BELGRAD — Sırbistan’da yaklaşık iki yıldır süren çalkantılı protestoların gölgesinde, 250 sandalyeli Ulusal Meclis’in yeni üyelerini belirlemek üzere erken genel seçim için kritik oy verme işlemi resmen başladı.
- Ülke genelinde ve yurt dışında kurulan toplam 8 bin 392 sandıkta milyonlarca seçmen oy kullanıyor.
- Seçimlerde 6 milyon 450 bin 523 kayıtlı seçmen bulunurken, 18 liste parlamento için yarışıyor.
- Yarış, 2012’den beri iktidarda olan Vucic destekli blok ile ülkeyi sarsan öğrenci hareketi arasında geçiyor.
Sandık Başına Giden Sırbistan: Sayılar ve Seçim Mekaniği
Sırbistan genelinde seçmenler, ülkenin geleceğini şekillendirecek 250 sandalyeli Ulusal Meclis’in yeni üyelerini belirlemek üzere sandık başına gitti. Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK) tarafından paylaşılan resmi verilere göre, kritik seçimde 6 milyon 450 bin 523 kayıtlı seçmen oy kullanma hakkına sahip bulunuyor. Ülke genelinde ve yurt dışında kurulan toplam 8 bin 392 sandıkta oy verme işlemleri titizlikle yürütülüyor. Yerel saatle sabah 07.00 itibarıyla başlayan oy verme sürecinin akşam saat 20.00 itibarıyla sona ermesi planlanıyor. Sırbistan’daki seçim sistemi gereği milletvekilleri, ülke genelinin tek seçim bölgesi kabul edildiği kapalı liste usulü nispi temsil sistemiyle seçiliyor. Genel seçimlerde yüzde 3’lük bir seçim barajı uygulanırken, ulusal azınlık statüsündeki listeler bu barajdan tamamen muaf tutuluyor. Parlamentoda tek başına çoğunluğu sağlayarak hükûmeti kurabilmek için ise kritik 126 sandalye eşiğinin aşılması gerekiyor.
Yarışın Favorileri: Vucic İktidarı ve Yükselen Öğrenci Hareketi
Bu yıl gerçekleştirilen erken genel seçim, yarışan siyasi aktörler açısından büyük bir kutuplaşmaya ve çekişmeye sahne oluyor. Seçimde toplam 18 parti ve ittifak listesi yarışırken, bunlardan 9’u ulusal azınlık statüsüyle seçime katılıyor. Seçim yarışının en çok merak edilen ve öne çıkan iki ana listesi ise dikkat çekiyor. Bunlardan ilki, 2012 yılından bu yana ülkeyi yöneten Sırp İlerleme Partisi’nin öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi olurken; diğeri ise doğrudan öğrencilerin desteklediği ve toplumsal muhalefetin sesi olan “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” ittifakı oldu. Oy pusulasında ayrıca Sırp Sosyalist Partisi’nin öncülüğündeki “İstikrar Faktörü” listesi ile çeşitli muhalefet partilerinin bir araya gelerek oluşturduğu alternatif ittifaklar da yer alıyor. Yapılan son kamuoyu araştırmaları ve anketler, iktidar listesi ile öğrenci hareketinin desteklediği liste arasındaki rekabetin başa baş gittiğini, iki tarafın oy oranlarının birbirine son derece yakın olduğunu gösteriyor.
Gelişmeler ve Beklentiler
Balkan ülkesi Sırbistan’ın sandık başına gittiği bu seçim, yalnızca bir parlamento yenileme süreci olmanın ötesinde, yaklaşık iki yıldır ülkeyi sarsan büyük öğrenci protestolarının ardından gerçekleştirilen ilk ulusal seçim olması bakımından tarihi bir dönüm noktası teşkil ediyor. Hatırlanacağı üzere toplumsal hareketlilik, 1 Kasım 2024 tarihinde Novi Sad kentindeki tren istasyonunun beton sundurmasının trajik bir şekilde çökmesi ve 16 masum insanın hayatını kaybetmesiyle patlak vermişti. Olayın ardından sorumluların adalet önünde hesap vermesi, devlet mekanizmalarında şeffaflık sağlanması ve erken seçime gidilmesi talepleriyle büyüyen gösteriler, kısa sürede ülke çapında devasa bir siyasi harekete dönüşmüştü. Şimdi tüm gözler, sandıkların kapanmasının ardından RIK tarafından yapılacak resmi açıklamalara ve bu kritik dengelerin Sırbistan’ın yakın siyasi geleceğine nasıl yansıyacağına çevrilmiş durumda.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika