WASHINGTON — ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği ortak askeri operasyonlar küresel enerji piyasalarında deprem etkisi yaratırken, Brent petrol fiyatlarındaki yüzde 56,5’lik rekor artış ABD iç pazarına doğrudan yansıdı. Galon fiyatı 4,17 dolara fırlayan benzin maliyetleri, 3 Kasım’da yapılacak kritik ara seçimler öncesinde Donald Trump yönetimi ve Cumhuriyetçi Parti üzerinde yoğun bir siyasi baskı oluşturuyor.
- Brent petrolün varil fiyatı savaş öncesi 72,48 dolardan 126 doların üzerine tırmanarak haftayı 113,43 dolardan tamamladı.
- Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre ABD’de ortalama benzin fiyatı galon başına 2,98 dolardan 4,17 dolara yükseldi.
- Hürmüz Boğazı merkezli krizin küresel ekonomiye maliyeti 468 milyar doları bulurken, bunun 160 milyar dolarlık kısmı ABD’ye yansıdı.
- Pew Research Center anketlerine göre enerjiden endişe duyan Amerikalıların oranı yüzde 74’e ulaştı.
Küresel Enerji Piyasalarında Şok: Petrol Fiyatları Neden Yükseldi?
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından uluslararası ham petrol piyasalarında tarihi bir dalgalanma yaşandı. Çatışmaların başlamasından hemen önce uluslararası piyasalarda 72,48 dolar seviyesinden işlem gören Brent petrolün varil fiyatı, krizin derinleşmesiyle birlikte anlık olarak 126 doların üzerine kadar tırmandı. Geçtiğimiz haftayı 113,43 dolar seviyesinden tamamlayan Brent petrol, savaş öncesi döneme kıyasla yaklaşık yüzde 56,5 oranında devasa bir artış kaydetti. Bu olağanüstü tırmanış, küresel tedarik zincirlerinde derin kırılmalara yol açarken, arz endişelerini de en üst seviyeye çıkardı.
ABD İç Pazarında Akaryakıt Fiyatları ve Tüketiciye Yansıyan Maliyetler
Küresel piyasalardaki bu sert yükseliş, ABD iç pazarındaki akaryakıt pompalarına doğrudan ve gecikmesiz olarak yansıdı. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) tarafından paylaşılan resmi verilere göre; savaş öncesi dönemde galon başına 2,98 dolar seviyesinde bulunan ülke genelindeki ortalama benzin fiyatı, 1 Kasım itibarıyla hızla tırmanarak 4,17 dolara fırladı. Böylelikle ABD’de benzin fiyatları krizin başından bu yana yüzde 40 oranında değer kazanmış oldu. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) tarafından yapılan kapsamlı analizler, özellikle Hürmüz Boğazı merkezli yaşanan bu petrol şokunun dünya genelindeki nihai tüketiciye toplam 468 milyar dolarlık ek yakıt maliyeti getirdiğini gözler önüne serdi. Bu devasa faturanın yaklaşık üçte birine denk gelen 160 milyar dolarlık devasa kısmın ise doğrudan ABD ekonomisine ve hanehalkı bütçelerine yüklendiği rapor edildi.
Gelişmeler ve Beklentiler
Pew Research Center’ın 30 Ekim tarihli son kamuoyu araştırması, ABD vatandaşlarının ekonomik kaygılarının doruk noktasına ulaştığını kanıtladı. Araştırmaya göre Amerikalıların yüzde 74’ü benzin ve enerji fiyatlarındaki artıştan ciddi şekilde endişe duyuyor. Bu oranın ocak ayında yüzde 43, temmuz ayında ise yüzde 60 seviyesinde olduğu hatırlatıldığında, halk arasındaki memnuniyetsizliğin hızı açıkça görülüyor. Oslo Üniversitesinden araştırmacı Francesco Sassi, yükselen enerji maliyetlerinin ABD’nin uzun süredir savunduğu ‘enerjide bağımsızlık’ mitini yıktığını vurgulayarak, bu durumun 3 Kasım ara seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti’ye kaçınılmaz bir siyasi fatura kesileceğinin sinyallerini verdiğini ifade etti.
Kaynak: Cumhuriyet Son Dakika