BELGRAD — Sırbistan’da yaklaşık iki yıldır kesintisiz devam eden yolsuzluk karşıtı öğrenci protestolarının ve siyasi çalkantıların gölgesinde, seçmenler erken parlamento seçimleri için yerel saatle sabah saatlerinden itibaren sandık başına giderken, başkent başta olmak üzere birçok kentte uzun kuyruklar oluştu.
- Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılarak başbakanlık için yarışan Aleksandar Vucic, uzun yıllar süren iktidarının en kritik sınavıyla karşı karşıya.
- CeSID verilerine göre yerel saatle 09.00 itibarıyla katılım yüzde 12’ye ulaştı; bu oran 2023 seçimlerinin aynı saatindeki verinin iki katından fazla.
- Seçimler, 2024 yılında Novi Sad kentindeki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesiyle tetiklenen kitlesel protestoların ardından düzenleniyor.
- Sandıklar yerel saatle 20.00’de kapanacak olup, ilk resmi sonuçların sandıkların kapanmasından yaklaşık iki saat sonra kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
Siyasi Dengeleri Sarsan Erken Seçim ve Tarihsel Arka Plan
Sırbistan’da siyasi dengeleri kökten değiştirebilecek nitelikteki erken parlamento seçimleri için oy verme işlemi büyük bir katılımla resmen başladı. Ülkenin birçok kentinde sandık başına gitmek isteyen seçmenler erkenden uzun kuyruklar oluşturdu. Yaklaşık iki yıldır hükümet karşıtı gösteriler düzenleyen ve toplumun geniş kesimlerini arkasına alan öğrencilerin desteklediği siyasi hareket, uzun süredir iktidarı elinde bulunduran Aleksandar Vucic’in yönetimine son vermeyi hedefliyor. Cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılarak başbakanlık koltuğu için yeniden yarışan Aleksandar Vucic, bu hamlesiyle uzun yıllardır süren iktidarının en büyük ve en iddialı siyasi sınavıyla karşı karşıya kalmış durumda. Vucic’in eylül ayında ilan ettiği bu erken seçim kararı, Sırbistan’ın yakın siyasi tarihine damga vuran büyük trajedilerin ve toplumsal öfkenin gölgesinde hayata geçiriliyor.
Novi Sad Faciası ve Sokakları Sazın Öğrenci Protestoları
Ülkeyi sarsan sürecin fitili, 2024 yılında Novi Sad kentindeki tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi ve bu facia sonucunda 16 masum insanın yaşamını yitirmesiyle ateşlendi. Bu acı olayın ardından, kamu vicdanını yaralayan ihmaller zinciri ve sorumluların hesap vermemesi üzerine öğrenciler sokaklara döküldü. Yolsuzluk ve otoriterleşme karşıtı net taleplerle başlayan bu öğrenci gösterileri, kısa süre içinde sadece gençlerin değil, toplumun her kesiminden geniş kitlelerin desteğini kazanarak Sırbistan tarihinin en büyük siyasi hareketlerinden birine dönüştü. İktidarın bu baskı ve talepler karşısındaki tutumu, toplumsal muhalefeti daha da bileyerek sandık başına yönlendiren en temel motivasyon kaynağı oldu.
Rekor Katılım Oranı ve Sandık Başındaki Hareketlilik
Seçimlerin ilk saatlerinden itibaren başkent Belgrad başta olmak üzere ülkenin dört bir yanında oy kullanmak isteyen yurttaşlar sandık merkezlerinin önünde metrelerce uzanan uzun kuyruklar oluşturdu. Seçim sürecini yakından takip eden bağımsız araştırma kuruluşu CeSID’in paylaştığı resmi verilere göre, yerel saatle 09.00 itibarıyla seçime katılım oranı rekor bir seviye olan yüzde 12’ye ulaştı. Dikkat çekici bir şekilde bu oran, 2023 yılında gerçekleştirilen son seçimlerde aynı saatte kaydedilen katılım oranının tam iki katından fazla gerçekleşti. Yoğun katılımın en somut göstergelerinden biri de bizzat iktidarın lideri olan Aleksandar Vucic’in oyunu kullanabilmek için kalabalık arasında yaklaşık iki saat sıra beklemek zorunda kalması oldu.
Gelişmeler ve Beklentiler
Demokratik katılımın zirve yaptığı bu kritik seçimde sandıkların yerel saatle 20.00 itibarıyla kapanması planlanıyor. Yüksek katılım oranının ve halkın sandığa gösterdiği yoğun ilginin ardından, ilk resmi sonuçlara ilişkin verilerin sandıkların kapanmasından yaklaşık iki saat sonra açıklanması bekleniyor. Çıkacak sonuçların Sırbistan’ın gelecekteki iç siyaseti ve dış politikası üzerinde belirleyici olması öngörülüyor.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika