ANKARA — Türkiye’de dijital mecraların denetimini artırmayı ve çocukların güvenliğini sağlamayı hedefleyen yeni sosyal medya düzenlemesi, 15 yaşından küçük çocukların kullanımını yasaklarken, 15-17 yaş grubuna yönelik çeşitli kısıtlamalar getiriyor ve 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe giriyor. Yeni hesap açılışlarında e-Devlet entegrasyonu zorunlu hale gelirken, mevcut kullanıcılar için ise 31 Mart 2027 tarihine kadar geniş bir geçiş süreci tanınıyor.
- 15 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanımı yasaklanıyor, 15-17 yaş grubuna kısıtlamalar geliyor.
- Yeni hesap açmak isteyen vatandaşlar e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapacak, mevcut hesaplar için süre 31 Mart 2027’de dolacak.
- Sosyal medya şirketleri ekran görüntüsü alma engeli ve içerik filtreleme sistemleri kurmakla yükümlü olacak.
- Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), yeni düzenlemeyi bahane eden dolandırıcılara karşı sahte SMS ve e-postalara karşı uyardı.
1 Kasım’da Yürürlüğe Girecek Düzenlemenin Kapsamı ve Yaş Doğrulama Süreci
Türkiye’nin dijital dönüşüm sürecinde çocukların korunmasını merkeze alan kapsamlı sosyal medya düzenlemesi, 1 Kasım tarihinde resmen yürürlüğe giriyor. Yapılan yasal düzenleme çerçevesinde, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarını kullanması yasaklanırken, 15 ile 17 yaş arasındaki genç gruba ise gelişimlerini korumak amacıyla çeşitli kısıtlamalar getiriliyor. Bu kapsamda platformlarda yeni hesap açmak isteyen tüm vatandaşların e-Devlet altyapısı üzerinden yaş doğrulaması yapması zorunlu kılınıyor. Öte yandan, halihazırda aktif olan mevcut hesaplar için vatandaşların mağduriyet yaşamaması adına 31 Mart 2027 tarihine kadar geniş bir geçiş süresi tanınıyor. Bu süreç zarfında kullanıcıların belirlenen kurallara uyum sağlaması beklenirken, yetkililer bu geçiş dönemini kendi çıkarları doğrultusunda fırsata çevirmeye çalışan dolandırıcılara karşı çok dikkatli olunması gerektiğinin altını çiziyor.
Platformların Yükümlülükleri: Ekran Görüntüsü Engeli ve Gelişmiş Filtreleme Sistemleri
Yeni yönetmelik, sadece kullanıcı yaş sınırlarıyla sınırlı kalmayıp sosyal medya devlerine çok katı teknik ve idari sorumluluklar yüklüyor. Ekran görüntüsü koruması başlığı altında, platformlar çocukların profillerinin ve gerçekleştirdikleri paylaşımların üçüncü şahıslar tarafından ekran görüntüsünün alınmasını engelleyecek gelişmiş teknik tedbirleri acilen almakla yükümlü tutuluyor. Bunun yanı sıra içerik önerileri konusunda da köklü değişikliklere gidiliyor; çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimini olumsuz etkileyebilecek nitelikteki içeriklere maruz kalmasını en aza indirecek özel filtreleme ve öneri sistemi algoritmaları uygulanacak. Bütün bu kuralların eksiksiz bir şekilde hayata geçirilmesi ve sürdürülebilmesi doğrudan sosyal medya platformlarının kurumsal sorumluluğunda olacak.
Ebeveynlere Geniş Denetim Yetkisi ve Yerli, Erişilebilir Araç Şartı
Yönetmelikle birlikte sosyal medya şirketlerine ebeveyn kontrol araçları geliştirme zorunluluğu da getirildi. Anne, baba veya yasal vasiler, bu geliştirilen araçlar aracılığıyla çocukların hesap ve gizlilik ayarlarını profesyonelce yönetebilecek, günlük kullanım sürelerini yakından takip ederek sınırlandırabilecek. Aynı zamanda satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi finansal işlemler de ebeveyn onayına bağlanabilecek veya harcama limitleri belirlenebilecek. Geliştirilecek ebeveyn kontrol araçlarının Türkçe dil desteğine sahip olması, kolay erişilebilmesi ve farklı cihaz işletim sistemlerinde sorunsuz çalışabilmesi zorunlu tutuluyor. Düzenleme ayrıca, bu araçların çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmaması gerektiğine de özellikle dikkat çekiyor.
Cumhurbaşkanlığı DMM’den Dolandırıcılık Uyarısı: Sahte SMS ve E-postalara Dikkat
Düzenlemenin yürürlüğe girmesine sayılı günler kala, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) tarafından 23 Ekim tarihinde dolandırıcılık girişimlerine karşı çok kritik bir uyarı yapıldı. DMM’nin resmi açıklamasına göre, kötü niyetli bazı dolandırıcılar yeni yaş doğrulama sistemini bahane ederek kullanıcılara sahte SMS, e-posta ve sosyal medya mesajları göndermeye başladı. Vatandaşları korkutmak ve kişisel verilerini ele geçirmek amacıyla “Hesabınız kapatılacak” veya “Yaş doğrulamanızı hemen yapın” gibi manipülatif ifadeler kullanan bu kişilere karşı son derece dikkatli olunması, resmi kanallar dışında gelen hiçbir bağlantıya itibar edilmemesi gerektiği vurgulandı.
Gelişmeler ve Beklentiler
1 Kasım itibarıyla başlayacak olan bu yeni dönem, Türkiye’deki dijital güvenlik ve çocuk haklarının korunması açısından milat niteliği taşıyor. Resmi kurumların yönlendirmelerini takip etmek, yaş doğrulama işlemlerini yalnızca e-Devlet üzerinden gerçekleştirmek ve dolandırıcılık faaliyetlerine karşı uyanık olmak, tüm internet kullanıcıları için hayati önem arz ediyor. Sürecin ilerleyen aşamalarında platformların uyum denetimleri devlet yetkilileri tarafından sıkı bir şekilde takip edilmeye devam edecek.
Kaynak: BirGün Manşet