiği tespit edildi. Bu durum, yatırım gerçekleşmeden sağlanan vergi muafiyetlerinin ülkeye maliyetini gözler önüne sererken, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Ticaret Bakanı Ömer Bolat üzerindeki siyasi baskıyı artırdı.
Gelişmeler ve Beklentiler
Gelecek dönemde, Manisa’daki fabrika projesini askıya alan Çinli otomotiv üreticisi BYD’ye tanınan ayrıcalıkların ve vergi muafiyetlerinin hukuki ve mali boyutunun Meclis gündeminde kalmaya devam etmesi bekleniyor. Muhalefet kanadı, kamunun uğradığı 615 milyon doları aşan kaybın telafi edilmesi ve sağlanan teşviklerin acilen geri alınması için resmi süreçlerin takipçisi olacaklarını belirtirken, ekonomi yönetiminin bu iddialara karşı atacağı adımlar kamuoyu tarafından yakından izleniyor.
Kaynak: BirGün Manşet